Non ergo frustra credimus exteri,
Insubre campo e quercubus aureas
Glandes pependisse, et vetusta
Italiae rediisse saecla:
Quando per omnes e Comitum domo
Remota terras gloria fronduit
Gentesque et urbes et capaci
Oceanum prope texit umbra;
Mox et potentum digna virescere
In sceptra regum, Pontificalibus
Coelique terrarumque sacrum
Imperium geminabit aris.
Quis ducat aequo carmine bellicas
A stirpe laudes? quas oriens adhuc
Primique ter percussa solis
Porta tremit? ruit arma contra,
Magnoque magni pectoris obice
Submovit hostes et clipei cava
Protexit Europen sub umbra
Assyriis pius Otto campis;
Donec severo judice proelio
Altum in perempto magnanimus stetit
Yoluce victor: Io caesi
Tolle manu spolium tyranni.
Pellaeus aureo se sinuat tibi
Umbone serpens, inque tuos amant
Migrare certatim lacertos
Aemathii decora alta regis.
Mox et togatos mitior indues
In pace mores; adspicis ut jubas
Submisit, ut trisulca lenis
Sibila composuit Chelydrus:
Ut saeva linguae tela resorbuit,
Et paene blandum vox hominem sonat!
Hoc est inhumanas domare et
Eloquio cohibere gentes,
Omnesque gnaro fingere pectorum
In ore formas. Jam videor pios
Audire post longe nepotes
Dardaniae dare jura Romae,
Et longa regum foedera nectere
Ducente lingua. Dum populis sacra
Alphonse majestas Latini
Patris erit, dominaeque Romae,
Dicere Tuscis gentibus aureus
Orator alti pondere consili
Momenta bellorum et labantes
Eloquio populos in aequam
Librasse pacem. Jam tibi Vistula
Ad literatae flumina copiae
Jam languidus subsistit Ister,
Jam refluo Tagus haeret auro;
Quis ille retro, non patruo minor
Pulchro nepotum de numero Comes
Se fert Honoratus per altos
Sarmatiae Melitesque campos?
Junctoque clari nominis alite
Utrumque mundi pervolitat latus?
Nosco renidentes pudore
Nosco genas, juvat usque sacro
Haerere vultu; sidereum juvat
Multoque foetum numine cernere
Pectus, redundantesque docto
Ore sonos animique sanctum
Libare florem: quis placidas faces
Intaminatae non amet indolis?
Quis fronte diffusam ac benignis
Longe oculis animam eminentem
Suique largam? Stat vigil unice
Divis probari spiritus et sui
Se cogit in summam, neque extra
Se pretium numerare novit,
Semper relicto mens opulentior
Ac major auro. Quid decor integri,
Quae lux honesti? quae sereno
Dulce micans sedet ore virtus?
Quae fixa vivae gratia purpurae?
Quis candor alti proditor ingeni
Salvaque majestate blandum
Alloquium niveique mores?
Talem Latinae te modo praesidem
Sensere gentes; talis et otii
Servator et legum, beatas
Ausoniae moderaris urbes.
Quo te triumpho suscipit arbitrum.
Picena tellus! qui tibi civium
Nimbus salutantum, et clientis
Unda fluit refluitque vulgi?
Quantaeve Romam te reducem vehant
Plebis catervae! Sed procul extero
Sermone sublimem Bootes
Accipit et dubiam salutis
Commendat Arcton, ne male Lucifer
Antiqua septem ju ra Trionibus
Exundat. At qualis stetisti
Parrhasio Cynosura coelo?
Regem Poloni dum sibi libero
Sententiarum murmure dicerent,
Et saeva tempestas per omnem
Sarmatiae tonuisset auram,
In templa Divum dum Latios vigil
Grajosque ritus assereres, pii
Orator Urbani. Quis ille
Per Lechicos Litavosque coetus
Se fundit imber vocis et aureae
Procella linguae? quam bene consona
Suffragiorum vexit aura
Densa patrum populique turba.
Substite, Clio, mox ubi fulserit
Praesul Latinae sidere purpurae,
Maj ora tum demum juvabit
Carmina deproperare plectro.
Nam qui revinxit Dardaniae tibi,
Alberte, crines lumine purpurae,
Hoc ipse eodem purpuratus
Protinus aspicietur astro.
A se carere nemo datis solet,
Seraperque, qui dat munus, habet; meae
Haec nempe non frustra merenti
Vota tibi cecinere Musae.