Frustra querelis et gemitu parum
Deliberato flevimus, arcium
Portas et emunita saevo
Moenia procubuisse ferro.
Tot civitatum clade super parum
Peccavit ensis, quando labantium
Infirma murorum reperto
Oppida suffodiuntur auro.
Eheu! secundum militis ad latus
Primus resedit sedulus artium
Fossor pudendarum, et decoros
Explicuit sine sole vultus
Vicina juxta pocula laetior!
Cessere servis tela ligonibus!
Plebejus (heu nefas!) equestri
Malleus associatur hastae!
Pax ipsa bello deterior subit,
Cum vilis auri belligeras amor
Pacavit iras, et repensis
Proelia detonuere nummis.
Pugnare dignos sole palam duces
Celant opacae nobilis obsides
Auri cavernae. Jam caduci
Desuper intremuere colles.
Nolunt adeso jam dubiae solo
Pendere turres. Excutit impios
Tellus colonos, in ruinam
Ambiguis agitata campis.
Fugere turpes agricolas agri:
Insons avaris littus ab urbibus
Migravit, et contaminatos
Aequora deseruere portus.
Natura, magnis dum sepelit nefas
Rerum ruinis, vitrea fontium
Oblevit ora, ut navigatos
Sicaniae Venetaeque merci
Puniret amnes. Vidimus Aufidum
Nusquam repertas, arva per Apula,
Quaesisse ripas, cum sequacem
Distinuit malus error undam,
Hausitque nubes vallibus integras
Turbo soluto plana per alveo,
Regum piaturus penates
Flagitiis, populique noxa.