CADA PIEZA VIVE EN UNA DIRECCIÓN · NADA VIVE EN UNA SOLA SALA  

PoetósferaLa BibliotecaJacopone da Todi

Jacopone da Todi · Medieval

Cantico secondo de la nativitá de Cristo

italiano

Ad l'amor ch'è venuto—en carne a noi se dare,
andiamo a laude fare—e canto con onore.

Onòral, da che viene,—alma, per te salvare;
via, piú non tardare—ad lui de pervenire!
De sé non se retene—che non te voglia dare
parte, perché vol fare—te seco tutto unire;
porrai donqua soffrire—a llui che non te rendi,
e lui tutto non prendi—e abbracci con amore?

Pensa quanto te dona—ed a te que demanda,
però che non comanda—piú che non possi fare;
lo ciel sí abandona—e per terra sí anda,
ed ante sé non manda—richeza per usare;
en stalla sí vol stare,—palazo abandonato,
seco non ha menato—alcun suo servitore.

La sedia d'auro fino—de gemme resplendente,
corona sí lucente—or perché l'hai lassata?
orden de cherubini,—serafin tanto ardente,
quella corte gaudente—co l'hai abandonata?
corte tanto onorata—de tal servi e donzelli
e per amor fratelli,—perché lassi, Signore?

Per sedia tanto bella—presepe hai recevuto,
e poco feno avuto—dove fussi locato;
per corona de stelle—en pancelli envoluto,
bove ed aseno tenuto—ch'eri sí onorato;
ora se' acompagnato—da Iosef e Maria
ch'avevi en compagnia—corte de tanto onore.

Ebrio par deventato—o matto senza senno,
lassanno sí gran renno—e sí alte richeze;
ma com'è ciò scontrato—de tal matteza segno?
Avereste tu pegno—altre trovar alteze?
Vegio che son forteze—d'amor senza mesura,
che muta tanta altura—en sí basso valore.

Amor de cortesia,—de cui se' 'namorato,
che t'ha sí vulnerato,—che pazo te fa gire?
Vegio che t'ha en balía,—sí forte t'ha legato,
che tutto te se' dato,—giá non pòi contradire;
ben so che a morire—questo amore sí te mena,
da poi che non allena,—né cessa suo calore.

Giá non fu mai veduto—amor sí smesurato,
ch'allora, quando è nato,—agia tanta potenza,
poi che s'è venduto—emprima che sia nato;
l'amor t'ha comparato,—de te non fai retenza;
e non reman sentenza—se non che te occida
l'amor e sí conquida—en croce con dolore.

Ha fatto tal baratto—en la prima ferita,
onne cosa rapita—con sí gran forteza;
ad sé ha tanto tratto—senno, virtú e vita,
piú ch'onne calamita—ferro; sí grande alteza
ad cusí vil bassezza—en stalla farte stare,
per amor non schifare—defetto né fetore.

E che tu non conoschi—o non hai sentimento,
ad tale abassamento,—Iesú, tu se' venuto;
en te par che s'offoschi—luce de splendimento,
potere e vedimento—pare che sia perduto;
hatte l'amor feruto—e tu non te defendi,
a sua forza t'arendi—donando tuo vigore.

Ben so che, garzoncello,—hai perfetto sapere,
e tutto quel potere—c'ha la perfetta etade;
donqua, co picciolello—poteve contenere
tutto lo tuo volere—en tanta vilitade?
Grand'era caritade,—tutto sí te legava,
ed en sé occultava—senno, forza e valore.

En cusí vil pancelli—envolto te fe' stare,
e forte a bisognare—che ricevissi aiuto.
O cari cenciarelli,—potendo sí fasciare
e l'alto Dio legare—co fosse destituto!
En que era involuto—sí caro e fin tesauro
sopr'onne gemma ed auro—en vil prezo e colore!

Co se de' nominare—amor sí smesurato,
lo qual sí ha legato—ad sé l'Onnipotente?
Giá non se pò montare—ad grado de tal stato
amor che fosse nato—de figlio o de parente,
che prenda sí la mente,—legando onne forteza,
traendo con dolceza—fuor d'onne suo sentore.

Ben vegio che ama figlio—lo patre per natura,
e matre con dolzura—tutto suo cuor li dona:
ma che perda consiglio,—senno, forza e valura,
questo non m'afigura—che tutto en lui lo pona;
veggio che a sé perdona,—non volendo morire
per lui, né sofferire—tormento né dolore.

