Nube quis clari rutilum profunda
Solis extinxit jubar ater horror?
Nocte turbatus super insolenti
Palluit orbis.
Palluit coelum: stupefacta tanti
Venit in partem quoque Luna luctûs,
Quippe tam justi fuit ulla nunquam
Causa doloris.
Vidit affixum trabe Sol in alta
Numen, et vultus pavidos retorsit:
Luminis fontem puduit videre
Luminis orbum.
Sed quid aut primum querat, aut supremum?
Membra servili lacerata loro:
Anne Romano patefacta ferro
Pectora dicam?
Quid loquar fuso Domini cruore
Roscidas rupes, scopulosque tanti
Criminis testes, quid aperta justo
Saxa dolore?
Tene sudato madidum cruore,
Christe, vel fato properante maestum
Dixerim clemens ubi mons virenti
Frondet oliva.
Qualis orabas? nece cum propinqua
Robur ardenti prece colligebas.
Vidit orantem simul et paventem
Nuncius ales.
Quo repentino, furiose miles,
Arma moliris glomerata gressu
Parce crudeli temerare sacrum
Cuspide corpus.
Dum loquor, multus properat satelles;
Christus armato rapitur furori
Praeda; raptatum violenta numen
Turba fatigat.
Qualis heu! mollis, grege dissipato,
Agnus Hircanos cadit in leones:
Ille non uno laceratur unus
Victima dente.
Quid super tanta rabie, tonantis
Lenta suspensum tenet ira fulmen?
Heu! sub humano Deus ipse causam
Judice dicit.
Forte candentes radiata vultus,
Luna sopito vigilabat orbi,
Tecta per multo sopor altus ibat
Ebria somno.
Cum fatigatum malesana pubes
Intimas Christum penetralis aulae
Egit in partes, ubi serva ludo
Turba vacabat.
Quid loquar poenae genus insolentis?
Nocte quos una tulerit dolores,
Nocte quos saevi tolerarit una
Verberis ictus?
Nulla lymphati rabies furoris,
Nulla vis mentis male feriatae,
Non gravi illusit veneranda risu
Numinis ora.
Vix redux orbi roseos agebat
Sol, sub aurora praeeunte, currus:
Cum cruentato maculatus ore
Triste reluxit.
Interim tota glomeratur urbe
Turba divini sitiens cruoris:
Tolle; clamabat; trabe perduellis
Pendeat altä.
Mente sed judex miseratus ima
Asperam sortem, sitis ut cruentae
Contineretur furor, imperavit
Verbere caedi.
Itur arcanos laris in recessus,
Et novos Christus datur in dolores:
Miles erectam media columnam
Figit in aula.
Nudus adducto Deus obligatur
Fune: tum pubes furiosa vinctos
Expedit fasces, rigidumque torti
Vimen acanthi.
Ardet in plagas validus satelles;
Aula percussis gemit icta plagis,
Et repercussi resonant frementes
Verberis ictus.
Non tot aestivae cecidere guttae
Grandinis: non tot per inane rupti
Vere funduntur pluvio, solutis
Nubibus imbres.
Ecce jam totam fluitant per aulam
Sanguinis rivi, laceri per auras
Depluunt artus, riguo redundant
Omnia tabo.
Vindicis caeli super haec silebant
Tela: non poenas, pater, irrogabas:
Languido stabas pede, nec rubenti
Nube tonabas.
Insuper miles Solymaeus instat,
Implicat frontem paliuro adunco:
Ipsa pro sceptro manus impeditur
Simplice junco.
Vepribus frontem lacer, et liquenti
Squallidus vultum sanie, videri
Turpis est: tabo vitiata foedat
Ora cicatrix.
Ligna per sectas fabricanda cedros,
Artifex ferro bifido secutus,
Mortis erexit trabe sub bicorni
Infame theatrum.
Tollitur passis spatiosa ramis,
Christe, crux palmae tibi destinatae
Ferculum, tristis tibi praeparati
Pompa triumphi.
Tene jam dura video gravatum
Mole? Tortores humeris iniquum
Pondus imponunt, lateri satelles
Fusus oberrat.
Additur Christo comes; et peracto
Urbis emensa spatio, venitur,
Mons ubi longo super astra surgit
Golgota dorso.
Ter ferunt montem scopulo sonanti
Ad sacrum Christi trepidasse numen;
Rauca ter surdum gemuit sub imis
Terra cavernis.
Immemor rerum Solymaea pubes
Instat, et nudum rigido reclinat
Numen in ligno; cohibet trabalis
Brachia clavus.
Inde sublimi tenues in auras
Arduus trunco datur, et latrones
Inter, è ligno fragili pependit
Tam grave pondus.
Quid paves, Natura? Quid erubescis?
Non tuum crimen, facinus furoris
Non tui: unius fuit illud unum
Crimen amoris.
Miles effossi penetrale cordis
Efferus, torta patefecit hasta:
Sanguinis rupto rapidus cucurrit
Pectore torrens.
Sol laborantes medio repressit
Territus caeli spatio quadrigas:
Unda suspensos tenuit paventi
Litore cursus.
Tum caput movit Libanus, moveri
Insolens: manes Acheron remisit,
Et sacri rupto patuere velo,
Abdita templi.
Tristibus fontes fluitasse rivis,
Et reclinatum capitis superbi
Tum ferunt cedros posuisse flexa
Fronte cacumen:
Frusta per quassas abiisse rupes,
Intimis colles trepidasse venis,
Et modis totam simulacra miris
Acta per urbem.
Christe, te flerunt specubus sub altis
Saxa, te rivi, liquidique fontes,
Christe, te flerunt stupefacta mentis
Rura colonis.
Et tuum funus perhibent profundis
Armenas filvis gemuisse tigres,
Teque Getulos rigidis leones
Flesse sub antris.
Dum dolent rupes, pecudesque bruta,
Numinis fato super immolati,
Non homo justi dabit ulla durus
Signa doloris?
Cuncta plorarto lacrymosus imbre
Ora perfundat liquor, et sonoris
Personent circum loca verberata
Planctibus aurae.