114.1074C|
Vidit et innumeras diverso sorte phalanges
De monachis, gradibusque aliis, populique senatu,
De variisque locis longe patriisque remotis:
Hos gaudere hilares, illos frendere gementes;
Hos paradisus habet, discindit tartarus illos.
His visis multisque aliis quae scribere longum est,
Quaeque stylus currens stricta brevitate relinquit,
Ducitur ad quaedam praepulchrae moenia sedis,
Quae naturali consistere mole ferebat.
Hoc opus immenso nituit splendore, coruscans
Arcubus, effulgens variisque ornatibus aureis,
Argentique gerens multum structura metallum,
114.1074D| Praebuit arte oculis anaglyfa pascere mentem
Moenia, quae tantum latam longamque tenebant
Mensuram, pulchrumque statum mirabile factum,
Altaque per volucres pandebant culmina ventos
Quantum nulla potest intentio mentis in visum ( F. in, usum)
Claudere tractandi, nec quis sermone fateri
Aut operi tanto veracem optare staturam,
Aut decus excellens veris disponere verbis.
Haec cernunt fratrique sacer tunc angelus illi:
Cras migrabis, ait, vitae confinia linquens
Terrenae, tamen interea certabimus ambo
Pro pietate preces sanctis prosternere Christi,
114.1075A| Ut vel parva tuis fiat concessio factis.
Inde beatorum parili venere volatu
Sedes usque sacerdotum, quis fulgidus ordo
Captat onus meriti, jugique potitur honore?
Angelus: Hos, inquit, secum Dominator opimis
Ditavit meritis, ideo enarrare coronam
Nemo potest qua quisque nitet cui Christus obumbrat.
Et quibus officia ornatas praebetis ad aras,
Hos rogitemus apud Dominum intercedere pro te.
Tunc pedibus venerandorum subnixus uterque
Unius illecebras precibus relevare precatur;
Nec mora sanctorum pariter consortia surgunt.
Aggressique thronum Christum petiere jacentes
Ut potius laxare velit quam digna referre.
Tum reboat de sancta vox testudine dicens:
114.1075B| Debuit exemplis multos incendere fratres,
Sed torpore madens desivit ferre laborem.
Hinc responsa silent, vocemque emittere cessant.
Angelus haec inter, fraterque in parte steterunt
Eminus, et sancti sedes cum pace revisunt.
Ipse Dionysium, Hilarium sanctosque ferebat
Martinum Anianumque suas cognosse fenestras.
Qualiter agnovit, quos nunquam corpore vidit?
Sed sperare datur quod vel sermone beati
Haec ducis audiret, vel quae sibi gratia cuncta
Monstrarat, quosdam faceret cognosse silentes.
Tunc hortante iterum gressum ductore retorquent
Ad sedesque viam nitidas pressere resumptam,
Gloria martyribus qua pollet opima beatis.
Credere non poteris speciem numerumque quot essent.
114.1075C| Hos, ait, invictus tulit haec in regna triumphus.
Hos etenim terris coelesti laude tenetis,
Hos precibus commissa suis tua solvere sanctis
Poscamus, statimque sacra ad vestigia sese
Projiciunt, citiusque sacer consessus ab inde
Surgit, et ante Dei auratam prosternitur aulam.
Dimitti peccata rogans, vox sede recurrit.
Si quos prava docens peccati felle fefellit
Deque via in praeceps illex commisit abire,
Hos iterum revocet, solventur debita gratis.
Inquiruntque modum quo crimina solvere possit,
Qualiter ex aliis pravae miserabile virus
Doctrinae eximeret. Tum vox processit ad illos:
Convocet hos omnes quorum per inania mentes
Dogmata pervertit, nocuit vel in actibus unquam,
114.1075D| Aut quibus exemplum dicti vel praebuit actus
Quo vitam moresque suos corrumpere possent,
Et se sternat humo, dicatque per omnia sese
Esse reum, gessisse male et docuisse pudenter.
Sic veniam exposcat, statimque astantibus addat:
Vos precor, o nati Domini, per numina summi,
Per sanctosque viros, addens, animasque beatas
Coelicolasque omnes repetat, ne crimina quisquam
Haec vestrum tradatque alii faciensve docensve.
Et patet alterius quantum qui polluit actus,
Desipiat vel in exemplo seu dogmate pravo
Qui malus est, multos secum invitare suescit;
Et tamen e cunctis scelerum commercia sumet,
114.1076A| Infelix sua ferre nequit, majora requirens.
Interea a longe bini de parte steterunt,
Ecce Sebastianum magno splendore micantem
Atque Valentinum specie cognovit aperta.
Inde etiam averso ducente, catervas
Virgineas adeunt, ubi splendor luce corusca
Summus adornavit nitidis consessibus ipsas;
Sunt, ait, hae sanctae quarum sub honore Tonantis
Nomina divinis colitis famulatibus, ipsas
Pro longa ad Dominum vita praemittere praesta.
