777Coenobiarcha senex doctoris munere fungi
Sponte sua incepit, vocesque has pectore fudit:
Vulnus, quod Maria hinc Virgo conclusit et unxit,
780Haec tam pulchra sedens ejus vestigia subter,
Olim panditque ac pupugit. Dehinc ordine tertio
Hanc subter Rachel, velut aspicis, atque Beatrix
Assīdunt: hinc Sara et Judith atque Rebecca,
Et proavia illius, sua qui commissa perosus,
Cantor ait miserere mei. Potes ipse gradatim
Descendens oculis, has nosse, ut nomina pandens
Per frondes ego progredior. Ex ordine septimo,
Ut super usque illum, sunt Abrae ex stirpe creatae,
In geminam partem dirimentes undique florem.
790Quippe hae sunt murus, qui sacra sedilia dīdit,
Prout sua nempe fides direxit lumina Christo.
Qua flos est cunctis ornatus frondibus, illa
Sunt in parte, fidem Christi qui habuere futuri
Adventūs: illa, qua sunt vacui atque patentes
Hemicycli, sunt qui Christo, postquam aethere venit,
Crediderunt. Solium ut Mariae, et subsellia subter,
In geminam dīdunt partem, sic ordine certo
Secernunt latere adverso, quibus ille Joannes
Praeest, qui, semper sanctus, vitam in saltibus egit,
800Letumque atque duos infernum pertulit annos.
Post hunc Franciscus, Benedictus, et Augustinus,
Atque alii, sunt hīc pariter secernere lecti
Per varios huc usque gradus. Tu suspice mirum
Consilium Dei, utramque fidem quod habentibus aeque
Hunc hortum implebit. Scito autem: ex sede deorsum,
Post floris medium, duo quae discrimina finit,
Non sua dant illic merita, ast aliena sĕdere,
Condicione rata ; sunt hic nam corpore cassi,
Qui prius occĭderint, quam vis sit certa legendi.
810Ut vultu ex tenero, ac balbis deprendere verbis
Ipse potes, si videris aut audiveris illos.
Tu vero dubitas, dubitansque silentiam servas;
Ast ego, quo tua te vincit mens, forte ligamen
Exsolvam. Non hoc in regno casus haberi
Est potis, ut sitis atque fames ac pectoris angor.
Aeterna, quodcunque vides, est lege statutum;
Omnia convenient, respondent cuncta vicissim,
Annulus ut digito. Gens haec tam protinus ergo
Non fuit aeternae sine causa credita vitae.
820Plus minus excellens venit has mortalis in aedes:
Rex, qui laetitia tanta ac tanto implet amore
Hoc regnum, ut nemo ulterius cupiisse sit ausus,
Quemque creans, variae dispensat munera gratiae:
Hoc satis; occultasque nefas inquirere causas.
Id patet ex geminis natis, qui matris in alvo
Commōvere iras, (monumenta ut tradita sacris
Testantur tabulis). Pro crinis proinde colore
Gratia quem dederit, divinum lumen oportet
Constituat sertum. Variis sunt sedibus ergo,
830Absque suis meritis, positi, prout indita primum
Gratia distinguit. Pueris insontibus olim
Sat fuerat, mundi primis aetatibus, una
Patrum firma fides, ut Caelum ascendere possent.
Illis temporibus lapsis, hinc mascula pubes
Praecidi silice est circum genitalia jussa.
At postquam venit maturo tempore Christus,
Non est huc aditus, nisi per baptismatis undam.
Jamque age, luminibus faciem nunc conspice fixis
Quae magis est Christo similis: nĭtor illius unus
840Reddere quippe potest habilem te cernere Christum.
Fervere laetitiam tantam tunc undique vidi
Hanc super, et sic Angelicas applaudere mentes,
Circum tam celsos tractus volitare creatas,
Ut nil me tanto cumulaverit ante stupore
Ex visis; nil rettulerit de Numine tantum.
Atque is, qui primus descenderat Angelus illuc,
Ante ipsam expandit pennas, ac voce canebat
Suavisona: Salve, quam Caeli gratia complet;
Cunctaque voce pari referebant agmina: Salve;
850Ac facies cujusque novo fulgore micabat.
O qui, sancte Pater, dignaris, sede relicta,
Aeterna, quam sorte tenes, hic sistere mecum,
Fare, quis est Ales, nostrae qui lumina laetus
Reginae intuitur, tantoque ardescit amore
Non secus ac ignis? Sic dixi, versus ad illum,
Qui Mariae radiis, ut Solis Lucifer igne,
Ornabat sese. Atque is: quae forma atque venustas
Angelo inesse potest, haec utraque fulget in illo;
Utque ita sit volumus: nam palmam detulit iste
860Jam Mariae, quum mortales Deus induit artus.
Jamque age, me intentis oculis animoque loquentem
Prosequere, ac proceres hujus circumspice regni.
Hi duo, qui Mariae consīdunt sede propinqua,
Sunt quasi radices, unde haec rosa germinat ipsa.
Qui sedet ad laevam, pater est, quo auctore malorum
Incubuit tam magna seges mortalibus aegris.
Est pater ad dextram, floris cui tradidit hujus
Jam Christus claves . Huic assĭdet ille, labores
Qui cunctos Sponsae, aetherias quum carperet auras,
870Vidit, quam Christus fuso sibi sanguine junxit.
Juxta illum Dux ille est, sub quo roscidus imber
Indocilem pavit deserta per horrida gentem.
Ante Petrum sedet Anna, adeo contenta tueri
Natam, ut quamvis ore Deo praeconia solvat,
Nunquam oculos vertit. Primum sedet ante parentem
Quae Dominam est hortata tuam tibi Lucia adesse,
Quum caecis oculis in praeceps devius ires.
At, quoniam tempus fugit irreparabile somnii,
Haec fuerit monstrasse satis, quo more peritus
880Ad panni modulum sartor concinnat amictum.
Lumina, per nimios quantum penetrare licebit
Fulgores, primo enixe vertamus Amori,
Ne tibi contingat, quod, quum commoverīs alas
Ipse tuas, ante ire ratus, gradiare retrorsum.
Ex illa, quae ferre potest, ne mitte rogare
Auxilium, mea dicta pio nunc corde secutus.
Talibus effatus, coepit sic rite precari.