Chi per amor trovare,—volesse perder vita,
nulla cosa gradita—ad sé piú retenere,
povertá comperare—per cara margarita,
mortale al cor ferita—per questo sostenere;
chi dona, vol vedere—de que fosse cambiato,
amando com'è amato—da lo suo amadore.

Que dar può creatura—ad te, somma bontade,
ché tu per caritate—ad lei te se' donato?
Tutta la sua valura—alla tua dignitate
è pegio che viltate;—dunqua, a cui te se' dato?
Or, co sirai cambiato—de sí gran cortesia?
La nostra malsanía—puòti donar sapore?

Or ecco che tu ce abbi,—parme, sí vil guadagno,
demanda l'auro stagno—per mostrar sua belleza;
trovar par che n'arrabbi,—e pensa qual fai cagno,
letizia dar per lagno,—per povertá richeza;
or non è gran matteza—ad sé non retenere
senno né suo volere—per comparar amore?

Amor esmesurato,—grande sí hai forteza,
che la divina alteza—puoi tanto abassare;
lo cor hai vulnerato—de la somma belleza,
nostra piacer laideza—per poter desponsare;
de sé non pò curare,—Iesú pare empazito;
l'amor sí l'ha ferito,—pena li par dolzore.

O ennamorato Dio,—d'esto amor me novella,
che sí ben renovella—gli amanti rengioire;
contemplar sí poss'io—tua faccia tanto bella,
reposome con ella—né altro vo' sentire;
però vorrei udire—com'egli t'ha legato,
se far posso mercato—sentir d'esto calore.

—Sposa che me demandi,—ammiri lo gran fatto,
pensando lo baratto—ch'amor m'ha fatto fare;
pregando me comandi,—sí fuor de me son tratto,
enverso te combatto,—l'amor me fa penare;
donqua piú non tardare—ad me che non te rendi,
como me do, sí prendi,—ad me dona tuo core.

De te so 'namorato,—o sposa, cui tant'amo;
soccorri tanto bramo—teco far parenteza.
L'amor sí m'ha legato—e preso como l'amo;
però sposa te chiamo—abracciar con nettezza;
pensa ch'a tua basseza—per te sí so desceso,
amor de te m'ha preso,—encende con ardore.

Per te lasso richeze—e prendo povertade,
forte penalitade—lassando onne diletto;
commuto le dolceze—en grande aversitate,
vera tranquillitate—en dolore e defetto;
amor cusí perfetto—ora sia conosciuto
da te e recevuto,—dando amor per amore.

Se non me puoi donare—richeza né talento,
né darme entendemento,—né poterme engrandire;
de fuor de te que dare—me puoi per pagamento?
Cosa de valimento—non è de tuo largire;
questo famme empazire,—amor c'hai en balía
che lo tuo cor me dia—qual demando tuttore.

En ciò sta mio mercato—che tieco voglio fare,
e per ciò voglio dare—me con tutta richeza;
da cielo agio recato—tesauro per cambiare
vita con gloriare—per morte d'amareza;
prende da me dolceza,—dando dolor e pena,
l'amor che non ha lena—m'ha fatto sprecatore.

A tte poco ademando—e molto sí tte dono,
e giá non me perdóno,—per te voglio morire;
se pensi que comando,—en que cosa me pono,
amor, chiedo, per dono—-terráti de largire?
Amor, faime empazire—altro non posso fare,
tanto m'hai fatto dare—piú so che giocatore.

Sposa dota marito,—da lui non è dotata;
prima dota è trattata—che la voglia sponsare;
nullo par sí smarrito—per cui dota sia data,
giá se non ha trovata—donna de grande affare,
volendo esaltare—sé per gran parenteza,
levando sua basseza—ad dignitá d'onore.

Alteza non aspetto—né alcuna magioría
da te, o sposa mia,—ad cui sí me so dato;
prendo per te defetto—vergogna e meschinía;
or donque sempre sia—en me tuo amor locato,
perché non m'hai dotato,—ma te voglio dotare,
tutto mio sangue dare—en croce con dolore.

En dota sí te dono—richeze esmesurate,
che non fo mai pensate,—ben te porran rempire;
en cielo sí le pono,—lí te son conservate,
non ponno esser robbate,—né per sé mai perire;
de luce te vestire—piú che sole sí voglio,
però prima te spoglio—de colpa e de fetore.

De corona de stelle—sirai encoronata,
en sedia collocata—de gemme ed auro fino;
de margarite e perle—será la veste ornata,
la zambra apparecchiata—de drappi e baldachino;
tutta sirá divino;—ma parlote en figura,
perché non hai valura—pensar esso candore.

