CAntemus pueros Ledae et Iovis Aegide clari
Castora, Pollucemque manu clavaque timendum
Taurinis media insertantem brachia loris
Cantemus bis terque viros quos mascula virtus
Extulit, e clara genitos Lacedaemone fratres
Pignora Thestiados cunctis veneranda puellae
Humano generi qui certam ferre salutem
Saepe solent, cum iam res est in acumine ferri
Quorum numinibus turmae servantur equestres
Crudo sanguinei periturae fulmine Martis
Saepius, et rapido iactatae ex aequore naves
Quando vel occiduis vel iam surgentibus astris
Incubuere graves vento quassante procellae
Evertuntque mare, et magno cum turbine fluctus
In puppim proramve ruunt, vel denique navis
In quancunque furens partem tulit impetus illas
Iamque adeo rumpunt miserae tabulata carinae
Utroque a latere antennis iam carbasa ruptis
Armaque confractis male pendent nautica malis
Obduxit nox atra polum iam grandine nymbi
Praecipitant, densisque strepit niger imbribus aer
Plangit et horrisonis mare flatibus omne remugit
Omnia sternit hyems et inexsuperabilis aestus
Vos tamen e medio demersae saepe profundo
Naufraga membra ratis tranquillae redditis aurae
Pene metu mortis torpentibus undique nautis
Tunc saevi fugiunt pacata per aequora venti
Rarescunt nebulae, pontum lux missa serenat
Et iam Parrhasides depulsis nubibus ursae
Apparent, asinosque inter praesepe refulget
Obscurum, factumque notat mare navibus aptum
O propere qui fertis opem mortalibus ambo
O equites gemini, cantores, et cytharoedi
Pollentesque feri certamine Martis athletae
A quo principium sumam? quem carmine primum
Castora Pollucemne canam? sed utrunque canentes
Pollucem in nostro dicemus carmine primum
Cum Pagasea ratis patria solvisset ab ora
Diis genitos clarosque ferens Heroas, acutis
Cotibus horrentes Symplegadas evasisset
Ostiaque exisset cani nive devia Ponti
Venit ad intonsos Bebrycas, tum denique fessi
Heroes posito tabulata per utraque ponte
Navis Iasoniae, multi per littus apertum
Egrediebantur, siccoque in margine lectos
Sternebant, manibusque focos ignemque parabant
Hic sobole insignis variorum Castor equorum
Et Pollux subfuscus aberravere relictis
A sociis, loca per deserta et devia lustra
Obsita condensae peragrantes omnia sylvae
Rupe sub horrisona petram reperere fluentem
Fonte perennis aquae, nec foedae sordibus ullis
Quem prope erant alii quorum crystallina venis
Argento similis turgentibus unda fluebat
Stabant et piceae nutantes vertice pinus
Et platani latis facientes frondibus umbram
Et circum Herculeae variis sacrata coronae
Populus alba comis, et coniferae Cyparissi
Hinc qui gratus apum labor est nova mella legentes
Spirabant vario fragrantes germine flores
Quales vere suo viridem tot milia campum
Distinguunt, pinguntque novi nova prata colores
Haec loca vir multa praestans virtute colebat
Armorum visu horrendus, contendere doctus
Cestibus, et duris confractus tempora pugnis
Huic pectus fuit excelso thorace rotundum
Durus robusti latissima tergora dorsi
Corpore firmus erat ceu ferreus, ultima vero
Magnos circa humeros extabant brachia, duris
Fulta toris, velut e saxis fabrefacta rotundis
Qualia saepe rapax rotat aucto vortice torrens
Videris, ingentem possis dixisse Colossum
Hirta tegens spolium truculenti terga leonis
A summa cervice pedes pendebat ad imos
Hunc prior est Pollux verbis affatus amicis
Pol. Salve hospes, quis? et unde genus? quae sunt loca? qui nam?
Hic habitant homines? quales? quae nomina genti?
Am. Quid salvere iubes? quae sit mihi caussa salutis
Quando viros video quales non vidimus ante?
