KU NAJAŚNIEJSZEJ KSIĘŻNIE
IZABELI KRÓLEWNIE POLSKIEJ
NA TEN CZAS KRÓLOWEJ WĘGIERSKIEJ, CZESKIEJ.
KRÓTKA PRZEMOWA.
5Właśnie mi się iście zdało a z wiela przyczyn,
Najaśniejsza a Miłościwa Królowa, ty książki W. K. M.
przypisać a przywłaszczyć, w których w nieszczęściu sta-
łość, a w przygodach cnota (która jest naslachetniejszy
klenot) jest wypisana: onego od Boga przejrzanego w sta-
10 rym zakonie Józefa, która mu się potym na wielką pocz-
ciwość i na wielką pociechę jest obróciła. Zwłaszcza, iż
też na stan W. K. M. szczęśliwych i sprzeciwnych rzeczy
wielekroć przypadło, abowiem będąc w wielikiej roskoszy
a wielikiem kochaniu w przyrodzonym polskim królestwie
15 swoim, przyszłaś potym W. K. M. w młodości swojej
w rozliczne przygody a frasunki, a wszędy zachowy
wając w wielkiej poczciwości sławną powagę stanu swego
królewskiego. Co jako onemu Józefowi jego poważne a
cnotliwe zachowanie na wielką radość a na wielką poczci-
20wość wyszło, snadź takież pan Bóg stan W. K. M. i sławę
hojnie powyższać a rozmnażać będzie raczył, jeśli jemu
upełną wiarę chowając dufać a poruczać się będziesz. A to
toż k temu, aby W. K. M. znała życzliwe k sobie przyro-
dzone Polaki swoje a wierne poddane wszego narodu W.
25K. M. Przy tym daj pan Bóg W. K. M. mnożył szczęśli-
wie wszego dobra rozmnożenie na długie czasy.
Nazajutrz po świętym Macieju 1545.
ARGUMENT
TO JEST POŁOŻENIE TEJ SPKAWY
30KTÓRA SIĘ ZAMYKA W TYCH KSIĄŻKACH.
Kto chce przeczyść, wszak niewadzi,
Bo wiec ludzie barzo radzi
Z cudzych się szkód naprawują,
A co gorsze odmietują,
35A gdzie co lepszego znają,
Przy tym radszej zostawają.
Sprawa jest tych książek małych,
Co jest napisano na nich:
Cnota z niecnotą wojuje!
40Tym się kształtem to sprawuje:
Józef z rodu żydowskiego,
Syn Jakóba, człeka cnego,
Prze zazdrość od własnej braciej
Był przedan do ziemie cudzej.
45Potym jego pan w Egipcie,
Znając w nim cnoty obficie,
Wielką ji był łaską przyjął,
A prawie i za syna wziął.
Będąc więźniem pana swego,
50Przyszedł w taką łaskę jego,
Że mu się tak był przyuczył,
Iż mu wszytek dom poruczył.
On mu iście w tym stale trwał,
I wielki zysk pan z tego miał;
55Bo przez pilne sprawy jego
Wiele mu rosło dobrego.
Czart, iż źle już o nim tuszył,
Potym panią w serce ruszył,
Aby ji zwiódł z onej cnoty,
60A wwiódł w rozpacz przez kłopoty;
Bo to stare sidło jego,
Tym snadź ułowi każdego.
Pani go dziwnie zwodziła
Z tej stałości, co w nim była.
65Nic go ta rzecz nie ruszyła,
Zawżdy cnota spełna była.
Potym, gdy prawie doznała,
Iż go namówić nie miała,
Pełniąc swoje przyrodzenie –
70Bo więc uporne stworzenie.
Gdy nie może po myśli mieć,
Szuka, jakoby się pomścić –
Wnet nań gwałtu zawołała,
Panu z płaczem powiedziała,
75Iż przez swoje uporną złość
Targnął się na jej poczciwość.
Tu wiec najdziesz sprawę jego,
I jako Bóg cnotliwego
Acz go skarze na czym mało,
80Będzie potym za to, stało;
Bo to sowicie nagradza,
Gdy kto swej cnoty nie zdradza.
Bo potym w wielkiej zacności
Użył żywota w radości
85Na dworze Faraonowym,
Iż był prawie panem owym,
Co wszytkim królestwem władał,
Wielkie stany w swej mocy miał.
Przeczci-ż, nie maszli co czynić,
90A zarazem nie racz winić,
Jestlićby się co nie zdało,
Używ w tym rozumu mało;
Wszak się żaden nie urodził,
Aby wszytkim w myśl ugodził.
95Przyjmi za dobre.
OSOBY TY SĄ KTÓRE Z SOBĄ ROZMAWIAJĄ:
JÓZEF, młodzieniec.
JAKÓB, ociec Józefów.
RACHEL, matka.
100RUBEN, starszy brat.
JUDAS, młodszy brat.
COROBON, kupiec Izmaelita.
POTYFAR, pan, co ji był kupieł.
MAGON, hausknecht Potyfarów.
105ZEFIRA, żona Potyfarowa.
ACHIZA, panna służebna.
CEKLARZE.
GULLOFER, więzieńPotyfarów.
HANO, podczaszy.
110ZOFAR, piekarz.
FARAON, król.
Ostatka się cztąc domyślaj.