799Non ego mirer, nobilitas o parvula nostri
800Sanguinis, in terris si corda tumescere faxis,
Quo boni amor languet, quum te, quo est recta cupido,
Scilicet in Caelo, intumui. Tu vestis es instar,
Quae, nisi quid saepe adjicitur, cito deficit; omnes
Quippe dies illam decerpit forcipe tempus. —
O vos (majoris numeri, quem Roma recepit,
Ac deinde abjecit, fari pronomine coepi;
Quaeque parum abstabat, risit divina Beatrix;
Ac visa est, quae tussit ad oscula prima Ginevrae.)
Vos genitor, dixi, meus estis, et incluta origo;
810A vobis mihi plena venit fiducia fandi;
Me sic erigitis, ut me sim major ipso;
Totque meum rivis perfundunt gaudia pectus,
Ut laeter tanto nequaquam flumine rumpi.
Ergo age, prima meae radix carissima gentis,
Dicite majores vestros, et qualis, in auras
Quum vos existis vitae, decurreret annus:
Dicite item sancti quantum esset ovile Joannis,
Quique tenere forent magis alta sedilia digni. —
Ut fervet, viresque capit, spirantibus auris,
820Ignitus torris, blandis sic vocibus arsit
Clarior ille meis; et, quo majore refulsit
Luce, magis dulci rettulit dehinc orsa loquela,
(Non autem qualis nostro nunc personat ore);
Atque ait: Ex illo, Caeli quo nuntius Ales
Dixit ave, ad partum, quo me sub luminis auras
Effudit, nunc regna tenens caelestia, mater,
Centum quinque vices, tres, quinquagintaque, sidus
Hoc rediit, Nemeaei refovendum calce leonis.
Ipse meique patres ad vitam venimus illa
830In regione, prius quae se currentibus offert
Ultima, certamen cursūs quum rettulit annus.
Qui fuerint patres, atque huc sese unde tulerunt,
Ignorare magis, puto, quam memorare decōrum est.
Arma quibus validae vires gestare sinebant
Zachariden Martemque inter, pars quinta fuerunt
Nunc ibi viventum; sed gens, nunc semine mixta
Certaldi et Campi et Fighine, erat omnis ad imum
Pura fabrum. Has gentes, quas dico, quam habere fuisset
Finitimas melius, sic ut Galluzzius urbis
840Et Tresplanus terminus esset, quam intus habere
Ruricolaeque pati foetorem ex Agulione,
Atque viri ex Signa, fraudes jam nectere noti.
Si gens, quae plus degenerat, non dira noverca
Caesaris exstiterit, sed matris more benigna,
Quidam, qui nunc est civis, mereatur, et ambit,
Iret, quo ibat avus, Semipontem quaerere vīctum;
Montemurlus adhuc Comitum sub jure maneret
Contentus; Cerchique forent, ubi pastor Aconem
Convocat aëre cavo populum; et fortassis amarent
850Nunc quoque Valdigravi tuta otia Bondelmontes.
Commixtura hominum semper pessumdedit urbes,
Corporibus ceu multa nocet mixtura ciborum:
Caecus humi taurus caeco ruit ocius agno;
Ac plus saepe unus, quam quinus, dissecat ensis.
Si videas ut Lunae urbs, atque urbs Salvia pessum
Ante ierint, et nunc pariter Senogallia, et altum
Clusium eant, non humanas mirabere gentes
Dilabi, quum urbes etiam labentur et ipsae.
Non secus ac vos, res vestras Mors impetit omnes:
860At latet in quadam: longo nam tempore vivit,
Ac vobis est vita brevis. Ceu marmoris aestu
Circumiens nunc Luna tegit, nunc litora nudat,
Sic vario Fortunae agitur Florentia pulsu.
Non erit hinc mirum, hujus quod de civibus urbis
Praeclaris referam, jam taetra oblivia passis.
Ipse Catellinos vidi, Ugosque, atque Philippos,
Ormannos simul, et Grecos, atque Albericos,
Jam declinantes, claro olim sanguine cives.
Et vidi genere antiquos opibusque potentes
870Ex Sannella atque Arca. Soldaneria visa
Est simul, Ardinghique mihi, Bosticaque pubes.
Portam urbis supra (quae nunc est pondere tanto
Nequitiae gravis, ut navis cito pressa fatiscat)
Ravignana fuit domus; ex quo sanguine Guidus
Dehinc venit Comes, et quot Bellincionus honorat.
Norant frena manu Pressenses flectere; et ensis
Auratus, Galigaja, tibi fulgebat in aede.
Jam grandescebat Vaji prōcēra columna,
Sacchetti, Jochi, Fifantes, atque Barucci,
880Gallique, et modius quibus inficit ora rubore.
Jam stirps magna erat, ex qua gens Calfuccia: fasces
Patricias Arrigucci Sitiique tenebant.
Qualis honos genti, quam multa superbia fecit
Indecŏrem! quantumque dabant, Florentia, cunctis
Te ex auro fulgente pĭlae clarescere factis!
Tali se illorum patres tunc more gerebant,
Qui, quoties vacua est sedes Antistite, pingui
Implentur, sacrisque agitant convivia tectis.
Improba gens, quae, vana tumens, irascitur illis
890Qui fugiunt; his, qui loculos aut cornua monstrant,
Mitior est agno, jam tunc ab origine parva
Surgebat; quare Donatus abhorruit illi
Cognatus fieri. Jam Caponsaccus in urbem
Venerat ex Faesulis; jamque Infangatus, et unā
Judas civis erat. Quod vix est credere, dicam,
Et tamen est verum: parvam intrabatur in urbem
Per portam, Perae dictam de nomine gentis.
Quot Ducis eximii, cujus memorantur honores
Rite Thomae in festo, pulchris se insignibus ornant,
900Hinc his nobilitas et militia evenit, etsi
Nunc sese populo associet, qui haec cinxerit auro.
Jamque et Gualterotti Importunique vigebant.
Et nunc vicus adhuc gauderet pace, propinquis
Si fuerit caruisse novis. Domus, unde coorta
Ob justam est iram clades, quae depulit omnem
Moenibus ex vestris pacem, ac vos perdidit ipsos,
Multo in honore erat, atque omnes sibi sanguine juncti.
Quam male, Bondelmontiade, connubia gentis
Fugisti istius, monitis muliebribus actus!
910Multi vitam agerent laeti, quos occupat angor,
Si Deus omnipotens Haemae te merserit undis,
Quum primum venisti urbem: sed deinde decebat
Truncam illam petram, quae pontem respicit Arni,
Urbis ut occĭderes extremae victima pacis.
His cum gentibus, atque aliis, mihi ducere visa
Est laetam placidamque adeo Florentia vitam,
Ut nulla illi esset lacrimas effundere causa;
Atque adeo populus justusque ac plenus honore,
Lilia uti nunquam pīlis inversa doleret,
920Nec per discidium rubro depicta colore.