Argumentum poematis. Anni MDCXVIII. Aestas et Autumnus obviam sibi fiunt; auspicia sua et honores praedicant: illa novi Samogitiae Praefecti, hic adventu Illustrissimi Praesulis novoque religionis statu felicitatem suam confirmat. In insulas deinde Fortunatas proficiscuntur; unde, patriis prius Reverendissimi Crucibus et tiara pontificia inauratis, Pietate procurante, aureum saecu lum in Samogitiam invehunt.
Pronus Hyperborea postquam concessit ab Arcto
Phoebus, et aestivo squalentem tramite zonam
Attonitis respexit equis, Samogitica rura
Florida detonsis Aestas peragrabat aristis.
Agnoscunt longe segetes juxtaque volanti
Assurgunt, mirante solo; campique reclines
Submittunt culmos, et amicum numen adorant,
Pronaque sidereis affigunt oscula plantis.
Illa levis Zephyri dubio suspensa volatu
Fertur, et extremas delibat passibus herbas.
Siderei retro comites, Procyonque, recandens
Sidus, et aestivi latrator Syrius astri,
Gaudentem comitantur heram; longeque refusae
Vestis adulanti demulcent tegmina cauda.
Hos inter tepida volucres caligine Nimbi,
Et liquidis properant invecti curribus Imbres,
Laetaque Temperies, et amoena fronte Serenum,
Innumerique Dies: pars sutilis induit auri
Purpureas chlamydes, croeeamque per aurea fundunt
Membra togam; pars affuso circumflua nimbo
Intempestivos habitus, textasque procellis
Accingunt tunicas; exspirant nubila vultu:
In pluvias oculi manant, in flumina barbae.
Tum vero properi Menses turmamque coercent
Errantem, certoque dies examine figunt.
Arboreis primus foliis et vere renidet
Junius, intactam mentitus gramine vestem;
Hunc prope crinali redimitus tempora messe
Julius, et textis flavens Augustus aristis.
Quemque suus commendat bonos et discolor ornat
Gratia: sed reliquos florente supervenit aevo
Junius; huic tenerae formosus sidere lucis
Puniceum vultus fundit jubar, altaque pingunt
Lilia cervicem; primis florere putares
Ora rosis, vivosque croco flavescere crines;
Praeterea volucer membris niger aspera plausis
Brachia congeminat pennis, vincique dolentes
Antevolat Zephyros. Ergo cunctantis ad ora
Laetus herae, modo stridentum vaga regna Notorum
Irrumpit, modo praecipiti mirantia carpit
Astra fuga, celeri modo turbida nubila cursu
Praetervectus ovat, subjectaque fulmina calcat,
Cognatamque nivem liquidosque supernatat imbres.
Interdum tacitis delapsus ab aethere pennis
Florentes campos picturatamque recursu
Signat humum, teneroque immergit gramine plantas.
Assurgit calcatus ager, comitataque messis
Vestit iter, subitique ligant vestigia flores.
Ille Volovicia nuper quas laetus ab aula
Attulerat, geminas docili vocat arte sagittas,
Impingitque vagas Zephyris sequiturque volantes,
Et sua praecipiti depreudit spicula cursu.
Dimissasque manu capit, ignavasque severus
Arguit, et citius volucres transmittere nimbos
Hortatur, summisque jubet perferre procellis
Vulnera, ne noceant agris et aprica fatigent
Jugera, ne laevo contristent sidere messes,
Neu virides sternant insana tonitrua campos.
Dissiliunt illae, bifidoque frementia ferro
Nubila sollicitant, subito (mirabile visu)
Caeruleae,que Hiemes Tempestatesque Notique
Fulminaque et pavidis fugiunt cum Nubibus Imbres.
Insequitur jucunda Dies, formosaque Pboebe
Rorantes detergit equos, terrasque salutat
Phoebus, et aspectis gratantur sidera campis.
