Qua prope te Vahalis, qua me prope Rhenus oberrat,
Vicinasque trahunt alter et alter aquas.
Scribitur haec reddenda tibi mox littera: quamvis
Forsan et a lacrimis humida facta meis.
5Scilicet audieram dubium tibi pectoris aestum:
Aestus et in lacrimas fluxerat ille meas.
Attamen apposito chartam siccavimus igni,
Quique meo flagrat pectore, juvit Amor.
Scribe, ait, Honovinga: tibi qui morte parentis
10Transiit in curas, et tua jussa puer.
Nunc juvenis vario, dubioque Canisius aestu
Nutat, ut incerto puppis itura mari.
Fac constet: nuperque tibi quae visa fuere,
Deferat haec prompta scripta tabella nota
15Protinus arripio calamum, mihi proximus adstat,
Et face scribentem dirigit ales Amor,
Tempus erat, lassos quo primam somnus in artus
Serpit: et accensis ignibus astra micant.
Adstabam clauso, mecumque relicta, cubili
20Mox vespertinas compositura preces.
Cum subito coram visa est descendere nubes,
Candidus et nubi praevius Ales erat.
In manibus frondes oleae, risusque per ora,
Pacificum scires quod meditatur opus.
25Hic ubi vibrati nebulam discussit oliva:
Obstupui subitos ora tulisse viros.
Insolita his facies, attonsi fronte capilli:
Velabant imos pallia nigra pedes.
Quemque vocent aliae vultum rigidumque trucemque:
30Judice me, mixta sorte modestus erat.
In dextra calami (calamos hastilia tradant)
Jamque parant scriptis bella movere suis.
Cuique sacrum Jesu rutilabat pectore nomen
Igniti species pectoris illa fuit,
35O! quantum gens illa factis operabitur aris,
Cultoresque novos, officiosa dabit,
His foedae fugient sub Tartara nigra phalanges,
Virginitasque albis laeta redibit equis,
Seu calamo fuerint, agitandave praelia voce:
40Et calami, et doctae praelia vocis erunt.
Quid? quod nostra istis vinces Germania castris,
Colla gemens duro succubuisse jugo?
Haec ego dum specto: subito se in lumine vidi
Ad primos Mystae procubuisse pedes.
45Primus erat turma (quantum reminiscor) in ista
Nomine, Theiologo nec minus arte, Faber,
Hunc petis amplexu: pullaque in veste sodalis
Pullatos auges ad nova bella viros,
Ergo age, perge nepos istis te jungere castris,
50Devotaque move fortia bella manu.
Si heue conjicio magnae praeludia pugnae,
Et faciles aditus prima juventa dedit.
Scilicet annorum prima, incunabula Christus
Surripuit, versus ad pia facta jocis
55Nil tibi cum nucibus, longae nec arundinis usu:
Nec teretes cura est exagitare trochos.
Privatas pictis aras decorare tabellis,
Saepius et Mystam fingere, lusus erat.
Parvula sacra facis, dicisque precantia verba:
60Accumulant jussas turba pusilla preces
Et modo voce puer, pueros modo fonte piabas:
Ista rudimenti signa fuere tui.
Quid? quod et in teneros saevisti funibus artus
Membraque portandas didicere cruces?
65Caetera cur sileam? nec enim meminisse nocebit,
Patrasti parvus qualiacunque puer
Saepe, orbi quando jejunia verna redibant,
Cum furit Ogygio concita turba Deo:
Cum passim turpesque joci, madidaeque popinae,
70Et resonant foedis compita fracta sonis.
Tunc ego te didici solis radicibus usum.
Oraque gustato continuisse mero.
Increpuit mater: quid agis? quid saevior, inquit,
Dura, Canisiade, nec tua bella moves?
75Haec permitte viris, quibus est robustior aetas?
Ossa tibi, puri caetera lactis habes.
Protinus illacrimans scelus ah! scelus optima mater,
(Si nescis) caecos ducit in arma viros.
Arma illis Bacchus positus ferventia mensis:
80Arma illis Paphiae tela facesque deae.
Ipse ego non plorem? dapibus neque parcius utar?
Nec mihi sit fuso gratior unda mero?
Da veniam, mater; licitae patet area pugnae;
Hic puer, et miles, victor et esse potest.
85Talis eras: quid nunc dubio certamine nutas:
Si pridem est puero laurea parta tibi?
Scimus: blandus Hymen tacitis tibi siccat ocellis.
Propositoque Themis te trahit alba foro.
Crede mihi, latet hic fallacia saepe sub herba,
90Saepe per et placidas saxa petuntur aquas,
Ergo age, quaere viro: illis te junge Sodalem:
Materiem, qua sis obsequiosus, habes.
Nec male vaticinor: totos saevire per agros,
Fama est, et rabidas ire, redire feras.
95Infremure lupi circum praesepia! Rhenus
Audiit, et gelidis palluit Ister aquis.
Quid cessas? Stygias urge latratibus umbras:
Inque fidem veram Nominis adde notam.
Usque reor, facies: istud Matertera poscit;
100Haec in te titulum, juraque matris habet.
Illa mihi moriens, soror o! soror optima, dixit,
Abstrahor: appliciti foedera junge manu.
Quem (rogo) nunc parvum patrique tibique nepotem
Linquimus, in curas transeat ille tuas.
105Scilicet ille tibi, caste, Germana, MARIAE
In castas artes erudiendus erit.
Annuimus voto, lacrimisque per ora profusis,
Nil illi potui dicere, praeter, erit.
Ex hinc vota frequens, et verba frequentia fudi,
110Et tibi quod mater debuit esse, fui.
Caetera dent Superi; pullo sic nubis amictu
Virginei castas corporis abde nives.
Scribere plura libet: tibi sed scribenda relinquo.
Hinc calamo trames saepe terendus erit.
115Cumque tibi tarde supremam neverit horam
Stamine nec pullo, de tribus una soror.
Forsitan hoc aliquis signabit marmora versu,
Accola quem Rheni, posteritasque leget:
Hac jacet exanimis, recubatque Canisius urna
120Quem stupuit gelidus Rhenus et ister aquis.
Depositos cineres lugens Germania servat,
Ingenium libri: spiritus astra tenet.