IVNXIT eo toruos bubonibus unio corvos, 270
Vt possit dici, stabiles iam sint quod amici;
Sed, uelut est moris bubones noctis in horis
Fortiter inpelli magis ad certamina belli,
Arce suae sedis communis et ante quietis
Turpiter hos pellunt, nidos et ab arbore uellunt. 275
Sic grex coruorum superatus uiribus horum
Ante suum regem peciit super his sibi legem.
Mox percontatur rex, qualiter hos tueatur,
Presidio Martis uel spe cuiuslibet artis.
Vnus ad hoc fatur, qui doctior esse putatur: 280
«Hinc assentemur, quo non licet, ut minitemur.
Palma datur quando magis assentaminine blando;
Nam, si luctemur, superari posse ueremur.
Est in luctando fatum uariabile quando,
Et gladius nunc hinc, aliquando seuit et illinc. 285
Sepe fit, ut nostis, quod transfuga preda sit hostis.
Si facimus pactum, nostrum decus est male fractum;
Blandimenta precum uertunt in candida tetrum.
His reor ulcisci facti discrimina prisci».
Ipse dehinc coruus, leso quasi corpore prorsus, 290
Squalidus et tristis, bubonibus incipit istis,
Prostratus terrae, sua quaeque pudenda referre:
«En miserandus ego, maciae confectus et aeuo!
Quo michi pergendum dubito, uel quid sit agendum.
Quis michi tecta dabit, defectaque membra iuuabit?» 295
Cuius molliti bubones famine miti,
Hunc secretorum socium fecere suorum,
Crebroque ducebant, ubi nidificare uolebant.
Cumque locus criptae nulli superabilis ipse
Ante uideretur, uinci tamen arte docetur. 300
Quod queat ut credi, facit hic, qui presidet edi,
Pandit et id totum, soli quod erat sibi notum,
Hocque docet signo, quid agatur ab hoste maligno:
«Si fruticum fragmen uolucrum deduxerit agmen
Vnguibus aut rostris, solus patet hic ubi postis, 305
Moxque datis lignis aliis si subditur ignis,
Hac cadet arte doli domus ista suique coloni.»
Credulus hic ales rediens docet ista sodales.
Coruorum coetus, satis hoc hortamine letus,
Ore ferens stramen caueae breuis ante foramen. 310
Qua simul inuenti fuerant sub nocte silenti,
Vssit eos digne, succenso deforis igne,
Indiciis horum, sic dedecus ultus auorum.
His decet auditis, ut micius ire uelitis
Hac ope uirtutis, spes est ubi nulla salutis. 315
Ne confidatis secreta, nec his retegatis,
Cum quibus egistis pugnae discrimina tristis!