Luxuriant colles, et pubescentibus herbis
Parturiens crinitur ager, nituntur in altum
Purpureae segetes, et pulchra superbia messis
Vicinam fastidit humum cognataque quaerit
Sidera: laetatur tantis puer aureus actis,
Et reduces jam corde premit, jam voce sagittas,
Jam pharetra profert; et mille per oscula laudat
Ostentatque deae: rapit illa, ambasque benigno
Colligat amplexu, junctisque maritat in ulnis.
Fortunatae (inquit) Volovicia dona sagittae,
Et nimium sanctis tu fortunate sagittis,
Care puer! Tu moesta mihi detergis ab axe
Nubila; tu coelum laxas aperisque serenam
Convexi faciem, foecuudaque lumina campis
Derivas, famulumque jubes clarescere solem.
Et tu bisgemino nimium, Samogitia, telo
Fortunata Ducis! Redeunt antiqua colonis
Tempora, narratique tuis majoribus anni,
Ingenium moresque solo. Quam divite culmo
Plaustra gemunt! quantus falcis labor aspera linquit
Jugera! foecundus tanti stupet immemor anni
Campus, et ipsa suas non credunt horrea messes.
O me felicem tanto sub praeside divam;
Teque puer! tu tanta meis inopinus in oris
Concipis, inque tuas sacra gaudia transvehis Idus.
Hinc Anni duodena ducem te turba coronat.
Hic mihi nec niveis praeit hispida Bruma pruinis
Autumni ve decor, tenerive licentia Veris.
Illorum regina ferar, Volovicia cujus
Tempore majestas laetas succesit in urbes.
Sic ait: ast laeti per florea rura coloni
Conveniunt, onerantque rudi convivia ritu,
Kesponsantque deae: nec lento cortice cessant
Carmina, nec tenui vocem disperdere fago.
Exsultant alii juxta, florumque sereno
Imbre rigant mensas, roseaque aspergine ningunt,
Purpureoque diem certant perfundere nimbo.
Ast alii liquido spumantia cymbia zytho
Evacuant, madidamque bibunt cratere salutem.
Interea properat gelidis Autumnus ab oris
Caeruleis provectus equis, gemmantia bigas
Fraena monent, docilesque vetant errare smaragdi.
Hinc illinc comites: et largo Copia cornu,
Certaque Temperies, opportunusque laboris
Usus, et aestivis intervenientia curis
Otia, sollicitoque Quies defuncta labore.
His medius famulis Autumnus; at ardua longe
Nubila decurrit, trepidis circumvagus alis
October, tenuique levem secat aethera nisu,
Praesuleumque tuis tandem, Samogitia, campis
Affore vocali lituo modulatur honorem.
Obstupuit, fixitque vago vestigia gressu
Attonitis Aestas sociis: subit ipse moranti
Autumnus, geminatque novae primordia famae.
Non soli fortuna tibi placataque rident
Numina; tu patriis inducere sedibus unum
Digna virum, nobis fasces proferre potestas
Praesuleos, liumerisque leves eflundere vittas,
Cessit, et aurata Kiszkam redimire tiara.
Illa Voloviciis fuerint donata triumphis
Tempora, nunc eadem divinis gloria cedat
Fascibus, insignemque vehant super aethera laudem
Praesulis, et nostri celebrent praeconia Menses.
Bisgeminis domini tu fortunata sagittis;
Tergemina Cruce prosper ego, Soleaque coruscus
Praesulis, instantes patriae ridebo procellas.
Tu Gothicas longe fraudes odiumque minasque
Insidiasque fugas impaeatumque furorem,
Tutaque compositis praecingis littora curis.
Ast ego Taenarias pestes, quascunque sinistro
Nox genuit gremio, conjuratumque maligni
Concilium Ditis nostris avertere tectis
Conor, et ad Lethes longe depellere ripas.
Jam trepidant Erebo Furiae; trux Haeresis altum
Ingemit, et Stygiis artus religata catenis
Detumuit, dirumque caput viridesque totondit
Fronte comas; pridem serpentum animosa fatiscunt
Sibila, et avulsi tenuere silentia crines.
