1Ceu nido incumbens frondes avis inter amicas
Dulcia natorum prope corpora, nocte tegente
Omnia, ut optato aspectu potiatur et esca
Hos alat inventa, duros solata labores.
5Tempus praevertit, ramoque insistit aperto
Et desiderio manet ardenti aurea solis
Spicula, prospectans defixo lumine, donec
Tandem Eos surgat; mea sic arrecta tenebat
Diva oculos speculata plagam, sub qua ire videtur
10Sol properante minus cursu. At quum lumina circum
Volventem aspicerem ac suspensam, ut qui optat, et idem
Quiddam aliud vellet, spem et praecipiente quiescit
Pectore contentus, sic ora oculosque ferebam.
Sed breve praeteriit tempus punctum inter utrumque;
15Quo mansi, dico et vidi clarescere caelum
Et magis ac magis; et simul haec est fata BEATRIX:
«Ecce tibi ingentem Christi sectata triumphum
Agmina, et has sphaeras peragrantem qui manet omnis
Te fructus.» Mihi visus erat flammescere totus
20Huic vultus, tantamque oculis diffundere plenis
Laetitiam, ut cogar fructus id linquere inane.
Qualis sub noctem ridet pleno orbe serenam
AEthereas inter pulcherrima Delia nymphas,
Omnia pingentes caeli loca; milia supra
25Splendorum astantem vidi, qui lumine cunctis
Donabat splendere suo, solem, ut solet iste
Omnia luce sua perfundere signa superna.
Et jubare ex vivo caro fulgida translucebat
In visus tam clara meos, ut ferre nequirem.
30O mihi dux dulcis, dux o mihi cara, BEATRIX!
Illa mihi: «Quae te virtus domat, omnia frangit.
Hic sapientia adest. pariterque potentia pandens
Caelum inter terramque vias, quas plurima longum
Jam vota optarunt.» — Ut ruptis nubibus ignis,
35Qui non se capit, expansus petit ima, rebellis
Naturae; haud aliter, tanta inter pabula fines
Exsuperans arctos, se ipsa mens major abivit,
Nec, quae tum fierent, nunc est meminisse facultas.
«Pande oculos, qualisque ego sim modo, suspice,» dixit;
40»Talia vidisti, ut valeas jam ferre tuendo
Risum impune meum.» Stabam, ut qui visa requirit
Oblita excussus, frustra haec revocare laborans,
Tanta ubi promissa audivi, et tam digna favore
Grati animi, et nunquam ex libro delenda docente
45Praeterita. At vero si nunc cuncta ora sonarent,
Jucundo quae lacte magis pinguescere turbae
Aonidum dederunt, mihi opem latura canenti
Risum almum, utque dabat clarescere purius ori
Formoso hic risus, pars haud millesima veri
50Huc subeat. Quare Paradisum pingere adortus,
Sacratum saltu me transiluisse poëma
Confiteor, qualis qui offendit forte recisum,
Quod peragrabat, iter. Sed qui grave mente volutet
Pondus materiae ac tergum mortale gravatum,
55Haud iste arguerit tanta sub mole trementem.
Non iter est parvae cumbae, quod tendit arandum
Prora audax, non est navarchi, qui sibi parcat.
«Cur mea te facies», inquit, «tanto ardet amore,
Ut non aspicias pulchri decora alma vireti,
60Quod se sub Christi radiis florum ornat honore
Omnigeno? Hic rosa inest, in qua sibi sumere carnem
Divinum voluit Verbum, hic se lilia tollunt,
Quorum pandit odor callem, qui ad sidera duxit.»
Sic mea Dux; et ego totus parere paratus
65Hujus consiliis, aegre certamina inivi
Pupillae rursus. Ceu, puro sole micante
Per nubem fractam, jam pictum floribus hortum
Umbris tecta mei viderunt lumina visus;
Sic ego splendorum vidi plura agmina ab igne
70Desuper ardenti fulgentum; at cernere fontem
Haud mihi posse datum est. O, quae sic imprimis illos,
Percomis virtus! Voluisti scandere in altum,
Illic largitura locum haud tua ferre valenti
Spicula. Formosi floris, quem semper adoro
75Et mane et sero, nomen majoris ad ignem
Lucis tota anima, toto me pectore traxit!
Atque ubi, quae vincit Superos, ut vicerat imos,
Qualisque et quanta est, oculos mihi vivida pinxit
Stella, intra caelum fax est descendere visa
80Sub forma annelli, quails solet esse coronae,
Praecinxitque illam, ac se circumfusa rotavit.
Harmoniae quodcunque genus, quod dulcius auri
Hic sonat, atque animum magis attrahit, esset ad istam,
Ut nubes quae rupta tonat, citharam, unde coronam
85Pulchra refert caelos Sapphirus clarius ornans.
«En ego sum, sum Amor Angelicus, qui circumit altam
Laetitiam puro spirantem e VIRGINIS alvo,
Qui desiderii statio fuit hospita nostri.
Atque ibo circum, o Dominatrix incluta caeli,
90Dum prolem ibis pone tuam, sphaeramque supremam
Plus diam efficies, illi quod es addita regno.»
Ista melos circumductum sub carmina habebat
Finem, unaque aliae luces sonuere Mariam.
Regia, quae cingit cunctos vertigine gyros
95Stelliferos, vestis mage fervida, cuique ministrant
Plus vitae Patris mores atque halitus almus,
Nos super interius distantia concava habebat
Sic, ut, ubi steteram, mihi se nondum illa videnda
Praeberent: quae causa fuit, cur copia nulla
100Sit data luminibus nostris servare sequendo
Posse coronatam flammam sublime petentem
Ad genitum usque suum. — Velut infans, bracchia tendit
Qui satur ad matrem, dum risu prodit amorem:
Sic se protendit quisque ex candoribus illis
105Vertice sublato, ut norim, quam corde Mariam
Diligerent grato. Deinceps illi ante stetere
Ora mihi, usque adeo dulci, «Regina«, canendo,
«Caeli!« concentu, ut nunquam mihi mente voluptas
Exciderit. Quanta est ubertas condita in illis
110Arcis divitibus, terrae bona semina doctis
Mandare! Hic vita est, juvat hic gaudere reposto
Thesauro, quem, qui exul erat Babylonis in urbe,
Auro ibi neglecto, aggessit partum haud sine fletu.
Hic sub progenie, cujus genus a Patre summo
115Cunctorum Domino, et Maria sub matre triumphat
Victor cum antiquis credentibus atque novellis,
Qui claves servat, per quas regnum itur in istud.