312Nessus adhuc aliam, quum nos vestigia taetram
In silvam tulimus, per quam via nulla ferebat.
Non viror hīc frondes, sed enim color induit ater;
Non leves rami, at nodoso cortice torti;
Non et in his poma, at virgulta infecta veneno.
Hispida tam dumis ac stirpibus horrida densis,
Caecinam et Cornetum inter, sub litus Etruscum,
Non habitant per tesqua ferae, loca culta perosae.
320Hic nidum Harpȳiae condunt, quae Troas ab oris
Expulerunt Strophadum, ventura his dira canentes.
Alae sunt illis magnae; sunt collaque et ora
More hominum; pes ungue rigens; pennataque et ingens
Alvus; terrificis implent stridoribus auras.
Tum mihi Praeceptor dixit: jam disce, priusquam
Ulterius tendas, in circo te esse secundo,
Atque hic semper eris, donec veniamus arenam
Horribilem: tende ergo oculos, ac talia cernes
Quae vincant narrata fidem. Circum undique questus
330Audibam; nec quisnam hos ederet ipse videbam,
Proptereaque gradum, captus formidine, pressi.
Credere sum Vatem ratus, has me credere voces
Ex, inter truncos, propter nos, gente latenti,
Missas; dixit enim: siquis tibi ramus ab hisce
Vellitur arboribus, te manca putare videbis.
Protendi tunc ipse manum, ramumque revelli,
Horrendum dictu! Vox protinus edita trunco,
Cur me, clamavit, laceras? Quumque inde cruore
Erubuit, cur me, rursus vox altera dixit,
340Dilaceras? pietate cares; silvestria pruna
Nunc sumus, ast homines fuimus: clementior esse
Debueras, animae si essemus forte colubri.
Ut viridis torris, cujus flagrantibus ardet
Altera pars flammis, tepidas ciet altera guttas,
Stridetque, ac propter fugientem sibilat auram;
Sic truncus vocemque simul dabat atque cruorem.
Dimisi manibus ramum, similisque timenti
Obrigui. At meus huic Sapiens: si noscere casus
Ille tuos poterat, tantum me doctus ab ipso,
350Non te protensis manibus violaverit unquam;
Res incredibilis me impellere fecit ad actum,
Me quoque quod piget. At tu qui sis fare, tuumque
Dic genus; ut terris, in quas exinde redibit,
Iste tuam instauret famam, sic damna rependens.
Ac truncus contra: sic me tua dulcia verba
Illiciunt, ait, ut non obmutescere possim;
Ac vos ne pigeat paulum me audire loquentem.
Ille ego sum, regis Friderici cordis utramque
Qui tam suavē olim clavem volvi atque revolvi,
360Hujus amicitia cunctos ut proinde remorim:
Usque adeo fidus sum munere functus, ut omnes
Contererem vires, ac noctes absque sopore
Pertraherem. At meretrix, quae nunquam Caesaris aedem
Deseruit (communis mors, ac maxima clades
Aularum), cunctorum animos incendit; et illi
Regem sic incenderunt, ut protinus omnes
Sunt versi in luctum, quibus insignibar, honores.
Indignata nefas, mea mens, vitare dolorem
Morte putans, justum injusto me funere mersit.
370Nunquam, juro novas radices arboris hujus,
Est mihi rupta fides domino, qui dignus honore
Tam fuit; atque ideo vestrum si rursus in auras
Quis veniat superas, ibi det revalescere nostram,
Quae jacet invidiae tam saucia vulnere, famam,
Haec rettulit. Paulum Vates est deinde moratus;
Mox ait ille mihi: quoniam nunc iste silescit,
Posce quod exoptas, neve irrita defluat hora.
Atque ego: tu potius, mihi quae prodesse rearis,
Posce quidem; nam me pietas tam multa revincit,
380Ut minime possim. Tunc ille incoepit, et inquit:
Sic tibi mortalis, silvestri carcere clause,
Quod petis, efficiat, dic quaeso: his quomodo truncis
Spiritus insuitur? quisquamne his solvitur unquam?
Fortiter efflavit truncus; flatusque, loquelam
Versus in hanc, dixit: breviter responsa reponam:
Spiritus ut saevus membris, queis se ipse revellit,
Exiit, hunc, jussu Minois, septimus orbis
Excipit; in silvam ruit, at non ulla ruenti
Pars habitanda datur: quo sors projecerit, illic,
390Ut zea, germen agit; fit frutex, plantaque agrestis:
Harpȳiae carpunt frondes; morsuque dolorem
Efficiunt; plāgāque viam dant esse dolori.
Non secus ac alii, nostros veniemus ob artus;
Non ut se his quisquam induerit: non illud haberi
Fas est, quod sponte abjicitur: huc membra trahemus,
Et cujusque sua pendebit ab arbore corpus.
Dum trunco intenti, dicturum plura putamus,
Ingentem audimus fremitum, ut venator adesse
Frondibus ex motis canibusque latrantibus aprum
400Sentit; et ecce duo, lacerato corpore, nudi
Ad laevam erumpunt, fugientes impete tanto
Omnia ut incursu obtererent ramalia silvae.
Mors, assis! assis! clamabat primus; et alter,
Segniter ire sibi visus: pernicibus usus
Non es sic pedibus, Lane, in certamine Toppi.
Et, quia fors vires deerant, se caespite, sistens,
Texit, et implicuit. Per silvam, hos pone, voraces
Currebant nigraeque canes, velut arcta Molossi
Vincula quum rumpunt: inter virgulta latenti
410Intulerunt dentes avidos, in frusta dolentes
Absciderunt artus, secumque abiere ferentes.
Tunc, dextra exceptum, Vates me detulit illuc
Scissus ubi flebat nequiquam ob vulnera caespes.
Quidnam te, A-Divo-Andrea, clamabat, Jacob,
Hic sub viminibus nostris abscondere juvit?
Numne ego culpandus, si tu male duxeris aevum?
Quum meus huic Dux accessit: da noscere, dixit,
Qui sis, qui tot vulneribus cum sanguine voces
Luctisonas efflas. O qui, respondit, adestis
420Frondibus illatam crudelem cernere cladem
Quae mihi direptae fuerunt, has cogite, lectas,
Juxta infelicem truncum. Sum natus in urbe
Cui libuit dominum in Baptistam vertere; quare
Is nunquam arte sua pessum dare desinet ultor:
Et, nisi quid reliquum illius superesset ad Arnum,
Nequiquam cives reparassent deinde ruinas,
Attila quas fecit. Sum hac, inquam, natus in urbe,
Ac, nodum informem nectens, mea ab aede pependi.