212XIX. Qua, aut terra aut Saturno interdum victus, in hora
Ulterius Lunae frigus mollire diurnus
Haud potis est fervor; quum sub Pallantidos ortum
Majorem cernit geomantes surgere Sortem
Tramite, qui non deinde diu nigrescere durat,
Visa mihi in somnis pallenti est femina vultu,
Trunca manus, distorta pedes, ac balba loquelam,
Laesa oculos. Illi figebam lumina; et, ut Sol
220Frigentes reficit, quos nox depresserit, artus,
Sic meus intuitus dabat illi solvere linguam,
Erigier pedibus, vultumque ornare colore
Qualem poscit amor. Vix facta est libera fando,
Sic coepit canere, ut vocis dulcedine captus,
Aegre hinc me eriperem. Sum ego, sum dulcissima Siren,
Cantabat, medio quae duco ex aequŏre nautas;
Dulce adeo gratumque cano! mea carmina cursu
Dulichium abduxere Ducem: quicunque moratus
Assuescit mecum, raro a me deinde recedit:
230Tam mea laetificat mortalia corda voluptas!
Nondum ea finiebat, mulier quum sancta citatim
Me prope devenit; Vatique obversa, severe:
O Maro, quaenam est ista, Maro? clamabat; eamque
Fixus spectabat Vates. Mox arripit alteram,
Arreptaeque aperit, discissis vestibus, alvum:
Prodivit foetor, pulsus quo somnus abivit.
Lumina tum verti; ac mihi: te bis terve vocavi,
Virgilius dixit; quid stas? jam surge, aditumque
Quaeramus, quo sursum intres. Mea membra levavi;
240Et jam Sol totum lustrabat lumine montem,
Nobis a tergo exoriens; Vatemque sequebar
Incurvus frontem, ut curis qui pluribus auctus,
Pontis dimidium ex se cernuus efficit arcum;
Quum vox: hic aditus, tam dulce ac comiter inquit,
Ut nunquam audiri datur his terrestribus oris.
Quique illam misit, passis candentibus alis,
Direxit sursum, muros saxi inter utrosque:
Ventilat hinc motis pennis; clamatque: beati,
Qui lugent; quippe his solacia multa dabuntur.
250Quum parum ab Aligero abstitimus: quid lumina terrae
Figis? ait Ductor: tacito quid pectore versas?
Atque ego ei contra: dubium me reddit imago,
Quae nova sese offert, et qua nequeo ipse revelli. —
Sagam illam antiquam vidistin, sola superne
Quae luitur? rettulit, qualique repellitur arte?
Hoc satis: acceleraque gradus, ac suspice signum,
Quod Rex aeternus magnis rotat orbibus altum.
Ut prius accipiter plantarum extrema tuetur,
Aucupis hinc sequitur vocem, ac velociter alas
260Dirigit ad pastum, revocat quo ex more cupido;
Sic tunc ipse fui: atque hinc, quantum concava rupes
Sese ad iter pandit, tantum vestigia sursum
Intuli, ad usque novo qua circuit orbita gyro.
Huc ubi delatus, largos effundere fletus
Agmina prona sĭlo vidi; ac vox impulit aures:
Haesimus afflicti terrae; sed crebra sinebant
Integras vix audiri suspiria voces.
Gens electa Dei, cujus tormenta levantur
Et spe et justitia, qua sursum ostendite eatur. —
270Si non est vobis poenam perferre jacendi,
Atque iter optatur brevius; pars extima montis
Sit vestram ad dextram. Petiit sic voce Magister,
Atque ita responsum est paulo nos ante remissum.
Ambigere ex dictis Umbram me vivere sensi;
Propterea Vatem inspexi; nutuque benigno
Ille mihi assensit, quod prodidit ore cupido.
Quum mihi pro libitu est agere impertita facultas,
Umbram adii, cujus sermo me advertere fecit.
Spiritus o, dixi, lacrimis qui perficis illud
280Quo sine nemo potest ad Numinis ora reverti,
Parce parum curae, quae te super obtinet omnes;
Ac mihi dic quaeso, qui sis, quo crimine sursum
Vertatis tergum, et si quid tibi finibus illis,
A me vis fieri, sum vivens unde profectus.
Cur nos, ille refert, Caelum sibi vertere tergum
Cogat, deinde scies: Petri me in sede fuisse
Nunc positum scito. Pulcher fons effluit inter
Claverium ac Sestrim, cujus de nomine sanguis
Fit meus illustris, titulique assumit honorem.
290Plus paulo unius sum expertus tempore mensis
Pontificalis honos quanti sit ponderis illi,
Qui studet hunc omni semotum sorde tueri;
Tam gravis, ut quodvis aliud quasi pluma videtur.
Sero eheu! me paenituit: quum sede potitus
Sum Petri, humanae adverti mendacia vitae:
Vidi non illic requiescere corda, nec ultra
Posse illa in vita ascendi; ac me proinde cupido
Istius cepit. Domino sejunctus, avaras
Jam fueram sectatus opes; ideoque rependo
300Hic poenas, velut ipse vides. Cognoscere ab ipsa
Fas est, conversas Animas quae poena repurgat,
Quod fit avaritia; nec monte hoc altera major.
Nostra velut, semper terrenis dedita rebus,
Extulerunt Caelo nunquam se lumina, sic nunc
Justitiae haec terrae figit; velutique cupido
Tristis opum, sub corde boni restinxit amorem;
Atque labor periit; nobis sic crura manusque
Justitiā obstrictis cohibet; quantumque placebit
Caelituum Regi, immoti extensique manemus.
310Poplite decĭderam flexo, ac responsa parabam
Reddere; sed, quum paene incepi, atque auribus hausit
Obsequium ille meum: quae te subsīdĕre cogit
Causa? inquit. Tua, respondi, suprema potestas,
Ut bona mens monuit. Surge, ac tete erige, frater,
Is mihi tum rettulit; ne imprudens occupet error:
Non aliter quam tu atque alii sum subditus aeque;
Unaque nos omnes regit infinita potestas.
Si reputas animo divini verba Magistri,
Nomina quum docuit sponsae sponsique peractae
320Desinere ad vitae fines, cur talia dicam
Nosse potes. Sed jam abscedas: sine libera dedam
Frena meis lacrimis, quibus id quod es ipse locutus,
Perficio. Est terris mihi, nomine Olagia, neptis,
Intemerata animum, ni exempla domestica pravos
Inducant mores: haec est mihi sola superstes.