571Ex ora ad centrum, aut ex centro fertur ad oram
Mobilis unda, sinu vasis comprensa rotundi,
Utpote sive extra fuerit percussa, vel intus.
Haec mihi tunc animum subiit conformis imago,
Quum fari desiitque Thomas, coepitque Beatrix.
Huic opus est, inquit, quamvis non ore loquatur
Necdum mente putet, aliud cognoscere verum.
Dicite: quae vos nunc vestit, lux alma per aevum
Jugis erit? Si jugis erit, quum corpora rursus
580Sumpseritis, non vos laedet, visumque gravabit?
Quales, qui choreas ducunt, si gaudia pectus
Interdum majora invadunt, altius illi
Attollunt vocem, atque hilarant festiviter actus;
Sic motu et canto, gemino sese orbe ferentes,
Laetitiam his dictis magis ostendere catervae.
Si genus humanum superae dulcedinis imbrem
Nosceret irriguum, non longo incessere questu
Ad tanta auderet ducentem gaudia mortem.
Ille unus, binus, trinus, qui, nescius ortus,
590Aeternum regnat trinusque et binus et unus,
Omnia comprendens, non comprensibilis ulli,
Ter cantu celebratus erat, modulamine tali,
Quod meritum juste quodcunque rependĕre posset.
Fulgidiore mihi ex orbis tum Luce minoris
Vox audita humilis (quali jam forte locutus
Angelus est Mariae) confestim talia dixit:
Quantum caelestis durabit gloria, tantum
Hōc se noster amor praecinget lucis amictu.
Ardorem sequitur splendor, sequiturque perinde
600Visum ardor, visusque est tantus, Gratia quantum
Dat super humanas vires. Caro reddita quondam
Quum sit spiritibus, reparato corpore nobis
Tunc erit integritas, et major gloria: quippe
Auctum lumen erit, donat quod sponte benignus
Omnipotens, quod eum facit inspectare potentes:
Augendus proinde est visus, augendus et ardor
Qui calet ex illo; quemque ardor parturit, ipse
Splendor item augendus. Sed enim, carbonis ad instar.
Qui flammas ciet, ac flammis apparet in eisdem,
610Nescitque hisce tegi; sic talis corpore fulgor
Vincetur, quod putre sinu nunc terra recondit:
Nec nobis lux officiet; nam sensibus illa
Vis erit, ut valeat cuncta oblectamina ferre.
Haec ait; atque chorus sic amen dixit uterque
Protinus, ut cupidi sint visi assumere corpus.
Nec fors se propter tantum, at carosque parentes,
Quique sibi jam junxit amor, quum terra teneret,
Ac nondum ardentes lucerent aethere flammae.
Ecce autem, par luce nĭtens, super astitit alter
620Claror utrumque chorum, velut aër Solis in ortu.
Utque nova appārent per Caelum vespere signa
Incerta et dubia; haud aliter mihi cernere visum
Est illic alias Animas, et ducere gyrum
Exterius, claudentem alios intrinsecus orbes.
Flaminis o divi lux verax! quomodo fulsit
Tanta meis oculis subito, ut perferre nequirent!
At mihi tam pulchram, tam se obtulit alma Beatrix
Ore renidentem, ut visa inter cetera cogar
Linquere, quae memori haud potui illinc mente referre.
630Reddita vis hinc est oculis, illosque levavi;
Atque aliud Caelum me Ductricemque tenere
Protinus aspexi: me more rubentior orbis
Altius evectum docuit. Pro munere tanto,
Toto animo, atque illā, quae est omnibus una, loquelā
Rite Deo feci; ac nondum de pectore fervor
Sacri aberat, faustum sensi acceptumque fuisse;
Namque duas inter rutilas effulgere zonas
Splendores vidi, rubra tam luce coruscos
Ut: Deus omnipotens, dixi, qui hos taliter ornas!
640Inter utrumque polum veluti via lactea candet,
Consita sideribus, quae dat dubitare peritos,
Consita spiritibus, duplex sic zona, profundo
In Martis gremio, edebat venerabile signum,
Quod solet in circlo ex junctis quadrantibus edi.
Deficit ingenium memori nunc debile menti:
Nam cruce in hac Christus radiabat; et ipse referre
Exemplum nequeo, cujus rem pandat imago.
At quisquis capiatque crucem Christumque sequatur,
Donabit veniam, si cogor omittere quicquam,
650Lumine in hoc tanto aspiciens effulgere Christum.
Ibant ex cornu in cornu, sursumque deorsumque
Illustres Animae, scintillas usque cientes,
Et quum praetereunt et quum junguntur amice.
Sic brevibus, longis, curvis, rectisque figuris
Raptimque ac lente volitant corpuscula saepe
Per lucis radium, tranantis in aedibus umbram,
Quas sibi gens hominum sollerti construit arte.
Ac veluti lyra sive chelys, quae tensa perite
Multarum fidium grato modulamine mulcet
660Ignaros etiam numerorum artisque canorae;
Sic melos ex illa prodibat imagine quoddam,
Quod me surpuerit mihi, quamvis verba laterent.
Esse quidem sensi magnae praeconia laudis;
Quippe age surge et vince mihi veniebat ad aures,
Tanquam illi, qui cantum audit, nec carmina novit;
Meque is concentus tanto capiebat amore,
Ut me etiamtum nil adeo devinxerit arcte.
Forte nimis mea verba audent, quum lumina Divae
Posthabeant, quorum visu mens tota quiescit:
670At quisquis reputat, formae haec cujusque sigilla,
Quo magis ascendunt, majorem acquirere formam,
Ac mea tum Divae non lumina versa fuisse,
Culpae, quam fateor me purgaturus, amicam
Donabit veniam, cernens me dicere verum:
Non hic dicta mihi nimirum est dia voluptas,
Quae magis ac magis augetur, quo celsius itur.