Pol. Sed confide, nec iniustos te crede videri
Quosque nec iniusti tales genuere parentes
Am. Confido, nec habet quisquam mea pectora terror
Sed me voce tua, nec oportuit ista moveri
Pol. Moribus et saevis et agrestibus esse videris
Et qui difficili contemnas omnia fastu
Am. Quales esse vides tales sumus, at tua nunquam
Vidimus aut cupido pede regna subivimus hospes
Pol. Si venias tamen eximiis cumulabere donis
Et dextro hospitii susceptus iure redibis
Am. Sed neque muneribus tu me susceperis ullis
Et neque res credas nostras tibi posse parari
Pol. Percite vesanam furioso numine mentem
Numne precor sterilem bibere hanc permiseris undam
Am. Hoc novisse potes tunc cum cruciabere siccus
Et tua labra siti pendebunt arida multa
Pol. Dic precor argentone velis aliave pacisci
Qua possim meruisse tuum mercede favorem?
Am. Fige pedes, intende oculos celer unus in unum
Tolle manus adversa viro vestigia firmans
Pugil ut es, vestraene forte peperceris arti
Pol. Ergo quis est cui me iubeas concurrere caestu?
Am. Mene vides? hic pugil erit tibi proximus ipsi
Pol. Numne parata locas venturae praemia pugnae?
Am. Tu meus, ipse tuus, si vicero habebere victus
Pol. Cristatarum avium sunt ista simillima pugnae
Am. Sive avium similes igitur seu forte Leonum
Haud alia extiterint nostrae nunc praemia pugnae
Dixerat, et concham capiens immugit anhelo
Ore fremens Amycus sonitu testudinis autem
Bebryces audito promisso crine comantes
Subtus inumbrantes platanos coiere vocati
Ipse quoque armorum praestans virtutibus, omnes
Convocat Heroas Castor magnesidos Argus
Qui postquam rigidis firmati pellibus artus
Armavere manus, et longis fortia loris
Membra tegebantur, tum durae caedis avaros
In medium duxere viros, ibi plurimus ipsis
Exortus labor est uter obvia lumina solis
Aut uter a tergo acciperet, sed tu inclyte Pollux
Tales ingentem vicisti Heroa per artes
Solis enim radiis Amyci frons tota patebat
Et feriebantur Phoebaea lumina flamma
Ergo furens animo adversum tendebat in hostem
Protensis longe manibus plagasque virumque
Acriter observans, cui summi robora menti
Ossea Tyndarides illato contudit ictu
Quanque prius tum collecta commotior ira
Aestuat, et caestum quatiens vehementius urget
Adversum, iam iamque magis premit, ille trementi
Membra genu nixus, vasto stat pondere nutans
Quo visu horribili fremitu magnoque tumultu
Bebryces inclamant, alia de parte faventes
Magnanimi Heroes vires clamoribus addunt
Forti Tyndaridae, ne forsan in arcta coactum
Praevalidis loca viribus opprimat ille vir, ipsi
Terrigenae similis Tityo, sed et ipse resistens
Fortiter ambabus terrens cohibebat ab acri
Impete, pennigero natus Iove, fratre creatum
Ipsius aequoreo, quamvis immanior esset
Qui cum iam gravibus plagis velut ebrius, atri
Sanguinis evomeret venis manantibus undam
Rursus ibi ut videre oculos sub fronte tumentes
Maxillasque gravi foedatas ulcere, et oris
Vulnera contusi, magno clamore sequuntur
Vincentem chorus Heroum, tunc undique Pollux
Intentans, plagasque minans agitabat inanes
Elusitque virum donec iam corpore fessum
Sensit, et hic demum caestu ferit inter utrunque
Lumen, ubi mediae coeunt discrimina naris
Et cute detracta nudavit ad intima frontem
Ossa viri, iam stratus humi, terramque supinus
Contigit, et virides extenditur ille per herbas
Nec mora consurgens postquam se in crura levavit
Acrior incumbens pugnae vis mutua miscet
Vulnera, sic duris feriebant corpora loris
Ipse sed incusso Bebrycum dux pectora caestu
Neglecta cervice ferit, sed tempora plagis
Utraque bellipotens Pollux immitibus urget
Adversi, et totos defoedat sanguine vultus
Iamque fluens toto calidus de corpore sudor
