1XXV. Si mihi forte erit, ut sacrum, cui terra polusque
Applicuere manūs, ac tot mea membra per annos
Attrivit, valeat tandem mollire poëma
Crudeles iras, queis pulchro excludor ovili,
Agnus ubi obdormi, atque lupis infensus iniquis,
Qui vastum hoc faciunt, alia cum voce redibo
Velleribusque aliis; patriaeque ibi redditus urbi,
Lūstralem ad fontem, quo sum Baptismatis unda
Jam puer ablutus, cingam mea tempora serto:
10Quippe hic ante Fidem accepi, quae Numine coram
Dat clarēre Animas; ac Petrus deinde per illam,
Circumiens, pulchro cinxit mihi lumine frontem.
Agmine dehinc aliud prodivit Lumen eodem,
Unde Virûm exierat primus, queis facta potestas
Est Christi exercere vices; ac diva Beatrix
Laetitiae tum plena, mihi: aspice aspice, dixit;
Hic heros, per quem peregre Gallaecia aditur.
Non secus ac, socio propior quum saepe columbus
Constitit, alternum gyrisque ac murmure amorem
20Utrique ostendunt: Alium sic comiter alter
Excepit prŏcĕrem, aeternae convivia mensae
Laudibus alternis celebrans. Quum mutua finem
Officia attigerunt, coram taciturnus uterque
Astitit, igne adeo effulgens, ut ferre nequirem.
Spiritus insignis, dixit tum Diva renidens,
Qui jam caelestis scripsisti gaudia sedis,
Hīc de Spe loquere; ista tibi tam quippe patescit,
Atque tot illustrans variis das nosse figuris,
Discipulos quoties claravit lumine Christus
30Prae reliquis trinos. Age, frontem attolle, secundum
Tum mihi Lumen ait: tibi sit fiducia corde.
Erige te: radiis nam maturescere nostris
Est opus, huc quisquis venit telluris ab oris.
Incitus his verbis, in montes lumina tollo,
Qui prius haec nimio curvarant pondere. Quando,
Tum mihi īdem dixit, nostri te gratia Regis,
Extremum ante diem, Caeli in penetralibus altis
Dat proceres adiisse suos, ut quum istius aulae
Sis vera intuitus, spem, quae horum incendit amore
40In terris recte, exacuas aliisque tibique,
Dic, quidnam est Spes; atque, tuo si pectore floret,
Unde tibi deducta venit. Responsa parantem
Me pia praecessit, quae, ut tam sublime volarem,
Tradiderat pennas: Ex exercentibus, inquit,
Militiam Christi, nemo est, cui pectore major
Spes vigeat, velut in summo, qui lumine cunctos
Nos adeo illustrat, conscriptum est cernere Sole.
Ante ideo quam militiam compleverit, illi
Fas est Jerusalem ex Aegypto ascendere visum.
50Cetera, quae poscis, non ut tibi noscere detur,
Verum, ut quam virtus haec sit tibi grata renarret,
Dicenda huic linquam: non illi solvere durum
Haec erit, atque suis aberit jactantia dictis:
Is referat, tantumque Dei det gratia posse.
Discipulus veluti, quae scit, responsa magistro
Dat celer atque alacer, cupidus didicisse videri;
Spes est, respondi, exspectatio certa futurae
Laetitiae, ex meritis quae praecedentibus atque
Munere divino exoritur. Mihi sidera lucem
60Multa hanc sufficiunt; sed enim prior tradidit ille
Qui cecinit Vates summi praeconia Regis:
In te spem ponant, sanctis is dixit in hymnis,
Qui nomen novere tuum. (quis nesciet illud
Cui mea corde Fides?) Illinc tua epistola tantum
Hanc mihi stillavit cordi, ut sim plenus, et undans
Vestrum aliis invertam imbrem. Dum talia farer,
Interiore sinu vibrabat in illius Ignis
Creberque ac subitus splendor, velut aethere fulgor;
Mox ait: Hujus amor virtutis, quo hactenus uror,
70Jam me supremam ad pugnam palmamque secutae,
Vult tibi uti loquar, ejusdem qui ardescis amore;
Atque ideo mihi erit gratum, te dicere, quidnam
Spes tibi promittat. Tunc ipse: Novae atque vetustae
Signum constituunt tabulae; atque hoc noscere praebet,
His de Spiritibus, sibimet quos Numen amicos
Omnipotens fecit: Quaevis se duplice amictu
Induet, Isaias ait, in tellure suapte;
Ac tellus est ista domus. Manifestius istud
Et tuus ostendit frater, quum praemia narrat
80Esse stolas niveas. Paulo ante haec ultima verba
Nos super in te spem ponant audita sonare
Est vox; ac simul omnes respondere choreae.
Exinde has inter Lumen sic claruit ingens
Ut, si tam clarum Cancer sibi sidus haberet,
Unius mensem numeraret bruma diei.
Se velut, assurgens, choreas ducentibus addit,
Non aliam ob causam, virgo, sed laeta recenti
Gratificans nuptae; Splendor sic ille duobus
Accessit reliquis, se utrisque rotantibus, ardens
90Ut poscebat amor, cantum numerosque secutus;
Atque his haerebat vultum defixa Beatrix,
Qualis nupta recens immobilis atque silescens.
Mox ait: Hic cubuit Pelicani in pectore nostri,
Delectusque fuit magno ex cruce munere fungi.
Haec dixit; nec proinde oculos a luce retorsit
Tergemina, ac firmis intenta obtutibus haesit.
Quales, qui obstringunt oculos spiramine parvo
Ut proprio aspiciant defectum lumine Solem,
Qui lucis damnum lucis patiuntur amore;
100Sic egi tunc ipse, novum conversus in Ignem.
Quare is: cur, dixit, perstringis lumina, ut illud
Aspicias, quod non est hic? Mea terrea membra
Terra tenet, reliquisque simul dehinc usque tenebit,
Dum numerum, mens alta Dei quem fixerit, aequent.
Sunt cum utrisque stolis, quibus huc venere, beatis
Sedibus in Caeli geminae tantummodo Luces:
Atque hoc, quum redeas, terris memor esto referre.
Talia sic fatus, siluit; Lucisque perinde
Tergeminae in gyrum motus cantusque quierunt,
110Sicut, ut aut labor evitetur sive periclum,
Caerula qui primum pulsabant aequŏra remi,
Continuo, simul ac rector dat sibila, sistunt.
At mea quam violens turbavit pectora motus,
Quum mihi, ut aspicerem verso, non visa Beatrix,
Quamvis me juxta foret, et felicibus oris!