Gandia quae sacras claustris fovet alba columbas,
Hoc consanguinei mittit amoris opus.
Perlegis? inque tuos successit Epistola vultus?
Perlege: quod cupias, quodque sequaris, habes.
5Scilicet ipsa tuam didici Matertera mentem
Cum tibi Caesarei funeris horror erat.
Vera loquor, paucisque tibi perscribimus acta:
Insolitus quando pectora flexit Amor.
Lux fera Caesareis surrepserat orta triumphis
10Formosum tenebris implicitura caput.
Morbus adest (dolor, o!) carae insidiator Elisae:
Ille tibi, Caesar, quam ferus hostis erit!
Nec mora, grassatur: torrentur febribus artus;
Regiaque extremus corpora languor habet.
15Ergo ubi succubuit: gemebundo pectore Caesar
Lambaside, conjux optima vixit! ait.
Tu funus curato celer, patrioque sepulcro
Defunctae carum conjugis effer onus.
Pergis: et ut primum Granatae constitit oris
20Claudendum aggesta triste cadaver humo.
Jamque fides petitur, corpusque exangue patescit:
Exuvias carae vix bene noscis Herae.
Scilicet ora prius nivibus certantia primis,
Labraque purpureas vincere nata rosas.
25Exedit livor, taboque liquentia putrent?
Nec remanet formae, qui fuit ante, decor.
Quid facias? Francisce? stupes: lacrimisque coortis,
Diceris in coepto ter siluisse sono.
Postque morae modicum: quid enim jurabimus? inquis:
30Abstulit haec sensus tristis imago meos.
Quicquid id est, Isabella fuit! dolor obstruit ora?
Et tua vix lacrimas lumina jussa tenent.
Mox ubi fas, actae post Justa sacerrima pompae,
Interiora domus, et sine teste, subis.
35Ipsa ego te (credat quisquam) te subsequor isthuc:
Mente tamen, vultus non aditura tuos.
Omnia clarescunt, nullus fovet angulus umbras:
Et tua (crede mihi!) pectora nuda patent.
Mensa fuit, stabatque Dei pendentis imago
40Tristis et obtusis sanguinolenta genis.
Protinus hac coram labiisque oculisque solutis?
Diceris in tales prosiluisse sonos.
Quid facimus, pie Christe? cui placuisse laboro?
Quae modo servitiis meta, modusque meis?
45Ergo etiam magnis pereunt de Regibus orti?
Summa nec Austriacos Justa verentur avos?
Heu! Ego te qualem vidi, Regina: decore
Quae prius illicium totius orbis eras.
Nunc ubi frons,oculi, facies? ubi lactea cervix?
50Binaque purpureis picta labella rosis?
Quo decor omnis iit? spectavi corpus: in illo
Qui fuit, ah! vultus non erat ille tuus.
Ergo sic morimur? sic Regum purpura livet?
Inque redit putrem Caesaris uxor humum?
55Serviimus quondam; sed et hac peccavimus arte:
Caesaribus potior Christus habendus erat.
Parce precor, pie Christe arctis quem stringimus ulnis:
Pectoreque affusus quod modo stringit Amor,
Parce precor, binosque oculis, sine currere fontes:
60Saepe per has ingens culpa lavatur aquas.
Poenitet admissi: tuus o! tuus optime Christe
Franciscus semper, Borgia semper erit.
Talia dicebas: praesens quoque mente precabar,
Et tua sum votis vota secuta meis.
65Eloquar? an sileam? nec scribere cuncta licebit?
Inque tua aspectus flectere vota meos?
Eloquar: ut tacito demissa Modestia vultu
Abnuat; indulgens scribere cogit Amor.
Cum sic perfusus lacrimis, gemituque jaceres,
70Et premeres posito frigida faxa genu.
Adstitit in rubea spectandus imagitne Christus,
Et tibi porrectam tradidit ille manum.
Quin etiam ostentans plures sua castra secutos:
Borgia, pone metum, tuque sequeris, ait.
75Quid te mors cruciat? quid carae funus Elisae?
Vivit, et ultrices transiit illa rogos.
Dixerat: atque oculis blanda nictantibus arsit,
Et novus a Christo fluxit in ora rubor.
Ergo agedum, Francisce, animum majoribus apta,
80Lojolides facti nobilis auctor erit.
Ille reget, flectetque animos, modicoque libello
Erudiet promptas ad nova bella manus
Neve reformides Veneris perrumpere castra,
Castaque seposito bella movere toro.
85Concedet Leonora tibi, quam diligis, uxor:
Quin etiam fatis officiosa suis.
Flebis, et extinctum lacrimis dignabere corpus?
Et mortis, dices, huic ego causa fui.
Sed volet hoc pietas, et qui tibi militat ardor:
90Invidiam noxae detrahet ille tuae.
Quidnam agimus? bellone pigrum Matertera flectit?
An contra admisso tergora pulsat equo?
Ut fuerit, faciam: dum Christo proelia cedant,
Et sacer egregio Marte triumphet Amor.
95Care nepos, propiorque mihi jam nomine factus,
I bone, quo Jesu te pius ignis agit.
Mente licet Stygios verseris saepe per ignes,
Flamma rogi flammas aggeret illa tuas
Haec mea sunt, sed et haec aviae pia vota fuere,
100Qux tibi praeceptrix, quae tibi mater erat.
Ah! quoties monitis annos tibi sedula finxit?
Seu puer, aut juvenis, virque, paterque fores.
Nec siluit moriens: uda si fusus in herba
Fluminis ad ripam concinit albus olor.
105Ergo age, sume animos: magni patet area belli:
Injice non timidos in nova castra pedes.
Si nescis, isto crescit quoque laurus in horto.
Vinctura emeritas, nec sine luce, comas.
Neu mala sim vates: quod dat tibi Gandia nomen,
110Vincetur, meritis (et sinet illa) tuis.
Illa Ducem Quartum te redidit ordine Castris
Loiolidum tu Dux Tertius alter eris.