Ergone laetitia in tanta faustisque hymenaeis
Et dabitur carmen tiberinis pangere musis
Fatidicum, et longe plausus iterare frequentes,
Queis alpes circum resonant, et litora cuncta
Italiae exhilarant quocumque e montibus altis
Flumina profundunt tot foecundatia campos?
Quin par est Tiberim, latiis ubi prima camoenis
Excolitur sedes, versu celebrare latino
Regales Juvenum laudes dignosque, hymenaeos.
Nam Tiberim Eridano longos conjuncta per annos
Dulcia amicitiae ac pietatis foedera nectunt:
Maximus et sacri Pastor de culmine montis
Voce manuque, Deum supera queis devocat arce,
Tantis arridens hymenaeis fausta precatur.
Porro ubinam virtus praeclara et nomina gentis
Utriusque latent, unde alta ab origine sanguis
Ducitur in sobolem modo junctam vinculo amoris?
Anne Philibertos quisquam fortesque Amedeos
Nescit, an Eugenios? Anne ipsum sceptra tenentem
Suaviter Albertum nunc, quondam militis omni
Officio atque ducis functum, et spectacula dantem
Pectoris invicti; quae jam prope Atlantidos undas
Gallorum mirata phalanx, mirataque Ibera est?
Nec minus Austriacae florescit gloria stirpis,
Quae, lata moderans populos ditione, tot usque
Protulit heroas magnos, tot munera et artes
Enumerat pacis, tot pugnas atque triumphos.
Relligione tamen primam domus utraque laudem
Promeruere sibi, divina et jura tuendo.
Iam multos ideo ceperunt regna Sabaudos
Caelica et Austriades, qui thure coluntur et aris.
At Juvenes, queis altus amor regalia vincit
Pectora conjugio, illustres sub corde atavorum
Virtutes et mente serunt, jam copia floret
Unde operum insignis, major tamen usque futura.
Non illis unquam perstringent lumine tanto
Gemmea serta oculos, non auri fulgor et ostri,
Amplius ut nequeant miseros a sede tueri
Excelsa, atque manu afflictos relevare benigna:
Sed miro pietas nodo sociantur et alta
Nobilitas, charites cum majestate nitescunt:
Hocce exempla patrum naturae et semina suadent.
Haud totum sponsi replent cor classica Martis
Belligerique animi, nec solum mente volutat
Victrices lauros et bellica facta suorum,
Quae renovare quidem potis est. At dulcia miscet
Pacis consilia, et fidei tutamina divae,
Palladis ingenuas artes, studiumque Sophiae;
Nec non astrorum interitus et comperit ortus.
Talem fama refert natum prudentis Ulixei,
Quem praecepta boni et vestigia clara secutum
Mentoris aetatem supra sapientia vexit.
Haud Nuptam formae cultus tenet, aut pede certo
Pulsare aulaea, et longas celebrare choreas,
Aut levibus molles libris inquirere amores.
Sed rerum testem historiam morumque magistram
Persequi, et innumeras gentes dignoscere et urbes
Et mores hominum, varias expromere linguas,
Fundere concentus, ac telas pingere dextra,
Regalem et quaecumque decent diamque puellam,
Quae cuncta exornat laus inviolata pudoris.
Sponsam duxisse adsimilem Theodosius olim
Fertur Athenaidem, ridens cui gratia vultu,
Sed virtus oris speciem doctrinaque vicit.
Vos igitur dextras, o tantis dotibus aucti,
Jungite, progenies regum. Sonet undique clamor
Laetificus; dicatur io felix hymenaee!
Regina Eridani insueto pulcherrima luxu
Urbs gestit, varios flores herbasque fragrantes
Per latos spargit trivios, per templa, per aedes.
Assurgunt arcus, quales jam Roma triumphis
Saepe ducum erexit, noctem pulcro ordine taedae
Vincunt, urbemque illustrant ceu Phoebus ab axe.
Nec non et magico turris fabrefacta labore
Ignita omnigenis variata coloribus iris
Centumque oblectat formis sub nocte serena
Stipatam, obtutu haerentem, circum undique turbam.
Nam flores colubrosque sinu piscesque volantes,
Nimbosque immensos stellarum, lucida monstra,
Evomit ad caelum: fulgur tonitrusque sequuntur.
Mane armis instructa nitentibus agmina vasto
In campo simulacra cient certaminis. Ipse
Primas ante acies praeclaro nobilis ausu
Cum Patre Nuptus adest, docto cum Mentore Frater.
Tum pietatis opus viden? Urbs ut gestiat alma
Munera sortiri vulgo? Quam provida egenis
Vestes atque dapes manibus det copia largis?
Relligio viden ut solemnem agat ipsa triumpum?
Objicit en velum gemmis auroque refulgens
Undique spectandum, propriae vestigia caedis
Christus ubi impressit divino tincta cruore,
Effigiemque sui, qua vult solarier usque
Urbem, Taurini, vestram, ac tutare periclis.
Omnia laetitiam ostentant. Miracula tanta
Ja Visendi studio multi vel dissita linquunt
Ausoniae loca; nec desunt germanus et alpes
Transgrediens gallus. Sed maxima gaudia pectus
Pertentant pubis, quam felix educat ora
Duriae et Eridani, vel fida Sabaudia mittit,
Sardinia aut pinguis, vel Iani urbs mercibus aucta.
Omnes conveniunt, omnes invisere certant
Regificas pompas. Cunctorum at maximus ardor
Luminibus Sponsos cupidis animoque tueri.
Vos etenim, Nupti, spes o dulcissima regni,
Vos populi adclamant, vobis bona cuncta precantur,
Omine quin certo noscunt ventura. Hymenaeis
Hisce magis stirpes inter firmabitur ambas
Foedus amicitiae, quod jam tot saecula servant.
Dumque fides et amor gentem conjungit utramque,
Quosnam Itali metuant hostes? Discordia quidnam
Proficiet saevos quatiens in finibus angues
Atque facem ausoniis? Sed enim jam longa videtur
Conjugio ex tanto heroum consurgere proles,
Quae fortes imitans proavos laudabitur alta
Virtute, et factis addet nova facta vetustis.
Ridebunt pulcra genitricis imagine natae,
Adspectu nati referent et pectore patrem.
Quare agite, o Iuvenes, regales jungite dextras,
Adnuite et populis vestro quandoque regendis
Imperio, atque coli jam nunc assuescite votis.
Neve ipse impediar sacro de monte Quirini
Plaudere carminibus. Quamvis mea carmina nîl sunt
Quam de rupe sonans echo. Non parturit illa
Sensus: acceptas reddit sed languida voces.