Sic ait, et pedibus sese prosternere certant,
Protinus assurgunt, citiusque ad limina pergunt
Celsa throni longam fratri deposcere vitam
Sed prius orantes quam se prosternere possent,
Obvia majestas Christique immensa potestas
114.1076B| Elevat inclines miro splendore nitescens,
Qualis ab humanis cerni agnoscique figuris
Nunquam posse datur; certant ut bella fidei,
Mitis ad astantes Christus dat verba puellas
Justa docens si recta gerat, dignumque ministret
Omnibus exemplum, revocans ad moenia vitae
Quos adversa docens aeterno prodidit igni,
Tunc vester praestabit honor quod cuncta remittam.
O meritum sublime tuum, sanctissima mater
Virginitas, quae casta poli terraeque supremum
Imperium retines, Domino quae proxima Christo,
Aeternam super astra domum inviolata locasti:
Sola quidem caelebs tantum cognomen habebit;
Et corrupta tamen si se post crimina saltem
Convertens anima ad Dominum submissa recurrit,
114.1076C| Praemia certa manent, si nomine in aeva carebit.
His igitur gestis facili discedere gressu
Incipiunt, itinerque suum sacer angelus istis
Prosequitur dictis: Quantis humana volutet
Progenies vitiis, o quis narrare valebit!
Nam licet a Domino, numerosa peste laborans,
Abscedat genus humanum Factore relicto,
Atque jugo Satanae sua colla gravare suescat,
Nulla tamen tanto peccata furore Creator
Vindicat offensus quam quae contraria constant
Naturae, quod quisque nefas vitare laboret.
Quapropter cunctos nimium certare necesse est
Ne subeat mater scelerum Sodomita libido,
Et templum Domini mutetur in horrida nigri
Serpentis delubra, quibus se degere gaudet.
114.1076D| Sordida non tantum hic morbus contagia praebens
Inficit, alternas maribus dum turpiter instat,
Commaculatque animas ardente cupidine stupri.
Verum multiplici thalamum violare jugalem
Assolet illuvie, rabiem dum quisque sequentes
Luxuriae, instinctu violenti daemonis acti,
Naturae concessa suis stimulante relinquunt
Conjugibus luxu, licitumque in stupra calorem
Vertentes, Satanae incedunt hostile lupanar,
Unde tibi jubeo Auctoris de nomine nostri
Ista palam referens, ut clara voce revolvas,
Nec celare velis quantum discrimen adhaeret
Esse subinductas mulieres pluribus aptas:
114.1077A| Tempore nam quanto tam foedis sordibus instant,
Non capiunt aditus coeli vitamque beatam.
O quicunque malis cupimus nos subdere tantis,
Incidat in mentem tormenti poena futuri,
Dulcis enim est animo carnique insana voluptas,
Durior, heu! miseri gravibus plangoribus ignis
Tunc veniet, cum finis erit qui quemque sequetur.
Quaeso, probare velis digitum si ferre per ignem
Hunc facilem possis; certe sufferre recusas:
Qualiter aeternum tota cum mole calorem
Corporis incedis, quo vermis et ignis in aevum
Consistant vitiisque vicem dant omnibus atram.
Tunc Wettinus ait: Domine, haec proferre pavesco,
Vilis enim persona mihi est, nec congruit isti
Judicio quod ad humanas transmittimus aures.
114.1077B| Angelus e contra, magnam promotus in iram,
Incusat: Quod summa Dei sententia jussit,
Non audes proferre pigro torpore retentus.
Tum satis admonuit proprios componere mores,
Atque suam radiis vitam illustrare beatis;
Adjungens: Ego sum qui te servare jubebar,
Angelus et custos rerum persisto tuarum.
Quem Scriptura Vetus Samsonem vulgat in orbem,
Hujus in auxilio semper mansisse solebam:
Et miranda, favente Deo, complevimus ambo,
Quem mandante Deo primo comitabar ab ortu,
Donec per Dalilam in Domini procurreret iram,
Venderet et scorto auctoris sacra munera Christi,
Quo scelere infectus Dominumque Deumque reliquit.
Tunc ego discessi vitiis offensus ab illo.
114.1077C| Ergo puer bene castus eras, mihi quippe placebas,
Sed postquam propriis coepisti vivere votis,
Displicuit tua vita mihi, nam pravus abisti.
Nunc iterum placido temet complector amore
Moerentem lacrymis, et toto corde reversum.
Coelicolas hominum custodes esse sacrata
Scripta ferunt, Dominusque docens ostendit Iesus,
Ante Patris faciem stantes servare fideles,
Atque liber Pastoris opem demonstrat eamdem.