Dum tibi sera venit metitur epistola, quantum
Thybridis a sacro fonte Caicus abest.
Nam tenet evictis nunc pulchra Tyatira curis,
nunc ego nec felix Aematis esse velim.
5Tu dubium emensus Tyrrhena per aequora cursum,
dura sub infami jura Nerone manes.
Quid tibi cum caeca doctor clarissime Roma ?
Assuescet monitis numquid et illa tuis ?
Quam metuo magnum ne quando fatebere Christum,
10 ipsa tibi poenas exitiumque paret.
Hoc cecidere modo tot milia temporis hujus,
stultus ut imperium cum Jove Caesar habet.
Quam fuerat melius gentes docuisse minores,
in tua plus Asiae nomina laudis erant.
15Roma potens toti caput est et praesidet orbi,
et nimium propria laude superba tumet.
Tam firmam heu quantus labor est impellere molem,
pondus praecipue cujus et orbis idem ?
Ipsa refert patria partos virtute triumphos,
20 et se praesentes credit habere Deos.
Ipse etiam superum socius pater urbis habetur,
Cui locat ardentes quaelibet ara focos.
Hanc tu posse putas tua per documenta moveri,
quae sibi tot divos quot colit ipsa facit ?
25Et licet exsuperes divinae lumine mentis,
et polyhistorico pectore cuncta feras.
Blandaque mellifluae cedat tibi gratia linguae,
in labris sedeat Suada canora tuis.
Saxa prius scopulosque trahes silvasque sequaces,
30 antraque linquentes per nemus omne feras.
Quam tu semideum possis mollire Neronem,
si modo se totum non putat esse Deum.
Sed pariunt magnam tam facta insignia laudem,
tentatique satis fama laboris erit.
35Quis neget hoc magno satis est voluisse Tonanti,
Res animo non re ponderat ille animos.
Quis neget haec ipsis Divis quoque magna videri,
terrarum princeps sollicitare caput.
An potius fugiens operosae taedia vitae,
40 Vis tandem placida posse quiete frui.
Namque diu vasti jactatam errore profundi,
in portum par est applicuisse ratem.
Arma per et varii raptum discrimina belli,
militis emeriti nomen habere decet.
45Hoc tibi tu poteras Romam sperare daturam,
nil hac desperes condicione licet.
Flumina sic retro spera reditura, lacusque
ignibus arsuros, saxa futura feras.
Mortua crede loco pietas est omnis in illo,
50 Caesar ubi malus est, pax ibi nulla bonis.
Pars licet observet populi te multa tuisque
audiat, et verbis credat inesse fidem.
Pressa tamen trucibusque minis iraque Tyranni
dissimulat tacita quem colit arte Deum.
55Ergo fuit melius Gentes docuisse minores,
Cur tua nunc virtus languida facta jacet ?
Sed tua nec languet virtus nec gloria marcet,
da veniam si quid noster ineptit amor.
Ut tua me miseram nimiis absentia curis
60 conficit, incauta sic quoque mente loquor.
Candida floret adhuc nostras tua fama per oras,
Gloria nec meriti est illa sepulta tui.
Postquam clara nova vidit te luce Damascus
percussum, leges deseruisse tuas.
65Moenia adhuc illa rima stant pervia, per quam
diceris occulta cautus abisse fuga.
Illa etiam quae tu nobis aliquando solebas
saepius in patria facta referre tua.
Illa vigent etiam nullis moritura diebus,
70 o sine non lacrimis enumeranda meis.
Immeritum poenis quibus affecere Philippi,
flumina paene audent mutaque saxa loqui.
Hanc post fida tamen tua littera venit ad urbem,
quam dederas veram testificata fidem.
75Saxa Lycaoniae scelus indignantia Lystrae
paene etiam mortis stant monumenta tuae.
Dicere Cecropios quo fregeris ore magistros,
quam qui nil didicit dicere nemo nequit.
Qua virtute Ephesique minas Solymaeque tumultus
80 viceris et Macedum Cappadocumque dolos.
Omnibus his tua scripta tamen transmissa leguntur,
o bona pro meritis dona relata malis.
Praeterea Galathas quis nescit adisse feroces,
Teque tuas Christo fassa Corinthus opes ?
85O electe Dei preco, decus orbis, ab ipsis
quem tenebris luci est restituisse tuum.
O superum facunde comes fideique magister,
fulmina sunt linguae singula verba tuae.
Fama est Ismarii gelidas ad Strymonis undas,
90 omnia Threiciam monstra secuta chelyn.
