Phoebe, fave: novus ingreditur tua templa sacerdos:
huc age cum cithara carminibusque veni.
nunc te vocales impellere pollice chordas,
nunc precor ad laudes flectere verba meas.
ipse triumphali devinctus tempora lauro, 5
dum cumulant aras, ad tua sacra veni.
sed nitidus pulcherque veni: nunc indue vestem
sepositam, longas nunc bene pecte comas,
qualem te memorant Saturno rege fugato
victori laudes concinuisse Iovi. 10
tu procul eventura uides, tibi deditus augur
scit bene quid fati prouida cantet avis;
tuque regis sortes, per te praesentit haruspex,
lubrica signavit cum deus exta notis;
te duce Romanos numquam frustrata Sibylla, 15
abdita quae senis fata canit pedibus.
Phoebe, sacras Messalinum sine tangere chartas
vatis, et ipse precor quid canat illa doce.
haec dedit Aeneae sortes, postquam ille parentem
dicitur et raptos sustinuisse Lares 20
nec fore credebat Romam, cum maestus ab alto
Ilion ardentes respiceretque deos.
(Romulus aeternae nondum formaverat urbis
moenia, consorti non habitanda Remo;
sed tunc pascebant herbosa Palatia vaccae 25
et stabant humiles in Iovis arce casae.
lacte madens illic suberat Pan ilicis umbrae
et facta agresti lignea falce Pales,
pendebatque vagi pastoris in arbore votum,
garrula silvestri fistula sacra deo, 30
fistula cui semper decrescit harundinis ordo:
nam calamus cera iungitur usque minor.
at qua Velabri regio patet, ire solebat
exiguus pulsa per vada linter aqua.
illa saepe gregis diti placitura magistro 35
ad iuvenem festa est vecta puella die,
cum qua fecundi redierunt munera ruris,
caseus et niveae candidus agnus ovis.)
Impiger Aenea, volitantis frater Amoris,
Troica qui profugis sacra vehis ratibus, 40
iam tibi Laurentes assignat Iuppiter agros,
iam vocat errantes hospita terra Lares.
illic sanctus eris cum te veneranda Numici
unda deum caelo miserit indigetem.
ecce super fessas volitat Victoria puppes; 45
tandem ad Troianos diva superba venit.
ecce mihi lucent Rutulis incendia castris:
iam tibi praedico, barbare Turne, necem.
ante oculos Laurens castrum murusque Lavini est
Albaque ab Ascanio condita Longa duce. 50
te quoque iam video, Marti placitura sacerdos
Ilia, Vestales deseruisse focos,
concubitusque tuos furtim vittasque iacentes
et cupidi ad ripas arma relicta dei.
carpite nunc, tauri, de septem montibus herbas 55
dum licet: hic magnae iam locus urbis erit.
Roma, tuum nomen terris fatale regendis,
qua sua de caelo prospicit arva Ceres,
quaque patent ortus et qua fluitantibus undis
Solis anhelantes abluit amnis equos. 60
Troia quidem tunc se mirabitur et sibi dicet
vos bene tam longa consuluisse via.
vera cano: sic usque sacras innoxia laurus
vescar, et aeternum sit mihi virginitas.
haec cecinit vates et te sibi, Phoebe, vocavit, 65
iactavit fusas et caput ante comas. —
quidquid Amalthea, quidquid Marpesia dixit
Herophile, Phyto Graia quod admonuit,
quaeque Aniena sacras Tiburs per flumina sortes
portarat sicco pertuleratque sinu — 70
haec fore dixerunt belli mala signa cometen,
multus ut in terras deplueretque lapis.
atque tubas atque arma ferunt strepitantia caelo
audita et lucos praecinuisse fugam:
ipsum etiam Solem defectum lumine vidit 75
iungere pallentes nubilus annus equos:
et simulacra deum lacrimas fudisse tepentes
fataque vocales praemonuisse boves.
haec fuerant olim: sed tu iam mitis, Apollo,
prodigia indomitis merge sub aequoribus, 80
et succensa sacris crepitet bene laurea flammis,
omine quo felix et sacer annus erit.
laurus ubi bona signa dedit, gaudete coloni;
distendet spicis horrea plena Ceres,
oblitus et musto feriet pede rusticus uvas, 85
dolia dum magni deficiantque lacus:
ac madidus baccho sua festa Palilia pastor
concinet: a stabulis tunc procul este lupi.
ille levis stipulae sollemnis potus acervos
accendet, flammas transilietque sacras. 90
et fetus matrona dabit, natusque parenti
oscula comprensis auribus eripiet,
nec taedebit avum parvo advigilare nepoti
balbaque cum puero dicere verba senem.
tunc operata deo pubes discumbet in herba, 95
arboris antiquae qua levis umbra cadit,
aut e veste sua tendent umbracula sertis
vincta, coronatus stabit et ipse calix.
at sibi quisque dapes et festas extruet alte
caespitibus mensas caespitibusque torum. 100
ingeret hic potus iuvenis maledicta puellae,
postmodo quae votis inrita facta uelit:
nam ferus ille suae plorabit sobrius idem
et se iurabit mente fuisse mala.
pace tua pereant arcus pereantque sagittae, 105
Phoebe, modo in terris erret inermis Amor.
ars bona: sed postquam sumpsit sibi tela Cupido,
heu heu quam multis ars dedit ista malum!
et mihi praecipue, iaceo cum saucius annum
et (faveo morbo cum iuvat ipse dolor) 110
usque cano Nemesim, sine qua versus mihi nullus
verba potest iustos aut reperire pedes.
at tu, nam divum servat tutela poetas,
praemoneo, vati parce, puella, sacro,
ut Messalinum celebrem, cum praemia belli 115
ante suos currus oppida victa feret,
ipse gerens laurus: lauro devinctus agresti
miles io magna voce triumphe canet.
tunc Messalla meus pia det spectacula turbae
et plaudat curru praetereunte pater. 120
adnue: sic tibi sint intonsi, Phoebe, capilli,
sic tua perpetuo sit tibi casta soror.