Nicolaum Mariam Buxutum equitem Neapoutanum.
Castra sequi laudemque iniustis quaerere ab armis,
hoc est aeterno bella movere Iovi.
Militiae quondam partes ac iura fuerunt
tutari patriae dulcia tecta suae,
a sociis arcere minas, pepulisse tyrannos,
hostis et incursus continuisse vagos.
Hinc Decii fortesque Fabi clarique Metelli
ac laetum Pauli Scipiadùmque decus;
Cannarum hinc tumuli caesoque dracone superbus
Regulus ac duri Cimbrica palma Mari;
hinc pontem fregisse ferox sua nomina Cocles
iactat et exuvias Cossus ab hoste refert;
atque alius vieto redit in Capitolia Gallo
et spolia antiquo reddit opima lovi;
il le triumphatis praescribit iura Britannis
et Rheni tumidas ponte refringit aquas,
ille etiam Rubri penetrava ad aequoris undas
et victor primus Parthica signa fugat;
hic Dacas Cilicemque ferum Poenumque rebellem
ducit victrices candidus ante rotas.
At nunc quid bello peti tur nisi praeda? Nec hostein,
sed socium vita est exspoliasse decus.
Hinc Mauri nos classe premunt, hinc Turca fugaci
vectus equo et Scythici castra cruenta ducis;
nos tamen in socias ferrum convertimus urbes
et de cognato sanguine praeda iuvat.
Quid miles pretio, quid mercennarius ensis
dignum Romana laude fideque dabit?
Excessisse acie pulcrum est, ubi dextera ferrum
abicit atque auro tela repulsa cadunt; 30
non iaculis aut ense ferox victoria, verum
infami quaestu bellica palma venit.
Aurum per medios deducit signa maniplos;
amisit partes Mars ferus ille suas;
ipsi ductores pretio sua praelia vendunt 35
et cedunt pretio castra fidesque ducum.
Hinc mihi Pierides studium sacrosque colendi
vates, deliciis nomina grata meis,
hinc nobis, Buxute, decus laudemque paramus;
prò castris Helicon, prò duce Musa mihi est. 40
Nec tu non primae iuvenis cum flore iuventae
arma capis patria pulsus ab ipse tua,
deseris Italiani pronoque per aequora cursu
Hesperios portus, litora Ibera petis.
Illic, cum geminos ageret discordia reges, 45
fovisti partes strenuus ense tuas;
mox contra flavos direxti tela Britannos,
cum premerent forti Gallica regna manu;
otia nunc musaeque iuvant dulcesque recessus
et scripta antiquis carmina docta viris. 50
Hoc sapere est, Buxute, frui melioribus annis
cum libris fieri carminibusque senem.
Castra alios ac bella iuvent; nos laeta colamus
otia et Aoniae fila canora lyrae.
Vita bonum commune quidem est; bene vivere solus 55
novit, qui ingenii dona beata colit.