Nec roseus superare decor, nec lilia possunt
fragrantes violas specie, nec vi, nec odore.
Dicitur humida vis illis et frigida primo
esse gradu; species tres esse leguntur earum, 1345
noscere quas tantum diverso flore valemus:
nam sunt purpurei flores albique nigrique,
cunctis pene pares sunt in medicamine vires.
Inflammata juvant loca, tritas si superaddas;
crapula discutitur bibitis, capitisque gravedo 1350
olfactu solo vel si caput inde coronas;
anginis potae medicantur aqua resolutae.
Purpuream violam dicunt curare caducos
praecipue pueros, si mixto sumitur amne.
Radices violae cum mirrha tunde crocoque,1355
hoc inflammatis oculis apponito nocte;
contritis foliis violae cum melle perungens
ulcera sanabis capitis; si jungis acetum
et cataplasma facis cedet collectio quaevis.
Illius curat elixatura tumorem 1360
matricis, tepida si saepe fovebitur illa;
ani fissuras, quas appellant ragadias,
addita cerotis medicatur saepe perunctas;
pustula si fuerit, melli superadde jugatam,
illius semen cum vino menstrua purgat,1365
tritae commixto radices ejus aceto
splen siccant bibitae vel spleni si superaddas;
hocque modo calidam dicunt sedare podagram.
A stomacho choleram rubeam potata repellit
herba virens violae vel flos siccusve recensve,1370
morbos de cholera rubea vel sanguine factos,
mollibus in costis aut in pulmonibus ipsis,
sedat si mixto potabitur amne recenti;
infantum tussim sic et suspiria sedat.
Ex violis oleum sicut de flore rosarum 1375
conficiunt, multis quod dicunt utile causis,
auribus infusum sonitum fugat atque dolorem,
et capiti prodest, quocunque dolore laboret,
leniter infrigidans corpusque sopore resolvens,
lumbricos necat infusum bibitumve vel unctum,1380
et capitis furfur oleo depellitur isto.
Os capitis ictu fuerit si forte plicatum
in tantum, ut linguae patiens amiserit usum,
fac prius hanc violam cum vino sumere tritam,
postea, si fuerit capitis pars dextera laesa,1385
contritam plantae pedis hanc adnecte sinistri,
atque e converso facias si laeva plicata est:
os resilit, linguaeque die redit usus eadem,
ut Justus tradit medicus, qui talia scripsit.
Altera vis violae fertur mirabilis esse:1390
albae si violae radix teneatur in ore
et transglutitus sit succus saepius ejus,
vulneris immodicum tradunt mox sistere fluxum,
hanc liquiritiae tradit vim Plinius esse.