Cum pervenisset B. Andreas ad locum, ubi Crux parata erat, exclamavit et dixit: O bona Crux, diu desiderata, et jam concupiscenti animo praeparata, securus et gaudens venio ad te, et tu exsultans suscipias me discipulum Eius, qui pependit in te.
Nunc age stellimicas augusto vertice cristas,
Phoebe, Paratonio longe rutilantior auro,
Exsere, conspicuo dudum venerande curuli.
Quin etiam nitidis orbem radiare sagittis
Perge, polique plagas, patriaque micantia Lunae
Sidera, Cynthiacis iterum subnectere flammis.
Prome coruscantem telis radiantibus arcum,
Stelligerasque faces et amoenae spicula lucis
Ad mea festino propera solatia curru.
Tuque serenatos radiis armata coluros
Et magna dociles geminato sidere flamma
Imple, Luna, polos rutilo circumflua Phoebo.
Cum toties imis mihi suspirata medullis
Crux nituit tandem rubeo renovanda cruore,
Crux, de qua nullos speret Libitina triumphos
Ducere, letifero quamvis jaculetur ab arcu.
0 bona Crux, lauro longe sacratior omni!
Ten’ ego quaesivi toto spatiatus in orbe!
Quam prius ipse sacro rubefecit sanguine Christus.
Saepe tui causa traduxi pervigil horas
Noctis, flammato volvens in pectore curas.
Languida nec poteram solito dare membra sopori
Somnifero quamvis rogitaret lympha susurro,
Aut nemorum blandis agitata cacumina ventis,
Multaque quae silvis resonat frondentibus arbor.
O Crux, Dalmatico longe pretiosior auro,
Quae mihi semper eras imis infixa medullis
Te nunc amplector supremo cordis amore.
Est, cui multa dies pretio mercetur honores,
Est, cui sceptra paret technis furiata tyrannis;
Pro pudor! innocuo vilet sine sanguine palma.
Sed nullum male parta beant vel screpta vel aurum
Aut honor, aut late diffuso copia cornu;
Scilicet aeternis praefert qui terrea gazis,
Has perdit, nec Olympiacas ascendit in auras.
Sic avidos palmae fallit praeposterus error.
Ast ego non gemmis tabulata palatia quaero,
Flumina nolo Tagi rudibus stillantia venis,
Nolo quas ructat dives Pactolus arenas.
Unica palma Crucis Christi me sola beabit,
Solo meos lauri praecinget honore capillos.
Crux mihi delicias tribuet, Crux una triumphos,
Murice quae melius toto super orbe renidet
Utpote Coelituum divinis illita fucis.
Quam proni recolent disperso crine Geloni,
Et bene collecto flaventes crine Sicambri,
Bactraque Cecropidaeque ferusque strepentis Iberi
Accola, quos et Arar, quos et furibundus Araxes
Eridanique tenent lacrimae, quos aurea ditat
Unda freti, quos saxa ruens per confraga Nilus
Obstrepit, et Blemyae et Gades pelagusque, quod ultro
Tenditur, atque orbis foetus meliore metallo,
Quem vulgare nefas, seris quem provida saeclis
Depromet natura sinu. Pars supplice voto
Non frustra tumidos poscet mansuescere tractus,
Semina ne Boreas, ne culmum Sirius urat;
Pars te morborum dominam mortisque potentem,
Pars bella exosum ferali pasta cruore
Orabunt arcere suis a finibus hostem.
Illi rapta ferent superato ex hoste trophaea
Suspendentque tholis; Tiberinum illa inclita Roma
Et septemgemini turrita cacumina montis
Subjicient pedibus galeamque hastamque Quirini
Obscurosque lupae referent lactantis honores.
Hic mihi dulce mori lassumque reponere corpus
Hanc dudum volui multis e millibus urnam.
Cominus ergo tuos, o tortor dive, furores
Exsere, purpureosque meo de corpore rores
Exprime, funesta defigens in trabe membra.
Addito mille neces, crudelia vulnera mille,
Ut fiam toties optata morte beatus.