Per varios orbem rerum natura meatus
Distinxit, moderante Deo, mortalibus aegris;
Alternis jugiter vicibus noctemque diemque;
Aestatem atque hiemen, autumni, verisque tepore;
Bissenisque simul discretum mensibus annum.
Primum quaeque suis horarum tempora punctis
Excrescunt, tum bis duodenae temporis horae
Luce diem et tenebris complent ab origine furvis,
Nuncque dies parili spatio, noctesque feruntur:
Nunc celerante die fuscis nox tenditur alis:
Nocte brevi rursus curru lux incita fulvo,
121.0584C| Ad summos axes solarem provehit orbem.
Hebdomas hinc septem complectitur integra soles;
Quatuor hebdomades vulgarem volvere mensem
Dicuntur; sed quos soles statuere priores,
Ordine diverso menses numeroque feruntur:
Junius, Aprilis, September, et inde November,
Bis bina hebdomada constat, geminisque diebus.
Mensis tum Jani, Augustus simul atque December,
Martius, Octimber, Maiusque et Julius aucti
Quatuor hebdomadis fulgent, ternisque diebus.
Solus quem Februo mensem Numa addidit auctor,
Bis denis tantum patet octonisque diebus.
Tempora solarem variantia quatuor annum,
Ver, aestas, autumnus, hiems: flos, fructus, honorque
121.0584D| Mensibus alludunt spatiata ex ordine ternis.
Has leges natura dedit, quo tempore primum
Conditor omnipotens mundum formavit, et orbis
Terrarumque modis concrevit semina miris.
Has etiam docti prius advertere parentes,
Et liquere suis, anni crescente rotatu,
Hebdomadis pariter quinquagenis geminisque
Ter centum sexagenis quisque diebus.
121.0585A| Hinc Nonas, Idus, statuerunt atque Kalendas:
Scilicet ut vario distinctus ordine mensis,
Humanos relevans mulceret rite labores,
Festiva exciperent cum fessas otia plebes,
Donaque solemnes populus proferret ad aras.
Haec docuit populum Aegypti de morte redemptum,
Edita per Moysen veteris conscriptio legis,
Sabbata quae sanxit, novilunia, Paschaque sanctum,
Jejuniique dies statuit temporibus anni
Certis inflexa servari lege per aevum,
121.0586A| Agni quae typico signatam sanguine plebem.
Agno, azymo pane, et lactuca pavit agresti.
Omnia quae nostram signarunt festa salutem,
Nos docuere Deum, Christi qui morte redempti,
Religione dies sacramus praeduce cunctos.
Ergo age quas teneant solemnia festa Kalendas,
Martyria illustrentque dies quos clara per orbem,
Quos confessorum laus sancta et vita coronet,
Virgineis thalamis quae sint sua vota diesque,
Carmine promamus: mentem pie suffice Christe.