Moverit Amphion lapides Delphinas Arion
Ogmius impositis traxerit ora jugis.
Tu potes eloquio caelos aperire potenti,
Tu potes in terras ducere Paule Deum.
95Cuncta tibi cedunt divinae munera virgae,
Tam fluit et linguae est aurea vena tuae.
Jamque renascentem membris vitalibus orbem,
Totum divini munere lactis alis.
Qualiter infantem tenui nutricula succo
100 imbuit, et firmis passibus ire docet.
An nihil haec credes ? An non ea gloria plena est ?
Roma precor titulis defuit una tuis ?
Patria restabant Persaeae moenia Tharsi,
Heu quantum a vestro Thybride Cydnus abest.
105Quam fuit hoc nimium gravidae praestare senectae,
Romanis Cilicas praeposuisse tuos.
At fuerat sancta pro relligione cadendum,
hanc prius hic fas te composuisse fuit.
Grata senescentis quaerebas otia vitae,
110 in patria poteras consenuisse tua.
Dulcibus intentus studiis crescentis Iesu,
Non quae prisca tui Gamalielis habes.
Aut certe ad gelidum melius vixisse Caicum,
Hic tua praecipuum gloria nomen habet.
115Quod votis nisi saeva meis fortuna negasset,
improba pars vitae non foret ulla meae.
Cresceret invisas nullum mihi tempus in horas,
deiceret nullus pectora maesta dolor.
Nec me saepe cavo gemitus pulmone trahentem,
120 tristitiae causam quaereret ulla meae.
Saepe meos blanda solatur voce dolores,
juncta comes lateri fida Perilla meo.
Ah quoties illa referente quid egeris usquam,
plurima luminibus liquitur unda meis.
125Nunc quoque perfusum lacrimis premit humida pectus
fascia, concepto pondere facta gravis.
Praedita ut illa quidem facundae est munere linguae,
De te quot verbis tot mihi tela refert.
Tempora tum subeunt vitae male cauta prioris,
130 per quae quicquid erat vivere crimen erat.
Non ego nobilium sata Lydia stirpe parentum,
Nupta viro maestas tota sequebar opes.
Praecipue gemmas Tyrios et avara colores,
empta levi magno vendere docta fui.
135Hos duce te quaestus, verissima damna, reliqui
nuda prius, lucro facta beata novo.
Cujuset obstantes duce te nova signa per hostes,
sumptaque pro Christo fortiter arma tuli.
Multa quidem vici nec vana pericula rerum,
140 quae poterant ipsis pondus habere viris.
Quae, quia nulla meis debetur gloria factis,
tot mala quod vici muneris omne tui est.
Tu potes extremi penetrare volumina caeli,
praesentemque alta mente videre Deum.
145Ille tibi quaecumque voles largitur et addit
munera, ad exiguas non numeranda preces.
Illius exemplo miseros tibi cura jacentes,
tollere et ad superas est animare domos.
Nec pateris quo tu periisti paene, perire
150 vulnere, sed certa condicione juvas.
Nemo quidem melius languenti consulit umquam,
quam qui perniciem, quam levat, ipse tulit.
Hoc utinam videat qui se putat omnia Caesar
cernere, qui nec se nec sua facta videt.
155Terribilisque sacra stupefactus imagine vultus
dicat, et hic tantus non putat esse Deos.
Quod non ille putat tantus quis credere possit,
Ille quod est verum forte putare potest.
Viderit hoc Caesar, quod non sperare licebit,
160 in patriam reditus jam tibi certus erit.
Sed prius, heu metuo, fluvios habitabit Oreas
Multaque per montes Oceanitis erit :
quam sua destituant crudelem monstra Neronem,
nominis o ipso vox metuenda sono.
165Ergone te miseris sine fine carere necesse est ?
Ergone non finem nostra querela feret ?
Quin etiam nobis sperantibus optima, forsan
adveniet mortis nuntia fama tuae.
Heu mihi si nostras quicquam tale arguat aures,
170 Cur ego praeterito fortis agone fui ?
In talem superesse diem quid profuit, in quo
hoc animi reliquum decidet omne mei ?
Me timidam infaustae faciunt mala nomina Romae,
visa precor celeres somnia ferte Noti.
175Nunc tu quicquid agis seu dura negotia tractas,
Otia seu tuta dulcia mente legis.
Respice lugentem solita pietate ministram,
quam si vis aliqua parte valere. Vale.