Uranides Musae, quando divina paramus,
Et vos divinum vati concedite carmen.
Non omnes tenuis cantus delectat avenae.
Forte suas pastum pecudes ad gramina nota
Valle in deserta Sephis ducebat, et Arnon,
Insignes iidem calamis, jaculisque periti.
Dumque una quaerunt Lysiam (spe carminis ambos
Jamdudum Lysias incenderat) ecce sub antro,
Cum jacet ipse sibi indulgens, videre jacentem,
Et carmen petiere. Senex, dum multa recusat,
Ite, ait, ô pueri, non deerunt carmina vobis.
Ite, et Erythraeis quae nuper venit ab oris,
Carmina quae vultis divinam orate Sibyllam
Hanc fama est vitream liquidi Jordanis ad undam,
Excelso stantem in scopulo, sub rape cavata,
Eventus rerum populis aperire futuros.
Illa colit silvarum umbras, et sola sub ipsis
Litoribus, nemorumque recessus inter opacos,
Degere amat, montesque feros, umbrasque silentes
Affari; ut ferâ nuper mihi nocte canebat
Alcimus, amissis qui tum responsa Sibyllam
Orabat tauris, et se vidisse ferebat.
Ite, egodum pastas pecudes ad tecta reduco.
Vos ô! quae novit rerum ventura, Sibylla
Vos longe doceat melior. Mandata capessunt,
Corripiuntque viam, qua semita ducit ad amnem.
Ut fluvium venere, moram nam longa viarum
Aut spatia, aut passim objectae per confraga valles
Non fecere, vident stantem sub rupe Sibyllam,
Speluncae ante fores, densis quam plurima ramis
Umbrabat late fagus, fagique sub ipsis
Carmina scribebat foliis spargenda per auras.
Quos virgo ut vidit, subitum testata furorem,
Exclamat, saxoque ambos affatur ab alto.
Accipite haec animis, rerum quae maxima vobis
Edico, ô pueri. Vestris nascetur in oris
Pura animi Virgo, quae quamquam illaesa pudoris,
Dici mater amet. Manibus vos lilia plenis,
Lilia virgineae pastores spargite matri.
Quae flavam vitrei quondam Jordanis ad undam
Paupere sub tecto, projecti in stramine foeni
Authorem rerum, coetus non passa viriles,
In lucem dabit. Ah! quanto se tollit honore
Caelestis puer ille? Dei quantum instar in illo est?
Ite, ô pastores, pastorem agnoscite vestrum:
Sternite humum violis venienti, et spargite flores.
Salve magne puer, coeli cui sidera parent:
Venisti errantes longeque per avia sparsas
Cogere oves, pacemque tua pro gente pacisci.
Debebit vestrae prima incunabula rupi,
Betlemii colles: nascenti carmina dicent
Pastores passim vicino è rure vocati.
Nec tu quamquam atra nascentem nocte tacebis
Luna Deum. Totis celebrent qui gaudia silvis,
Coelestes aderunt pueri, perculsa sonabunt
Saxa, omnesque ibi felix haec fama per agros.
Ipsi etiam Eoo reges à Sole profecti,
Et puero dona ampla, almae et dona ampla parenti
Portabunt, illis è summo sidera coelo
Monstrabunt regem vestris in rupibus ortum.
Sed tam justa autem turbabit gaudia casus,
Crudeli, mater, ne sit mora, cede tyranno,
Cede puer, vobis cladem exitiumque ferenti.
Quos ah! tum gemitus, quae tum suspiria ab alto
Corde dabit Betle infelix? Cum maesta dolebit
Vi durâ regem expulsum,et longinqua petentem
Exilia. Hos fletus, has porro mitte querelas.
Namque tuis, certum post tempus, redditus oris,
Se signis populo egregium, fandique potentem
Ostendet, virtusque viri manifesta per omnem
Splendebit late factis ingentibus oram.
Vos eritis testes ripae, cum voce magistrâ,
Et monitis plebem effusam mulcebit amicis:
Quem populi quaquam stupeant insueta loquentem,
Te, mater, felicem uteri. felicia dicent
Ubera, quae talem quondam pavistis alumnum.
Quid video? Niveam chlamydem cruor ater inuffit,
Purpuream veluti si quis calcaverit uvam.
Ah! tibi quis tantum puros infecit amictus
Blande puer! Sed quae me autem spectacula terrent?
Nos inconceffà decerpsimus arbore pomum,
Tu poenam luis: ah ignoscite! namque quid ausus?
Quid meruit? vestro, gens dira, ignoscite regi.
Dum loquor, immitti plantas,et brachia trunco
Distendunt, ambasque infigunt cuspide palmas.
Palluit aspectu Titan, noctisque profundae
Attonitos atro obduxit velamine vultus.
Parcite lamentis pastores, parcite turbae.
Pro vobis erat ille patri mactandus ad aram.
Perge puer divine, tuo nos funere, vita
Restituis, coelique vias, et sidera monstras.
Te duce candida pax, cum fecerit otia terris,
Aurea languenti reparabit saecula mundo.
Tum caelesti humiles sudabunt melle myricae,
Ipsi etiam fontes, ipsa et vaga flumina lacte
Undabunt, nec vestra lupos armenta timebunt.
Ille autem populum monitis melioribus actum
Sinceras fruges, et dulci è vite liquorem,
Taurorum pro caede, patri mactare docebit,
Et precibus numen colere,et placare colendo.
In te tot laudum, mater, pars magna redibit,
Una tuo matrum fortunatissima nato.
Tum tibi Relligio centum sublimia templa,
Centum aras, centumque aris sacrabit honores.
Dictorum nec vana fides, nec sera sequetur.
Nec jam pastorem vestrum ignorate volentes.
Ille suas et amabit oves, et amabitur illis.
Finierat; divinae ambo responsa Sibyllae
Dum tacita rerum attoniti sub mente revolvunt,
Ibant, et tantae matri jam vota parabant.