202Sic nos ex ponte in pontem, sermone serentes
Plurima, quae mea non curet memorare Camena,
Venimus, ac summum attigimus; quo, ut quinta pateret
Valles, ac luctus alios tueremur inanes,
Sistimus: est miro mihi visa offusa nigrore.
Tempore ut hiberno Venetis navalibus umor
Ebullit piceus, non aptis ire per altum
Ungendis ratibus: navim tunc innovat alter,
210Alter et instaurat, quae saepe per aequŏra navit;
Hic quatit in prora, in puppi quatit ictibus ille;
Conficit hic remos, is stuppea vincula torquet;
Majus et hic velum, velum minus ille resarcit:
Haud aliter, non igne calens, sed Numinis arte,
Densa hic fervebat pix; atque aspergine taetras
Undique foedabat ripas. Hanc ipse videbam,
Ast ibi nil aliud, quam quod nunc illa tumeret
Altius, ac fundo nunc pressa resideret imo.
Hoc ego dum tuerer, totusque intentus ibidem
220Haererem, caveas caveas. Dux inquit; et una
Ex loco ubi stabam removens, ad se ipse retraxit.
Tunc ego me verti, qualis qui serius aequo
Evitanda videt; subitoque timore subactus,
Amittit vires, sed non vitare periclum
Tardat, ut aspiciat. Nigrum tum Daemona vidi
Currere post nos per scopulum. Quam dirus et asper
Ille erat, extensis alis, et praepete gressu!
Elatis umeris sontem portabat, utrisque
Correptum pedibus: ecce ex senioribus unus
230Sanctae, inquit, Zitae . Malebranchae, immergite fundo;
Quippe ego ad hanc terram redeo, quae his praedita abunde est
Quisque hīc fraudator, Bonturum praeter ; et omnes
Fasque nefasque facit lucri miscere cupido.
In foveam, haec fatus, jecit: tum deinde recedens,
Per scopulum repetivit iter; nec promptior unquam
Irruit, insequiturque canis vestigia furis.
Ille picem immersus subiit, subitoque recurvus
Ad summum emersit; sed qui sub ponte tuentes
Daemones astabant: non hic sacra habetur imago;
240Non hic, dixerunt, velut Aesaris amne natatur:
Sub piceis te conde vadis, nec gurgite membra
Exsertes, si vis uncos evadere nostros.
Plus centum inde virum arripuere tricornibus uncis:
Hic opus occulte est salias, hic necte latentes,
Si poteris, dixere, dolos. Ita mergere in olla,
Ne fluitet, carnem famulis coquus imperat unco.
Tunc mihi Praeceptor: ne quis te advertat adesse,
Post scopulum lateas, inquit; nec deinde timeto,
Siquid discrimen mihi forte incumbere cernas :
250Cuncta mihi constant; alio nam tempore ad istud
Certamen veni. Sic est effatus, et una
Trajecit pontem. Sextam quum contigit oram,
Tunc fuit illi animis usus. Quo turbine et ira
Irrumpunt ex aede canes adversus egenum,
Qui poscit, vix sistit, opem; sic Daemones omnes,
Qui suberant ponti, simul exsiluere, et in illum
Verterunt uncos. Nemo, is, nil territus, inquit,
Me laedat: quisquam ex vobis se huc deferat ultro,
Cui loquar; ac mox, si credat, me apprenderit unco.
260Clamarunt: Malacauda adeat. Tum protinus unus,
Agmine digrediens, aliis sistentibus, illum
Advenit; secum: quidnam hoc profecerit? ajens.
Num, Malacauda, putas sine fato ac Numine dextro,
Praeceptor dixit, Stygias me hucusque per umbras
Venisse incolumem? sine me procedere; quippe
Has alii me aperire vias est aethere fixum.
Detumuit tunc olli animus: dextra excĭdit uncus:
Ac, versus sociis, hunc parcite laedere, dixit.
Haud mora: me Vates vocat: o, formidine pulsa,
270Qui post saxa lates, ad me vestigia defer.
Inquit; et extemplo exsilui, Vatemque petivi.
Daemones, ut me viderunt, simul undique cuncti
Astiterunt; captusque ideo terrore, verebar
Praestarent ne forte fidem. Sic ire paventes
Vidi olim pedites, quum, deditione peracta,
Tot se Capronae ferrent ex arce per hostes.
Ductori haerebam, ac nunquam mea lumina ab illis
Vertebam; nil namque boni prae se ore ferebant.
Namque inclinabant uncos, ac voce vicissim:
280Visne huic, ajebant, me ferrum impingere tergo?
Responsumque dabant; agesis, alte imprime ferrum.
At, Vati qui fatus erat: siste, ocius inquit,
Siste age, Scarmalio. Vobis, est deinde locutus,
Ulterius non ire licet; nam sextus ad imum
Prorutus est arcus: si vobis ire voluntas
Est tamen ulterius, sursum specus ite per istud:
Proximus est alter scopulus, qui ducit euntes.
Se, die sub hesterna, quinis paulo amplius horis,
Mille ac bis centum, sex sexagintaque cursum
290Implerunt anni, quum sese haec semita rupit.
Huc socios aliquot mitto, qui ex more tuantur,
Ne piceo quis ab amne natet: simul ite, metumque
Ponite, ne noceant. Clazon, dehinc dixit, Alastor,
Manduce, Algion, huc vos accedite: ductor
Esto copiolae tu, Pogonule; Cerastes
Sese addat, torvusque Harpax, et luminis osor
Nycticorax, et cum socio Titane Taractes:
Quaerite num piceo latitent sub gurgite sontes:
Hi sint incolumes, donec veniatis ad alterum,
300Integer has supra foveas qui tenditur arcus.
Quod video! heu! dixi: soli, Praeceptor, eamus,
Si via nota tibi: comites non ipse requiro:
Si de more sapis, nonne illos ringere cernis?
Atque supercilio nobis indigna minari?
Te volo, respondit, nulla formidine tangi:
Ringere sponte sinas: id agunt sub gurgite mersis.
Illi iter invadunt, tendentes margine laevo,
Ante, duci in signum, linguam sibi dente prementes;
Atque is, more tubae, diffissa clune pepedit.