Manabat, iamque ex magno et de corpore tanto
Exiguus fuit, et tantis vir inutilis armis
Ipse animo praestans et viribus alta ferebat
Pectora Tyndarides, et membra valentia Pollux
Et color huic melior fulgebat corpore toto
Qua ratione virum devicerit omnivoracem
Nunc age Musa refer, nam tu dea singula nosti
Ipse aliis ex te possum percepta referre
Quaeque placent tibi quaeque tibi memoranda videntur
Eloquor, ipse igitur magnum et memorabile factum
Aedere percupiens Amycus, laevaque prehensam
Laevam Pollucis tenuit, sed corporis artus
Ingentes latere a dextro ferus extulit, et se
Obliquum obiiciens validos surgebat in ictus
At Pollux caput, elabens, subtraxit, et inter
Luctandum caestus in laevum tempus adegit
Afflixitque gravi percussum vulnere, donec
Contuso niger efflueret de corpore sanguis
Verbera dehinc repetita Amyci clamantis in ora
Ingessit, malis dentes sonuere revulsi
Nec modus oppressae faciei infligere plagas
Donec luxatae fracta compagine malae
Conciderant, iam quantus erat quantusque supino
Corpore planxit humum pene exanimatus, utrasque
Extendens cum voce manus renuente laborem
Amplius, et subito victum certamine fassa
Nam prope erat durae confinia pallida mortis
Nec tamen indignum quicquam, nec labe notandum
(Quamvis victor) in hunc patrasti maxime Pollux
Ipse sed aequorei per caerula regna parentis
Iuravit sacro Neptunia numina voto
Testatus, sese hospitibus non amplius ullis
Iniustum fore, non ullis in rebus iniquum
Hactenus haec igitur de te rex inclyte Pollux
Deque tuis cecini laudes virtutibus istas
Nunc te magne canam simul et tua praelia Castor
Tyndarida, qui flectis equos, qui dirigis hastam
Quolibet, aerato pectus thorace coruscans
Tyndaridae gemini geminas rapuere puellas
Leucippo genitas geniti Iove, quos duo cursu
Pone sequebantur fratres Aphareia proles
Leucippus quibus has desponderat ante puellas
Acre tuens Lynceus et bello fortior Idas
Qui postquam ad tumulum vitali lumine cassi
Concurrere Apharei, rapidis de curribus ambo
Desiliunt clypeisque cavis, et grandibus hastis
Membra graves, acuunt in mutua praelia vires
Hic nitida Castor galea cana tempora tectus
Alloquitur, fratres magno clamore coaevos
Quis furor o vesani animis et pectore caeci
Impia crudeles armare in praelia dextras?
Cur aliena novo petitis connubia raptu?
Cur tam difficiles? cur tam sine moribus estis
Humanis? cur infertis fera bella? quid enses
In manibus nudi? nobis Leucippus habendas
Tradidit ipse suas aeterna in foedera natas
Quas nuptas nobis prius omnibus esse futuras
Iure ratum fecit iurando, turpiter ipsi
Et praeter ius fasque alieni foedera lecti
Turbantes mulisque utrum bubusque paratis
Atque aliis rebus male corrupistis amicum
Atque haec furati connubia frivola habetis
Muneribus, quoties vero haec praesentibus ipsis
Ipse egomet dixi vobis, non vana et inepta
Garrulitate loquax? non hoc Heroes amici
Vos decet, ista viris non sunt accommoda magnis
Munera, despondere sibi, et vi ducere nuptas
Quae sponsos habeant sibi iam cum dote paratos
Et Sparte populosa, et equis memorabilis Elis
Et praestans ovibus regio plena Arcados orae
Messeneque potens, et Acheia dives, et Argi
Et quae Sisyphiae sunt littora iuncta Corintho
Innumerabilibus sunt haec loca plena puellis
Nec naturae opibus, nec nobilitatis egenis
Nec virtute animi, quarum fit copia vobis
Ducere quas libeat, vobis quo nomine plures
Esse velint soceri, vos et vestrique parentes
Et patrius longo proavorum ex ordine sanguis
Aequatis meritis Heroas laudibus omnes
Praecipuo decore insignes, nunc illud amici
Desinite, et nostris precibus permittite iustum
Coniugium, vobis aliud nos inveniemus
Talia multa quidem vobis, et plura loquebar
