Ecce coronatis cessarunt rura juvencis,
Pastores, non haec regnat per rura voluptas
Nec quidquam, pagum rumoribus acta per omnem
Fama volat, caesum patrio à pastore leonem,
Silvarum qui terror erat; venere coloni,
Pastores venere, feram videre jacentem.
Incertum quâ caesa manu: dumque avia lustrant:
Jessaeum solo vatem reperere sub antro,
Haerentem, curasque gravi sub corde prementem.
Venit Adon, venit Johatas, dilectus uterque
Pastori, juvenes ambo, et cantare periti.
Venit et Amasias pagi longaevus aruspex,
Qui quondam calamos, nec inertes passus avenas
Montibus in Syriis, omnis vicinia venit.
Mulcebantque aegrum dictis, curamque levabant.
Ille autem divinum animi consessus amorem est
Tum visam in somnis vanâ sub imagine Nympham,
Narrat, et auditas voces, caesumque leonem.
Mirantur casum socii, miratur et ipse
Amasias, quid visa ferant, quo spectet imago
Parthenidis, fari hortatur; tum numine plenus
Fatidicus Pastor, monstratae Virginis ortus,
Fatorumque vias aperit, simul incipit ipse,
Mirari simul, et festo fremere omnia plausu.
Nam memorabat, uti mulier labefacta colubro,
Exitium generi fuerit, tum lapsa per omnem
Progeniem late turpis vestigia noxae.
Hocerat in pratis, inquit, quod letifer anguis,
Dum praeceps fugerem, diro me dente petebat.
Et memini, cum me mater non vana monebat:
Serpentem fuge nate, sui nam vulnere morsus
Perdidit ah! nostrum serpens genus, omnia pestis
Pervasit, fuge nate, furit vis atra veneni.
Deinde canebat, uti labem contraxerat orbis,
Ut mortale genus tristis corruperat arbos:
Et fortunatos si nunquam poma fuissent
Mortales, pomum quos ah! fatale peremit.
Clade in communi rerum, generisque ruinâ,
Narrabat vitio exemptam, maculaque carentem
Parthenidem, nondum terrae concreverat orbis,
Nondum mundus erat, cum jam formata puella,
Ac dictis ne vana fides, praesagia priscae
Pandebat legis. Sodomaeo ut sospes ab igne.....
Una domus, merso ratis una superstes ab orbe
Restaret, medios tuta ut virgulta per ignes
Montis Horebaei, flamma in crepitante, virerent.
Addit, ad effusos ruptis ut nubibus imbres,
Nil accepit aquae vellus Gedeonis, ubi ingens
Area perfusis late stagnabat ab undis.
Omniaque immunem communi à labe puellam
Tot rerum ostentis portendere signa docebat.
Tum ventura canit, quo tempore Parthenis orbi,
Quam sero dabitur, primis ut deinde sub annis
Coelicolûm pactam regi, sacrisque jugatam
Ominibus cum matre pater sacrabit ad aras:
Exin uti castum caelesti pondere ventrem
Sentiet afflatu divini numinis auctum.
Nam matris simul illa decus, simul illa pudicae
Virginis intactum florem servabit, et omni
Virgo parens latè in populos celebrabitur aevo.
Tum tibi Nympha aras, tum surgere templa vide
Affusosque aris populos, ipsique Sabaei,
Ipsi Arabes sua thura ferent, et marmore puro
Templa dabunt totoque potens dominabere mundo.
Tu tamen interea nostris cantabere silvis
O mulier divina, suo te murmure rivi,
Te rus omne canet, certis tibi dona diebus
Omnes portabit patrio vicinia ritu.
Pars et primitias frugum, cum lacte recenti,
Et tostas fruges, et adorea liba sacrabit.
Felices nimium pastores ô! quibus olim
Te primum dulces venientem lucis in auras
Cernere contingat, quando, si credere dignum est,
Montibus in nostris, pastores inter, et agnos,
Tu, Virgo, vitam accipies, lumenque videbis.
O si, pastores, aetas me vestra tulisset:
Primus ego legerem flores, cunabula primus
Floribus ornarem variis, et dona pararem,
Insuper et calamo carmen modularer agresti.
Namque tuum numen, quo non praesentius ullum,
Sentiet omnis ager, pomis curvabitur arbos,
Grandia foecundae distendent horrea messes,
Et pecudum plenis manibus preffabitur uber.
Et jam nostra tibi sacramus ovilia, jamque
Foeturam gregis, et pecudes cum lacte vovemus.
Ramus ut arboribus decori est, ut montibus arbos,
Vallibus ut rigui fontes, ut fontibus umbra,
Tu decus omne tuis, nostri tu gloria ruris:
Et dum flumen aquas, et habebit campus aristas,
Immortalis erit nostro tua gloria ruri.
Ipsae te pecudes, ipsi cum matribus agni.
Ipsae te valles, ipsa haec arbusta loquentur.
Talia cantabat: repetebant omnia laeti
Pastores, laetae repetebant omnia silvae.
Ex illo, per agros circum, per pascua, Nymphae
Parthenidi servatus honos, et certa quotannis
Dona parata, suis decor, et laus addita donis.
Nec jam per silvas inhonestos Agaris ignes
Cantabant pueri, nec jurgia saeva superbae
Aut Dalilae, aut miseri illusos Samsonis amores.
Omnia Parthenidem celebrabant carmina, et unam
Parthenidem rupes, unam deserta canebant.