ACCIPE VIRGO, mei Genitrix dilecta Magistri,
Mittitur e latebris quae tibi charta meis.
Illam oculo dignare pio; licet impius auctor:
Miserit auctoris nil habet illa sui.
Quid velit, expectas, quidque oret epislola? Ferre,
Quam prope sola mihi tu potes, orat opem.
Materes; asser opem: laesi tua pignora, laesi:
Auxilio Matris tam grave crimen eget.
Culpa fuit lacrimis si digna perennibus ulla,
Dilueret totis quam neque Nilus aquis;
Illa fuit, fuit ilia, meae (nihil abnuo) linguae,
Illa fuit linguae culpa pudenda meae.
Haec lacrimas, haec poscit aquas. Satis esse nec Istri,
Nec satis immensae Tethyos unda potes.
Non potes esse satis, scio, non potes indiget omni
Quaeque fuit, quaeque est, quaeque erit, auctor, aqua.
Qualis, ais, tua culpa fuit? Pudor impedit illam
Prodere. Sed pudear prodere, Culpa fuit.
Sit mihi, ter dixisse, satis. Quid saepius urges
Dicere; lingua nocens fiat ut una quater?
Tu tamen, ut crimen, quod prodere lingua recusat,
Noveris; invitam scribere cogo manum.
Cogo. Repugnat enim manus ipsa timetque fateri.
Sed quamvis renuat scribere, cogo tamen.
Hei mihi! quis mentem rapuit timor? Ille magistri
Quondam individuus nocte dieque comes,
Praemia qui sueram celeri vestigia passu
Ante alios (animo nil trepidante) sequi,
Sive per apricos, excelsa cacumina, montes,
Sive humile in planis vallibus esset iter,
Qui simul audaces, ipso duce, figere gressus
In liquidis memini me didicisse vadis:
Pollicitus medios incurrere nuper in enses,
Obviaque impavidum mittere in arma caput;
Ille ego nunc (miserum!) profugus iurata reliqui
Agmina: sunt domini prodita castra mei.
Nox erat, et plenam tremula face DELIA bigam
Caeperat in mediis caeli agitare plagis;
Corpora nos maesti virides abiecta per herbas
Sternimus irrepit lentus in ossa sopor.
Ter conatus eram languentia tollere caelo
Lumina; ter vigiles presserat umbra genas.
Audiri interea fragor et crebrescere; circaque
Omnia nocturno plena sonare metu.
Excutior somno. Circum, arma virique, facesque,
Et bellum; et bello tristius omen erat.
Ipse ibi se Iudas ante arma virosque ferebat:
Quid, miser, hoc, Iuda, clamo, quid agmen aget?
Ille nihil contra; sed, pallidus occupat ambas
In divina (scelus!) mittere colla manus.
Osculaque impingit caelestibus impia malis,
Et trepido saevum murmure dicit ave.
Inde alii super atque alii, feriuntque trahuntque
Unanimes captum turba rebellis herum.
Hic ego, nescio quo, per et avia et invia lapsus
Indecorem vano pavore fugam.
Et veniam fuga forte aliquam meruisset. At illud,
Quod redii, crimen, quam fuga, maius habet.
Nam redii, pulsa, ut licuit, formidine; et hostes,
Non observatus, qua praeiere, sequor.
Sed procul, heu! longo procul insequor intervallo:
Quosque petunt illi, clam peto et ipse, lares.
Debueram Scyllae potius, vel inhospita Thracum
Tecta, vel Hircanae Iustra subisse ferae?
Ac, nisi laeva mihi mens illa nocte fuisset,
Abditus in faetae tigridis antra forem.
Nam domus illa mihi crudelior omnibus antris,
Saevior et lustris omnibus, una fuit.
Vix ingressus eram; video atria feruere turbis,
Et media structos nocte calere focos.
Associor; gelidoque repello a corpore frigus:
Sed maiora meae frigora mentis erant.
Forte puella foco digressum ut viderat; hic est,
Certe, ait, hic IESV est de grege miles, hic est.
Falleris, exclamo, male; falleris improba. Numquam
Ullo ego sub IESV me meruisse scio.
Sic ego. Sic alius lateri vicinior: Audax,
Tun', ait, istius te comitem esse negas?
Esse nego, dixi; verbum o lacrimabile! dixi.
Et stupuit gemino territa lingua probro.
At satis est iam lingua tace! cave lingua; ter esse
Perfida: Crimen erit iuge, fuisse semel.
Frustra ego. Voluor adhuc, scelerumque per ultima longe
Ad stygium praeceps usque barathron agor.
Ecce! ruunt alii diversa parte; probantque
Testibus unum omnes pluribus, esse reum.