In mare sed celeres rapuerunt omnia venti
Nullaque inutilibus parta est mihi gratia verbis
Vobis nanque ferum est et inexorabile pectus
Sed vel adhuc monitis parete salubribus ambo
Praecipue nobis patrueles sanguine iuncti
Quod si forte magis bellum lachrymabile cordi est
Et discernentes odium crudele necesse est
Tingere manantes defluxu sanguinis hastas
Fraterno Pollux iunctus mihi sanguine et Idas
Innocuas belli dextras a clade tenebunt
Nos duo tu Lynceus, ego Castor, nempe minores
Qui natu sumus, assumptis pugnabimus armis
Ne nimio doleant nostri moerore parentes
Ex una satis esse domo si concidat unus
Quis dubitet? reliqui sociis iucunda parabunt
Gaudia, proque neci missis optata tenebunt
Connubia, et dulces celebrabunt inde Hymenaeos
Nos decet exiguo magnum discrimine bellum
Effugere, his dictis tacuit, quae dixerat autem
Non passurus erat deus irrita dicta futura
Illi igitur natu maiores arma reponunt
Ex humeris in humum iacientes, inde minores
Prosiliunt, primum proles Aphareia Lynceus
Oblongum quatiens clypei sub tegmine telum
Nec minus ingentem generosis viribus hastam
Impiger arripuit Castor, tum vertice summo
Ambobus capitum cristae micuere comantes
Principio utentes hastis gravioribus omni
Arte laborabant, observabantque notantes
Si qua parte cutem possent contingere nudam
Sed prius inflicto quam quisquam vulnere laesus
Ingemeret, summo extremi sub acumine ferri
Confractae cecidere hastae, durisque refixae
In clypeis haesere, truces tum protinus enses
Vaginis rapuere, iterum per mutua caedem
Vulnera tentantes, pugnae mora nulla petitae
Fiebat, sed adest saevi iam libera Martis
Copia, saepe ferox Apharidae afflixit equina
Tyndarides galeam crista a cervice comantem
Contudit et multo spaciosum verbere scutum
Multa quoque et Lynceus oculis insignis acutis
Cominus ense petens in Castora torsit, et illi
Perstrinxit rigido conum mucrone rubentem
Illius afflixit summam tum denique palmam
Castor, et e manibus gladium portantis acutum
Excussit, laevumque pedem subduxit, at ille
Protinus elabique fuga atque evadere tentat
Ad patris alta sui monumenta ubi belliger Idas
Adsistens consanguineis spectabat in armis
Inter se certare viros, sed protinus illum
Adsequitur, ferroque ruens transfigit acuto
Per medium latus, et medii per lubrica ventris
Viscera, at ille cadens nutanti poplite terram
Contigit, atque ipsi circum cana tempora somnus
Ferreus incubuit, Lethaeam lumina noctem
Clausa trahunt, sed et haud alium, fuit amplius illum
Ad patrios visura focos dulcesque penates
Laocoossa parens Hymenaeia sacra parantem
Nam patris e tumulo extantem Messenius Idas
Corripiens statuam fuit emissurus in hostem
Authorem necis, atque ulturus funera Lyncei
Sed tulit auxilium correpto Iuppiter illi
Marmore decusso e manibus, tum fulminis ipsum
Ignibus exustum violentis perdidit Idam
Pectora sic bello fortissima Tyndaridarum
Impetere haud facile est, fortes e fortibus ipsos
Victoresque satos, vos o clarissima Ledae
Progenies salvete, meisque ante omnia laudem
Versibus aspirate bonam, quicunque Poetae
Musica sacra colunt, isto sunt nomine chari
Tyndaridis Helenaeque aliisque Heroibus, altum
Quicunque evertere potentibus Ilion armis
Auxiliumque tibi iustum Menelae tulerunt
Aeternum decus o reges et nomina vobis
Immortalia perfecit divinus Homerus
Dum canit atque urbem Priami navesque Pelasgas
Iliacas simul pugnas, dum laudat Achillem
Infractam belli turrim, sed et haec ego vobis
Carmina, Musarum blandissima munera, canto
Qualia et hae praestant et fert mea parva facultas
Talia sponte fero, pulcherrima munera magnis
Carmina sunt, nec honor Diis carmina gratior ullus.