Quo me operis tanti rapis ausu, quod tua nuper
Dextera et ingenium phidiaca arte potens
Effinxit, magne o sculptor? Fera culmina montis,
Noster ubi occubuit raptus amore Deus,
Nunc equidem scando: quaeque hic visenda refertur
Scena, ita mî veris lumina imaginibus
Captat, ut intuitu figar quin pectore toto,
Nec se alio possit vertere mens animi.
Surgit adhuc medio crux vertice, quam pia circum
Gens sacro unanimis fungitur officio.
Nam divum certat corpus deponere ab alto
Stipite, materno ut collocet in gremio.
Quisque hoc explendo talem se in munere praebet
(Gnavum adeo cunctis ingeniosus amor
Insinuat studium) quales id, corpore sumpto
Humano atque habitu, grande ministerium
Caelestes agerent famuli, quos ipse supremus
Agminibus genitor mittat ab aethereis.
Ecce pedes, clavo avulso, jam leniter ulnis
Sustinet, intentis suspiciens oculis
Celsa Nicodemus trunci fastigia, donec
Totum onus a duro stipite dissoluant.
At scalam ascendens jam bina refixit Ioseph
Brachia; tum laevam tradidit exanimis
Partem discipulo, scala qui innixus et ipse
Diversa, tremulum languidulumque caputo
Et niveos humeros complectitur atque lacertum;
Fitque levis magno tantus amore labor.
Ast Arimathaeus laevam, qua ferrea stringit
Instrumenta, crucis vertice constituit:
Inde, manum tendens aliam, dat ferre Ioanni
Dextrum suspensi brachium. At hic lateri
Dextram supponens apte, parat ecce sinistra
Dimidium sancti corporis excipere.
Sed mox e scalae gradibus descendet Ioseph,
Et quarta sociis parte levabit onus.
Quattuor ergo sibi pondus partirier almum
Discipuli gaudent. Nec leviore comas
Dixeris arboreas zephyros inflectere motu,
Quum medio lucos vere supervolitant;
Nec viola atque rosa fragrantia serta recente
Tam leni intexit cauta puella manu,
Aut plena unguenti defert alabastra sabaei,
Queis decus adjiciunt chrisolythi et pretium;
Quam blande attingit pia gens et fulcit lesu
Et lente removet languida membra loco.
Utpote amor pietasque Fide succrescit; et illas
Esse sacras memorant Numinis exuvias.
Quas pallor quamvis umbret, languorque resolvat;
Non divina tamen destituit species:
Divina his nempe et superest natura; sub ima
Spiritus antra licet nunc Erebi advolitet.
Pulcra in tam pulcris membris mors ipsa videtur,
Insuetum objiciunt vulnera et ipsa decus.
Haud aliter sol, opposita si nube tegatur,
Irradians nubis culmina fulget adhuc.
Sed viri ab aërio corpus venerabile trunco
Dum cura expediunt comiter omnigena,
Tres circum admiror quo sensu atque ore Mariae
Stent, variis animos exhibeantque modis.
Hinc Cleophe, cui relligio cor occupat intus
Innocuum, multo Numinis obsequio
Membra colit spectans prope, sed tetigisse veretur,
Et praefert moesto in lumine tristitiam.
Magdalena isthinc, alto externata dolore,
Non oculos audet tollere, et exanimem
Adspectare Deum. Sed clavos prona trabales
Collectos dextra stringit, et illacrymans
Laeva sustentat vultum: per colla capilli
Incompti exundant late, humerosque tegunt.
Imos corde trahit gemitus, et perdita luctu
Crimina nunc iterum prisca iterumque dolet;
Seque iterasse dolet tot vulnera acerba magistro,
Heu! sibi pro tantis debita flagitiis!
Septeno at mater gladio jam pectus anhelum
Transfixa, en turba constitit in media,
Et lapidi assidens palmas et lumina tollit,
Discupiens toto pectore sollicita
Caras amplecti exuvias, atque oscula nato
Figere, et ardenti membra fovere sinu,
Quae mortis riguere gelu: quin farier ipsi
Multa vel extincto dulcia verba parat.
Oh! quanta hic, sculptor, caelesti in virgine et alma
Matre, oh! quanta simul promere monstra vales!
Hic amor exeritur, quem centum aequare phalanges
Aligerûm nequeant: hic dolor, adsimilis
Cui nunquam potis est mortalia findere corda,
Atque animos tanta mergere amaritie.
Majestas tamen atque decus se tanta revelant,
Quanta Deum est matri par tribuisse suae.
Strenua praesertim virtus supereminet, ullis
Nescia, ceu rupes, cedere turbinibus.
Sic luctu in medio victrix regina triumphat
Frangens tartareae colla superba ferae:
Quae pedibus domita augustis et perdita, nostrae
Confectum hic sentit grande salutis opus.
Praeclarum hocce tuae, sculptor, pietatis et artis
Figmentum nomen tollet ad astra tuum.
Quod multi quamquam artifices finxere periti,
Ipse tamen forma perficis insolita.
Sed pario ut sculptum niteat cito marmore faxis,
Taurino et charites augeat Eridano.
Tum, quae adeo penitus pietate effervet, et artes
Tutatur pulcras, large opibusque juvat,
Regalis Christina oculis animoque volente
Grata opere ex tanto pabula percipiet:
Queis longos det posse frui laetosque per annos
Haec illi referens omina fausta dies.