Ritsert, Negra, Klaartje, Angniet.
Komt uyt ghy lelyck panckt! hoe langh suldy vertoeven?
Komt voort ghy bavyaan, de droes moet u bedroeven.
Negra. — Och Heere! genaed, och! Rits. — swijcht, swijcht, dat is te vroech,
Als u de Buel wat gispt dan ist noch tijds ghenoech.
Wat beduyt dit? secht teef! dat gy durft wederkeeren?
Wat wil dit, dat ghy u verandert dus van kleeren?
Angnietje! had ick noch een weynich maar ghebeydt,
Sy waar ons wis ontsnapt, haar vlucht was al bereydt.
Ang. — Och heb gy daar de gast? Rits. — Ick hebse al ghevonden.
Klaar. — Och dat is wel gedaan! Ang. — is hy al vast gebonden?
Klaar. — Waar is hy? Rits. — dats een vraagh! hier heb ick huer, o die!
Ang. — Ay Ritsaart wyckt wat op, op dat ick hem besie
Te degen int ghesicht. Rits. — Wel Angeniet komt hender,
Besiet en oordeelt selfs, is dit de Vrouwe-schender
Die t’uwent is ghebracht? Ang. — Wou jy ons so ontvlien?
Hoe nu? ick heb dees mens myn daghen noyt ghesien!
Rits. — Hebdy hem noyt ghesien? Ang. — O neen! het wat een ander.
Rits. — Ick hebber anders geen. Ang. — ’t Ghelijckt niet by malkander,
Wat dit is maar een fayl, d’aar was van stal, van staat
Heel fier, heel fris, heel fray, en eerlijck van ghelaat:
Gans voeghlijck van bestuur, en zedich van manieren.
Rits. — Dat dunckt u, en misschien dees kleeren hem ontcieren,
Want gist’ren had hy an een schoon Oostindisch kleedt,
Gheschildert met een Kunst die’ck selver niet en weet,
Want hoement rolt en vouwt ’tsal barsten noch verflenschen
Veel Indianen zyn kunstighe kloecke Menschen:
Voorts wat het kleet angaat, dat verciert vaak de Man,
Of het ontciert, naa ’t den ghenen die ’theeft an:
En waar sy weer ghepronckt, sy souw u licht bevallen.
Ang. — Maar Ritsaart wat een klap? ’t ghelijckt hem niet met allen,
Ghy maackt men dat niet diets, daarom so swijcht vry stil,
Wat tusschen dees en die is toch te groot verschil:
Want d’andere die was int hartje van zyn Jaren,
Wiens nues, wier wangh en kin al even kaluw waren;
Het lyf stont hem so quicx, hy had so soeten lach,
Ick worde selfs schier groen als ick zyn ooghen sach.
Die hy wel vriendelijck verroeren kon en reppen,
Dat ghy zyn aansicht saacht, ghy souwer lust uyt scheppen.
Wat desen die is lomp, maniereloos en grof,
En slaperich, en luy, en kruepel, ouwt en of.
Wiens beck en noos is plat, en van wiens dicke lippen
Men eenen afval souw met een scherp schaartje knippen.
Haar ooghen die zyn groot, en ’twit is zeeltich gheel,
Dat glinstertals een kat by nacht, ’tvel is ten deel
Appelgraauw, en ’thayr is grijs ghelijck een Wesel.
Rits. — Wel hey wat spul is dit? meen gy dat ick een Esel
Of sulcken grooten geck, of sulcken bottert ben,
Die niet weet wat hy doet? noch dat ick niet en ken
Wien dat ick heb ghekocht en t’uwent heb ghesonden?
Ick salt u uyt haar mondt nu selven doen oirkonden,
Komt hier, segh ick, komt hier, heb ick u niet ghekocht?
Negra. — Ja myn Heer. Ang. — ’kwouw ick heur oock wat afvragen mocht.
Rits. — Wel vraacht heur wat ghy wilt. Ang. — Sydy van desen daghe
Tot onsent oock gheweest? Neen seyt hy op myn vraghe,
Ick wist voorseeker wel, dat dees het niet en waar,
En d’ander is op t’hoogst achtien oft twintich jaar,
Die Koenraat ’tonsent brocht. Rits. — Komt hier na myn begheeren:
Hoe quaamdy, en van wien so kreechdy dese kleeren?