Per darte questo stato—descesi a tal basseza,
en stalla de laideza—aver vòlsi riposo;
sia donque recambiato—amor de tanta alteza,
che viene con tal richeza—per donarse gioioso;
cor non stia ozioso—de me trovar fervente:
rescaldese la mente,—abracci con fervore.

Amor, priego, me dona,—sposa, ch'amor demando,
altro non vo cercando—se non amor trovare;
l'amor non me perdona,—tutto me va spogliando,
forte me va legando,—non cessa d'enflammare;
donqua prendi ad amare,—sposa cotanto amata,
ben t'aggio comparata,—piú dar non ho valore.

—Iesú, dolce mio sposo,—dimme que posso fare,
ché io te possa amare—quanto te so tenuta;
ch'a te non fo penoso—per me pena portare,
volendome salvare—ch'en colpa era caduta;
per me, vegio, è venuta—la Maiesta divina,
de serva far regina,—trarmi d'ogni fetore.

Amor, tutta so tua—poi che m'hai creata,
ed hame recomparata—ch'era dannata a morte;
chi la derrata sua—avesse retrovata,
per lui è ben guardata—ed amata piú forte;
nullo ce può aver sorte—en me, se non tu, Cristo;
facesti questo acquisto,—síene conservatore.

A tte piú che me tutta,—amor, se dar potesse
non è che nol facesse;—ma piú non ho che dia;
lo mondo e ciò che frutta,—se tutto el possedesse,
e piú, se ancora avesse,—daríate, vita mia;
dòtte che ho en balía:—voler tutto e sperare,
amare e desiare—con tutto el mio core.

So che non se' cambiato,—ma piú tu non demandi;
dòtte quanto comandi—e volere enfinito
che non è terminato,—che ancora piú non andi,
e tutto non se spandi—en te stando rapito;
l'amor ha el cor ferito,—che se morir potesse
e mille vite avesse,—per te darebbe, amore.

Demandi che piú dia,—amor, questa tua sposa
che tanto è desiosa—te potere abracciare;
o dolce vita mia,—non me far star penosa,
tua faccia graziosa—me dona a contemplare;
se non potesti fare—tu da l'amor defesa,
co posso far contesa—portar tanto calore?

Donqua, prendi cordoglio—de me, Iesú pietoso!
Non me lassar, mio sposo,—de te star mai privata;
s'io me lamento e doglio—quando tuo amor gioioso
non se dá grazioso,—ben par morte acorata;
da che m'hai desponsata,—sarestime crudele,
lo mondo me par fiele—ed onne suo dolzore.

Voglio ormai far canto,—ché l'amor mio è nato
ed hame recomperato;—d'amor m'ha messo anello;
l'amor m'encende tanto—ch'en carne me s'è dato,
terrollome abracciato,—ch'è fatto mio fratello;
o dolce garzoncello,—en cor t'ho conceputo
ed en braccia tenuto,—però sí grido:—Amore!—

Amanti, voi envito—a noze sí gioiose,
che son sí saporose—dove l'amor si prova;
egli è con noi unito—con richeze amorose,
delizie graziose—dove l'amor se trova;
alma, or te renova,—abraccia questo sposo,
el se dá sí delettoso,—gridiamo:—Amore, amore!—

Amor, or ne manteni—d'amore enebriati,
teco stare abracciati—en amor trasformato;
e sempre ne sovieni—che non siamo engannati,
ma en amor trovati—col cor sempre levato;
per noi, amor, se' nato,—d'amor sempre ne ciba,
qual fariseo o scriba—non gusta per sapore.

Sigue explorando

Por su autor
Jacopone da Todi · 78 piezas más en la casa
Dónde vive
La Biblioteca

← Cantico de la nativitá de Iesú CristoComo Cristo se lamenta de la chiesa romana →

Expediente

Autor
Jacopone da Todi
Título
Cantico secondo de la nativitá de Cristo
Lengua
italiano
Época
Medieval
Sala
La Biblioteca
Identificador
ws-it-cantico-secondo-de-la-nativita-de-cristo--jacopone-da-todi-cf91d4
Cita recomendada
Jacopone da Todi, «Cantico secondo de la nativitá de Cristo», Poetósfera, poetosfera.com/p/ws-it-cantico-secondo-de-la-nativita-de-cristo--jacopone-da-todi-cf91d4.html

Las obras de dominio público se reproducen íntegras, con atribución y en la ortografía de su impreso. ¿Ves una errata o conoces una fuente mejor? Escríbenos desde Sobre la casa.