791Usque adeo ipse sitim cupidus saturare decennem
Intentis haerebam oculis, ut sensibus essem
Paene carens aliis; reliquarum incuria rerum,
His erat hinc illinc paries; tam prisca beati
Retia vinciebant risūs! Sed vertere vultum
Sum propere in laevam Nympharum voce coactus.
Intueris, dixere, nimis. Quae ex Sole corusco
Fit caligo oculis fixis, haec lumina paulum
Tunc mea privavit visu. Quum cernere paucam
800Dein lucem incepi (paucam, splendoribus illis
Collatam nempe, unde fui per vim ante revulsus),
In dextram conversum agmen, cum Sole reverti
Ante oculos, vidi, ac septem funalibus ipsis.
Tecta velut clipeis, ut tela hostilia vitet,
Sese acies vertit, signumque secuta, revolvit,
Quum non tota queat mutari tempore in uno;
Sic Caeli tunc illa acies, quae se ante ferebat,
Ordine progrediens, transivit tota, priusquam
Curriculus sese, verso temone, moveret.
810Continuo ad lapsus Nymphae rediere rotarum:
Gryps currum movit, quin pluma tremisceret ulla.
Ac mulier, quae me ad flumen duxit, Statiusque.
Ac simul ipse, rotam, quae se breviore revolvit
Arcu, subsequimur. Silvam cultore peragrans
Sic vacuam, culpa illius quae credidit angui,
Angelici ad numerum cantus, vestigia movit.
Post quantum triplici jactu vibrata sagitta
Percurrit spatii, descendit ab axe Beatrix;
Omnium et audivi mussari vocibus Adam.
820Floribus hinc plantam ac foliis cinxere carentem.
Quo magis haec surgit, magis ardua bracchia pandit,
Vertice tam celso, foret ut mirabilis Indis.
Felix, Gryphe, nimis, qui non discindere rostro,
Dulce ori, hoc lignum curas ; nam viscera quondam
Carpenti hoc torsit. Plantam sic undique circum
Clamabant alii; quibus ales deinde biformis:
Omnis sic est justitiae servabile semen.
Temonem hinc capiens, fetuque ac fronde carentem
Continuo ad plantam traxit, truncoque ligavit
830Illius ex secto compactum robore currum.
Sicut in arboribus nostris, quum mixta refulget
Aurea lux Solis nĭtidis fulgoribus astri
Quod sequitur Pisces, fluidus diffunditur umor,
Unde tument, vestitque novo se quaeque colore,
Ante aliud quam Solis equos exceperit astrum;
Haud aliter, quae nuda fuit, tunc planta revixit;
Plus violae, atque rosae minus, exornata colore.
Non ego deprendi, nec terris editur hisce
Quem cecinit gens illa hymnum; nec ferre tenorem
840Integrum potui. Si pingere carmine possem
Quomodo crudeles, quum de Syringe canentem
Audirent, oculos clausit dulcedine somnus,
Queis nocuit vigilare nimis; me quomodo dulcis
Tum cepit somnus, pictoris more referrem,
Qui pingit, subjecta oculis exempla secutus.
Hoc pingant, quicunque velint; ego deferor ultra.
Vivida me lux sopitum discussit, et una
Vox mihi dicentis: quid cessas? abjice somnum.
Ut, visum māli flores (felicibus explet
850Quae Superos pomis, et connubialia semper
Dat Caelis epula) adducti, mox voce, potenti
Rumpere majores somnos, rediere vocati
Discipuli tres; ac Mosem et Thesbiten abisse
Videre, atque ipsum vestes mutasse Magistrum:
Sic ego tum redii e somno; atque assistere cernens
Quae mihi dux fuerat propter jam fluminis oram:
O ubinam, dubius dixi, mihi fare, Beatrix?
Arboris illa sedet, rettulit, sub fronde recenti,
Atque ipsum ad truncum: circumstant, aspice, Nymphae.
860Post Gryphum reliqui sursum vestigia tendunt,
Carmina cantantes plus dulcia plusque profunda.
Nescio num plura edidit: illam quippe videbam
Quae mentem reliquis prohibebat vertere rebus.
Sola toro in viridi ac vera tellure sedebat,
Ut custos plaustri, quod Gryps plantae ante ligarat:
Cum facibus, quas non Aquilo restinguit et Auster,
Septem circum aderant Nymphae. Hic, mihi fata Beatrix,
Silvanus brevis, inquit, eris, sed tempus in omne
Civis eris mecum, quam Christus dirigit, urbis:
870At, male viventi ut mundo auxilieris, in ipsum
Tende oculos currum; et quicquid conspexeris, olim
Quum fueris terris, scripto mandare memento.
Dixit. Ego, illius mandata facessere promptus,
Quo fueram jussus, mentemque ac lumina verti.
Non unquam tanto densis ex nubibus ignis
Impete praecipitat, quum decidit imber aquarum,
Fusus ab aetheria, quae surgit celsior, arce;
Ut ruit in plantam praeceps Jovis armiger ales;
Frondesque ac flores, discisso cortice, rupit;
880Vi currum incussit magna; quare ille, carinae
Est similis versus, quam nunc agit unda sinistrum
Nunc latus in dextrum. Inde, dapum jejuna bonarum,
In fundum currūs vulpes irrupit; at illi
Mille mea objiciens mulier mala facta, fugavit
Tam propere, quantum poterant sine carnibus ossa.
Calle remensa vias, per quam jam venerat, inde
Regina alituum rursus descendit in arcam,
Atque suis pennis indutam, avecta, reliquit:
Qualis et ex animo prorumpit maesta dolenti,
890Vox ait ex Caelo: o mea, quam male, cumba, gravaris!
Inter utramque rotam mihi visa dehiscere terra
Hinc fuit; atque exire draco, qui sursus iniquam
Per currum inseruit caudam, quam deinde reducens
In morem vespae, stimulum retrahentis acutum,
Ex fundo abstraxit partem, atque vagatus abivit.
Quod fuit hinc reliquum, vivax ut gramine tellus,
Indutum est pennis, quas mens fortasse benigna
Tradidit; hisque rotae geminae et temo undique tectus
Est citius, quam quis gemitum prorumpat ab ore.
900Currus, ita inversus, septem capita edidit; unum
Per quodcunque latus: tria sunt temone recepta.
Trinis, more boum, surgebant cornua bina;
Unum inerat quattuor: monstrum haud tale exstitit unquam.
Hoc super, ut celso surgens arx monte, sedebat,
Ore procax, meretrix, lascivaque lumina vertens.
Tanquam ne sibi rapta foret, huic proximus ingens
Stabat mole gigas. Inter se mutua quondam
Oscula figebant; at, quum mihi verterit illa
Lascivos oculos, illam de vertice ad imos
910Verbere percussit talos crudelis amator.
Suspicione dehinc ac multa percitus ira
Dissolvit monstrum, ac silvae per devia traxit:
A meretrice novaque fera me silva diremit.