Non bene de pedibus spinae tribulique trahuntur,
320 Dum brevis interius spina relicta iacet;
Quo mora maior erit, tanto mage vulnera putrent,
Et tunc non possunt absque dolore trahi.
Qui culpas de corde trahit, trahat usque recentes
Et cunctas pariter, ne ferat una necem
325Quid prodest medicum plagas sanasse ducentas,
Si maneat quaedam qua moriatur homo?
Arbor quae late ramat, nisi firma sit imo,
Cum ramis facili corruit icta Noto.
Sed quae radices habet in tellure profundas,
330 Obstat, et evelli peste furente nequit.
Qui ramos famae, non radices meritorum,
Extendit late, scito quod ipse cadet:
Non solum coelo, qui talia vana profatur,
Ast etiam vitio displicet ille solo.
335Non minus est dulcis parvo de fonte recepta
Quam quae de magno flumine fertur aqua.
Et cadus et dolium retinent quandoque Falernum,
Nec dolium melius quam brevis ipse cadus.
Nec magis egregio dulcescit potus in auro
340 Quam facit in vitro quod minus asse valet.
Quamvis quisque miser benedicat vel bona, nemo
Corpore pro misero vilia verba putet.
Visibus intentis scrutatur ab aethere terram
Milvus: et a longe frusta relicta videt:
345Non, licet esuriat, statim descendit ab alto,
Sed variis gyris circuit usque locum.
Sunt nam qui laqueos posita dape ponere callent,
Vt sic incautae decipiantur aves.
Denique percepto nihil aucupis artis adesse,
350 Vnguibus accedit tutus et exta capit.
Nonnihil exempli vermes de carne creati
Demonstrant oculis mortificantis opus:
Dentibus invadunt acceptam morsibus illam,
Non quaerunt aliam, dum sibi durat ea.
355Consilii nihil est, nisi sal succurrere possit,
Sal positum large, mordet et arcet eos.
Vermibus hic mos est: nec solum linquitur illis,
Sunt in quos transit iam furor ille viri.
Non propter pennas laudat conviva volucrem,
360 Nec propter corium mango disertus equum;
Non equidem, similis per singula cursitat usus,
Vestes non homines omnis honorat homo.
Hunc nova facta novum statuunt per saecula morem,
Quod nihil excepto paupere vile iacet.
365Nil bene pauper agit: sed pro ratione tenetur
Quidquid agit dives, seu bene, sive male.
Sumpta quid esca valet quae quam cito sumitur exit,
Nausea cor vexat, viscera laxa dolent:
Quando non patitur medicamina morbus in alvo,
370 Non signum vitae, sed necis esse puto.
Vt dape venter eget, sic spiritus indiget illa,
Non bene pascuntur, cum nihil alter habet.
Non discunt quicunque scholas ubicunque frequentant,
Nam plures veniunt ut videantur ibi.
375Bos semel est vitulus, canis semel ipse catellus,
Cur homo bis puer est, quem semel esse licet?
De puero natura senem facit, ut petit ordo,
Sed vitium puerum de sene reddit item.
Non est barbati plaustrello iungere mures,
380 Nec casu tali multiplicare vices:
Bis puer est homo, vir semel est, quem viribus una
Cum sensu lassis, alba senecta domat.
Saepe molossus ovem tollit de fauce luporum,
Vt raptam comedat, non ut abire sinat:
385Quid refert an ab hoste lupo comedatur an illo,
Cum dentes aeque sint utriusque graves!
In multis similes ratio considerat actus
De quibus expertus dicere verba potest.
Res hominum saevus defendit ab hostibus Alcon;
390 Vt sibi non aliis res tueatur eas.
Simpliciter caecus prohibetur ducere caecum,
Ne caecus caecum ducat in antra suum;
Sed tamen insanum prohibere nequimus Alanum
Quin dubio caecos ducere calle velit.
395Non queritur quod turpe pedes offendat eundo,
Sed quod tam pauci nocte sequuntur eum.
Miror et admiror quod iter ducis arripit ille;
Quem constat nunquam scisse vel isse viam.
Ad bellum qui durus erat, migravit Achilles
400 Aegistho thalamos ingrediente domi.
Qui iacet in plumis, nil duri passus in illis,
Non valet ut suetus vir tolerare malum.
Imbribus et ventis mutat gena lassa colorem,
Vritur et leviter sole tenella cutis.
405Mollibus assuetus clypeum bene non gerit armus,
Nec retinet gladium firmiter uncta manus.
Non omnis socius fidus est, non omne fidele
Pectus, non omni me sociare volo:
Qui socius volet esse meus, non alter, at idem
410 Fiat ego: quia non est satis, alter ego.
An teneam socium qui scit quod nescio, vel qui
Id quod non habeo cum precor, illud habet
Cum socio socius deliberat omnia doctus,
Cum sibi concordant consona corda duo.
415Crastinus ingrato procrastinat omnia more,
Et de cras uno, cras mihi mille facit.
Cur hodie non multiplicat, qui multiplicat cras?
Nonne dies solem signat uterque suum?
Post hodie cras esse solet, cum sole reductum,
420 Sed non cras illud quod mihi spondet habet:
Cras illud nunquam, nec sol orietur in illo
Cum cras venturum sit sine fine suum.