Wel swijchdy nu, ghy beest? en spreeck gy myn niet aan,
Ghy monster van een mensch, of moet ick u wat slaan?
Negra. — Writsert quam. Rits. — wie, myn broer? Negra. — ja. Rits. — wanneer quam hy? Negra. — heden.
Rits. — Hoe laat wast? Negra. — de klock tien. Rits. — met wien? Negra. — Koen wasser mede.
Rits. — Hebdy myn broer gekent? Negra. — myn leven niet. Rits. — dats mis:
Hoe weet ghy Meer-aap dan, dattet myn Broeder is?
Negra. — Koenraat gaf my dit kleet, die seyt. Rits. — ’tis ommekomen
Negra. — Hy ruylde pack om pack, en heeftet myns ghenomen,
En gingen ’tsamen uyt. Rits. — O menschen ick wordt dol!
Ang. — Ben ick nu droncken, he? of heb ick myn gat vol?
Nu sie jy ymmers wel, dat ick niet heb gheloghen.
Och! ’tis maar al te waar, het meysje is bedroghen.
Rits. — Wat swijght ghy malle meer! hoe komt dat ghy dus schreyt?
Gheloof gy dan so licht, wat dat dit vercken seyt?
Ang. — Ick gheloof dat ick sie, laas! aande droeve dinghen.
Rits. — Komt hier, noch nader, so, wel secht myn ny geringe:
Myn broeder Witsert, hoort, trock die u ’t kleetjen af?
Negra. — Ja Heer, en dese vod hy my in mangel gaf
En hy gingh tot Moyaal. Rits. — En hy gingh tot Moyaalen
In u plaatse? Negra. — ja heer. Rits. — dit doet myn kennis dwaalen.
Wat schelmery is dit? Ang. — ghy twijffelt ymmers niet,
Of dese vrouwe-kracht is van u broer gheschiet?
Rits. — Hoe sydy doch so sot, dat ghy noch meucht ghelooven
Dat dese Negra praat? ick kanse niet verdooven,
Ick weet nau hoe ick wil: hoort, loochent het nu al,
Dat ick in huer by-zyn u hier afvragen sal. (tot Negra)
Sal ick van desen dach gheen waarheyt werden vroeder?
Saachdy u daghen oyt, of kendy wel myn broeder?,
Negr. — Neen ick. Rits. — nu seyt sy neen, daar sy vlus anders sey.
Ick sie watter of is, sy moet eens ande pley,
Daar Meester Farel huer also langhe sal recken,
Tot hy de waarheyt haar wel uyt de mont sal trecken.
Negra. — Gy nyptmen, och houwt op, o myn gy doet myn sier!
Rits. — Fluck in! Negra. — O myn! o myn! Rits. — ’kwist niet op wat manier
Dat ickt ontkomen sou, dat eerelyckst souw toonen
De saak die is so vuyl, ick kanse niet verschoonen.
Spot met u Meester weer, als hy u yet ghebiedt,
Sit daar en koekeloert, en pronckter dat ghy swiet.
Ang. — Ick weetet Klaartje so waarlijck als wy leven,
Dat Koenraat Writsaart heeft dees snootheyt ingegheven.
Klaar. — Dat gaat vast ’tis gheschiet. Ang. — dats over, ’t heeftet al
Ick wedt dat icket hem te pas weer brenghen sal.
Maar wat dunckt u, Klaartje, hoe sal ick ’t best anlegghen?
Klaar. — Waar in Angnietje? o van Trijntje wilje segghen:
Ghelaat u, recht of ghy noch nergent of en weet,
Rept van het bedroch, noch van ’t geweldt niet en beet:
So blijft Moyaal gerust en ’t meysje by haar eere.
Ang. — ’t Sal tot etter en bloedt dien Koenraat noch uytsweere!
Klaar. — Secht, die Moris is wech. Ang. — Wis, dat sal ick wel doen.
Klaar. — Siet daar is Frerijck weer, dat doen my nu vermoen
Dat onse Joffrouw hier terstonden an sal wesen:
Want eer ick gingh van daar, was daar een twist gheresen
Tusschen den Hopman en myn Vrouw. Ang. — Gaat veeghtet stof
Van ’t Staat-tresoor, en voort so wascht u Vaten of.