1Succuba Tithoni antiqui, jam dulcis amici
Amplexus linquens, albebat margine Eoo:
Frons erat illius gemmis redimita coruscis,
Beluae in effigiem, cauda quae frigida pulsat:
Et graduum, quibus ascendit, jam nox, ubi eramus,
Explerat geminos, aliumque explere parabat;
Tunc ego, qui mecum corpus terrestre gerebam,
Sum captus somno, mollique in gramine fusus
Decubui, quo Umbris quattuor simul ipse sedebam.
10Tempore, mane novo, quum questus edere hirundo
Incipit, ob veteres forsan quos passa dolores;
Ac mens nostra, minus terrestribus obsita curis,
Atque magis de carne vagans, divina creandis
Est quasi imaginibus: pennis spectabilis aureis,
Est aquila in somnis mihi visa, ex aethere pendens
Extensis alis, ac jam descendere prompta.
Illic, quo Superûm Ganymedes raptus in aulam
Deseruit comitum turbam, mihi adesse videbar.
Ajebam mecum: ex more huc se forsitan infert,
20Eque locis aliis fastidit in aethera ferre.
Se paulo magis inde rotans, descendere raptim
Fulminis in morem est visa, ac me attollere ad igneos
Caelorum tractus, atque hic me ignescere et ipsam;
Incendiique mihi sic membra excussit imago,
Ut sopor abruptus fuerit. Non sequius olim
Excitus est somno, convertens lumina circum,
Nescius Aeacides quibus in regionibus esset;
Quum mater sopitum ulnis Chironis ab antro
Portavit Scyron, unde abduxere Pelasgi;
30Me velut excussi, ut somnus mea membra reliquit;
Ac, veluti qui corde riget formidine captus,
Infeci pallore genas. Sōlum esse relictum
Me vidi, ac lateri mihi tantum assistere Vatem.
Sol plusquam geminas cursus confecerat horas,
Atque ego fulgentes spectabam marmoris undas.
Macte animi, mihi Ductor ait: vim collige, et omnem
Pelle metum: in tuto est res: purgatoria sedes
Proximat: huc vallum, quo clauditur undique, cerne;
Cerne illuc ingressum, quo scissum esse videtur.
40Prima sub luce Aurorae, dum, lumina dulci
Compositus somno, florenti in valle jacēres,
Affuit illustris mulier; quae: Lucia, dixit,
Nuncupor; hunc sinite arripiam, dum membra sopore
Vincta gerit; facilique virum sic tramite ducam.
Sordellus mansit, simul utraque restitit Umbra;
Illaque te sumpsit, quumque aër lumine claro
Effulsit, sursum venit; sumque ipse secutus:
Hic te deposuit; pulchrisque ostendit apertum
Illum oculis aditum; mox ipsa soporque recessit.
50Ut qui, primum anceps, clare tum deinde tuetur,
Conceptumque metum laeta in solacia vertit,
Quum videt amota sibi nube patescere verum;
Sic ego me verti: curisque proinde carentem
Aspiciens, Vates per clivum ascendere coepit,
Ac simul ipse sequens. Magnum mihi surgere, lector,
Cernis opus: ne mireris, si impensius ergo
Exsequar, atque omnes impendam versibus artes.
Venimus ulterius: quo primum visus hiatus
Esse velut muri, portam conspeximus esse.
60Cui gradibus trinis et versicoloribus itur.
Janitor hīc aderat, vocem non hactenus ullam
Edens. Quum magis atque magis dein lumina fixi,
Hunc summo resĭdēre gradu, tamque ore micantem
Aspexi, ut fulgorem oculi perferre nequirent.
Ensis erat manibus, nudus, radiisque coruscis
Lumina perstringens. Quid vultis? pandite, dixit,
Neu proferte pedes: ubi dux? advertite, ne vos
Taedeat ascensūs. Caelestis femina, rerum
Respondit Vates, istarum callida, nuper
70Ite, ait, hīc est porta. Atque illa; ore benignus
Janitor est fatus, det vos feliciter ire;
Ad nostros properate gradus. Perreximus illuc.
Ex niveo lēvique prior gradus ille nĭtēbat
Marmore, uti speculum, mea quo pārebat imago:
Alter plusquam caeruleus, siccaque rudique
Ex petra; quem per longum obliquumque secabat
Rima duplex: quique hisce super se tertius addit,
Purpureus; flammans, instar manantis hianti
Sanguinis ex vena. Super hoc utrosque tenebat
80Angelus ille pedes, consĭdens limine in ipso,
Quod solido ex adamante mihi splendescere visum est.
Sursum me adduxit Doctor, monuitque precari
Vultu animoque humili, vellet recludere portam.
Procubui ante pedes, aditum mihi panderet, orans
Suppliciter, palmaque prius ter pectora pulsans.
Ille meam gladii signavit cuspide frontem
« P » septem; ac tales jussit detergere plāgas
Intus ubi fuerim: Cineris depicta colore
Aut terrae arentis; quae sit defossa recenter,
90Olli vestis erat: sub qua mox ipse latentes,
Auream atque argenteam, claves extraxit utrasque.
Argentea prius, inde aurea, tum talia fecit
Portae, ut voti compos sit mea facta voluntas.
Ex his siqua errat, dein subdidit ille, seramque
Haud recta ingreditur, non haec se janua pandit.
Est pretiosior una, sed amplius altera poscit
Artis et ingenii; quippe est, quae vincula solvit.
Tradidit has Petrus; atque magis, quam claudere, jussit
Sim reserare frequens; dum gens mihi genua reflectat.
100Impulit, his dictis, portam: intro pergite, dicens,
Sed revehi scitote foras, qui lumina retro
Volverit. Ut versi sunt aereo cardine postes,
Is fragor increpuit, quem nec Tarpeja Metello
Edidit avulso, quum Caesar sustulit aurum.
Ad primum adverti strepitum; dulcique sono Te
Mixta audire Deum laudamus voce videbar:
Ac talis mihi concentus veniebat ad aures,
Quale, sonum in templis cum cantibus organa miscent,
Nunc prohibent, nunc verba sinunt, audire canentum.