Ille, timor te prodit, ait. Galilaeus es, alter
Inquit, et ex illo te grege lingua facit.
Rursum alius; mediis errantem in collibus horti
Vidi ego te, IESUM cum caperemus, ait:
Excusare nequis: plus teste gravaris ab uno:
Res habet hic nullum dissimulata locum.
Quid facerem! demens per sidera conscia, nusquam,
Nusquam oculis visum, iuro, fuisse meis.
Atque adeo vindex, inquam, mihi terra dehiscat,
Inque meum recidat fulminis ira caput.
Pluraque periurus (pudor est meminisse) furebam;
Spretaque casuri est fulminis ira mihi.
Sic ego, quem vivi sobolem laudare Tonantis
Ausus de Sociis omnibus vus eram,
Iam neque dignabar mortalem agnoscere, cuius
Crederer extrema parte fuisse comes.
Tertia sinieram stolidae periuria linguae,
Et mea ter fuerat iam temerata fides,
Cum cristatus adest, cortemque exsuscitat, ales,
Finitimumque iugis nuntiat esse diem;
Tunc oculis depulsa meis caligo, patratum
Exhibuit, frustra nocte tegente, scelus.
Et subiere aegram, sed sero, oracula mentem
Edita quae domini voce suere mei:
Excubias dum Icuis avem cantare secundas
Audieris, ter me, Petre, negabis, ait.
Ast ego, passurum me (magna et vana locutus)
Mille prius plagas spondeo, mille neces.
Spondeo, sed galli didici Thraso denique cantu
Vera nimis domini verba fuisse mei.
Nam neque mille neces, neque plagas mille minatus,
Intenta ferri cuspide, miles erat:
Sed, trepidum, verbo me femina debilis uno
Impulit ignava vertere terga fuga.
Quis mea tunc, (Superi!) rapuit praecordia sensus
Nusquam erat exsangui vivus in osse calor:
Protinus egredior; lunamque perosus, et astra
Vito; mei testes quos pudet esse probri.
Et vagus, inventae subeo spelaea cavernae:
Vivus ibi tumulo non renuente tegor.
Hic lacrimis maduisse iuvat; iuvat ora perenni
Flumine, et infames usque rigare genas.
Hic caeli solisque sxpers, damnabo tenebris
Lumina; et aeterna membra domabo fame.
Quaeque ter erravit, poenas dabit improba mille,
Milleque cum dederit improba, mille dabit.
Hic ululans, gemitu suspiria mixta ciebo,
Et feriam cruda pectora dura manu.
At matutino cum cantus ab alite posthac
Obstrepet, in promptu lacrima maior erit;
Donec ab assiduis exesa liquoribus ora
Permutent oculos perpete nocte suos.
Fabula Graiorum fuerit, Sypyleia mater,
Saxea quam nimius vertit in ora dolor:
At Solymis ego vera dabo documenta; perenni
In lacrimas verti posse dolore petram.
Interea, pia Mater, opem, quam flagito, praesta,
Et veniam a nato, quam rogo, posce tuo.
Hoc precibus dabit ille tuis: neque vota parentis
Irrita abire suae filius ulla sinet.
Ipse genu prensare velim, pronusque verendos
Terrarum dominos accidere ante pedes:
Sed prohibet prodire pudor; divinaque coram
Usurpare oculis sontibus ora, vetat.
Adde, quod accessum mihi circumfusa negaret
Impia lictorum carnificumque cohors.
Nam talis rabies agit illam et tanta cohortem,
Quanta nec Armenias incitat ira feras.
Incubuere sacris pugnorum pondera malis,
Oraque sacrilegas sustinuere manus.
Illa eadem sputis, et olentis pure salivae
Oblita, vix formae signa prioris habent.
Fluxa coma est, lacerisque caput lugubre capillis
Squallet, et evulsis barba soluta pilis.
Infinita vomunt spurcae convitia linguae,
In patriis Erebi scommata nata focis.
Ipse tamen muto stat ibi patientior Agno,
Ignarus populi de feritate queri.
Hac facie poterat rabiem exarmare Leonum;
Hac poterat Pardos, hac domitare Tigres.
Hac quoque dum ruerem gravia in periuria praeceps,
Hac, inquam, intuitus me simul ille fuit,
Amisere suas periuria territa vires,
Et vetuit linguam dicere plura dolor.
Saxea quin etiam rupit praecordia; versaque
Indole, de petra currere iussit aquam.
Currere iussit aquam: neque desinet illa. Madebunt
Hac oculi semper, donec erunt oculi.
Quondam etiam, sculparve, licet, pingarve, madebunt
Ora mihi: et lacrimis semper IMAGO fluet.