220Is, qui me primo Sol inflammavit amore,
Et sua confirmans et nostra effata refutans,
Dulce mihi dederat dictis deprendere verum;
Atque ego ut errorem ac verum agnovisse faterer,
Quoad decuit, vultum extuleram; sed visa repente
Sic mihi res mentem devinxit, ut inde fateri
Oblitus fuerim. Velut ex vitroque nĭtenti
Lymphisque haud altis adeo, ut fundi ima nigrescant,
Languida sic oculis resilit spectantis imago,
Ut citius nivea det sese in fronte videndam
230Indi bacca maris; sic fundere verba paratos
Vidi ego tum vultus multos. Contrarius error
Me cepit, quam qui Narcissum fontis ad undam.
Hos simul ac vidi, fulgenti reddita vitro
Sum simulacra ratus; flexique hinc lumina, veros
Aspectus quaerens. Nil vidi; oculosque reflexi
Dulcis in ora Ducis, blando fulgentia risu.
Ne stupeas, quod te puerili more putantem
Surrisi aspiciens, inquit: consistere recto
Nondum pes tuus edidicit, sed devius errat.
240Non simulacra vides: sunt his in sedibus illi,
Qui, quibus astricti fuerant, non vota replerunt.
Alloquere hos ergo atque audi, nec credere parcas;
Nam lux, qua plene gaudent, clarissima veri
Haud ullum ab se perpetitur divertere gressum.
Quae magis eloquii cupidam se praebuit Umbra
Tunc ego congressus, sum sic effatus, ut ille
Quem nimius fandi tenet et simul impedit ardor.
O felix Anima, aeternae dulcedine vitae
Deliciisque fruens, quas, ni gustantibus, unquam
250Non est nosse datum, gratum mihi crede futurum,
Si nomen sortemque tuam me noscere faxis.
Illa alacris laetisque oculis, ait: aequa petenti
Sollicitae annuimus, velut is, qui incensus amore,
Succensas nos igne pari fervescere cogit.
Virgo fui, ac voto astrictis sociata puellis;
Sique memor relĕgis priscae vestigia formae,
Pulchrior haud facies tibi me celabit; et esse
Piccardam nosces; quae sum sine fine beata
Cum reliquis, quas segnior hic amplectitur orbis.
260Numinis aeterni nos magno ardemus amore
Parendi placitis; nobisque est plena voluptas
Hunc aperire modis, qui praescribuntur ab illo.
Tali in sorte sumus quae tam demissa videtur,
Quod voti abstitimus cunctas absolvere partes. —
Divinum quiddam vestro sic fulget in ore,
Tunc ego respondi, ut prisca immutetur imago;
Sum te propterea in mentem revocare moratus;
At nunc, quae memoras, pronum mihi noscere reddunt.
Dic vero: Vobis, quibus hic est dia voluptas,
270Ulterioris inest sedisve gradusve cupido,
Ut magis et visu et dulci sit amore fruendum? —
Paulum cum sociis surrisit; laetaque vultu,
Deinde, velut primi flammis arderet amoris:
Frater, ait, caritas nos hic facit esse beatas;
Quodque datur, fruimur; nec quicquam quaerimus ultra.
Alterius sortis si cura aut ulla cupido
Nos utcunque ageret, divinae dissona menti
Illa foret, quae nos discreta hac sede locavit:
Quod nequit hic fieri, hic caritas si regnet oportet,
280Quaeque sit illius natura expendere sumas.
Jussa Dei velle, hoc ipsum facit esse beatum;
Quippe voluntates nostrae conflantur in unam.
Quomodo in ordinibus variis nos proinde locatae
Hōc sumus in regno, regni placet omnibus hujus,
Non secus ac Regi, qui nos sic velle lacessit.
Illius est libitum pax nostra; ejusque voluntas
Est mare, quo se cuncta movent, quae condidit ille
Ac Natura parit. Dictis ex talibus ipse
Clariter agnovi, quod in omni parte beatum
290Esse licet Caeli, quamvis discrimina servet,
Nec divina pares effundat Gratia rivos.
Ut solet interdum, quod quis satiatur ab esca,
Atque aliam exoptat; quare hanc efflagitat, atque
Ex ea agit grates: sic actu et vocibus egi,
Ut telam scirem, nequiit cui imponere finem. —
Altius est Caelo mulier, perfectaque morum
Magnaque, ait, meritis; cujus de more puellae
In terris sese velant, ut tempus in omne
Jungantur sponso, qui respondentia clemens
300Vota suis placitis recipit. Quum aetate virerem,
Huic ego me addixi; memet velamine texi,
Obstrinxique fidem, ac legem sum hujusce secuta.
Impia gens dulci eripuit me deinde recessu.
Quam vitam hinc egi, scit qui corda intima novit.
De se et ĭdem memorat, quae ad dextram luce renidet,
Omnibus effulgens hujus splendoribus orbis:
Haec etiam indignisque modis invitaque claustro
Erepta est olim: sed, quanquam reddita mundo,
Non unquam memori velamen corde removit.
310Haec est, quae ex tumida Constantiă stirpe Sweviae
Induperatorem est Fridericum enixa secundum,
Tertium et extremum qui tali est auctus honore.
Haec est illa effata, et Ave Maria, inde canendo
Incepit; cantumque sequens evanuit, instar
Ponderis, in multa quod lapsum absconditur unda.
Postquam oculis abît, quantum potuere, secutis,
Sum versus, quo major amor mea pectora ducit,
Atque Beatricem inspexi: verum illa refulsit
Tam luce ingenti, ut visus perferre negavit.
320Quare ego, quae volui, sum promere verba moratus.