Quin etiam pingues alternis caedibus hydros
Vertice diripuit, vulsisque inhonora cerastis
Impietas luget, pariter ferale revulsit
Agmen Avarities, nudamque ingloria frontem
Taenariis foecundat aquis, lacerisque medetur
Anguibus; insultant victis Concordia, Virtus,
Relligio, Candor, passim per nostra vagantur
Limina: complentur sancto penetralia caetu,
Solennemque canunt dira de plebe triumphum.
Procedunt cum Pace Fides, passimque per urbes
Discurrunt, hilaresque canunt per rura choreas.
Ipse ego Justitiam stellantia linquere jussi
Culmina, cumque mea terris descendere Libra.
Illa nigros habitus pullataque tegmina gaudens
Exuit, et roseam per eburnea pectora vestem
Fundit, et in nodum tortis sublime capillis
Aedificat caput; in crines glomerantur honestis
Ignibus, et croceos adstipant sidera vultus.
Nec minus Astreae Clementia juncta sorori
Cognatum molitur iter, similisque videri
Gestit; Erythraea jam claudit jaspide pectus;
Jam roseo divina jubet consurgere cultu
Brachia; jam gemmis flavoque cacumine frontem
Exstruit, et raptis adcomit tempora stellis.
Tum subito celeres plantis accommodat alas:
Utraque linquuntur geminae stellata sorori
Limina, sidereamque dolent rarescere turbam.
At volucres illae nunc praetereuntia radunt
Nubila,- nunc levibus credunt vestigia ventis.
Pax avibus quacunque volunt, rabiemque frementes
Deposuere Noti, debellatique recumbunt
Ad scopulos fluctus, indignantesque procellae
Compositis tacuere vadis, junetisque vicissim
Arbor amat ramis, innectunt mutua quercus
Brachia, populeo respondet populus ictu,
Et platani platanis, ornusque remurmurat orno.
Accelerant divae; tandemque per aethera vectae
Arva procul, properisque virentia gramina carpunt
Passibus, exsultant valles campique supinis
Adrisere jugis, laetis Samogitia gaudet
Hospitibus tellus, redituraque tempora sperat,
Tempora fulgenti quondam signata metallo.
Cum communis humus, nondiscretusque colono
Luxuriaret ager, cum publica cresceret ultro
Spica, nec inscriptis staret lapis arbiter auris,
Undarentque favis quercus, totisque sonaret
Lactea tempestas fluviis, et vina tumerent
Amnibus, et dulces fremerent in pocula ripae.
Cum Furor, et coeco praeceps Audacia saltu,
Exsanguisque Timor, Luxus, Livorque secundis
Aeger, adhuc nostras non irrisere ruinas.
Quin age, si simili tanto sub Praesule cursu
Tempora provehimus, quid fortunata moramur
Saecula Praesuleas late proferre sub oras
Ocius, antiquoque dies mutare metallo?
Dixerat Autumnus; contra Titania virgo
Divinos Aestas monitus vocemque resolvit:
Adduxere meos iterum tua dicta labores
In studio certare pari, sed et aurea tecum
Tempora, quae teneri quondam cunabula mundi
Complexu fovere suo, notosque regenti
Saturno revocare dies, primique juventam
Solis, et auratas terris inducere luces.
Quare age, caeruleos mecum molire jugales
Lucentemque invade viam; stat amica parentis
Limina Naturae fortunatumque subire
Culmen, ubi laetis clauduntur Saecula tectis,
Audaci penetrare gradu. Sic fata, quadrigas
Poscit et aetheriam vocat ad sua munia turbam.
Hic ligat axe rotas, hic anhela voce requirit
Cornipedes, laetae quicunque per arva Dubissae
Pascitur, et notas hinnitu perstrepit undas.
Hic virides zonas et gemmea cingula late
Subligat, ingentesque jubet mordere Hyacynthos.
Floribus exstruitur currus, juga floribus halant,
Floribus undantes internectuntur habenae.
Nec minus excitus laetas Autumnus in oras
Nobile jungit iter: ligat immortalibus herbis
October biiugos, tenerisque decentia colla
Frondibus adcomit; liquidis circumfluus uvis
Temo rubet, sparsoque procul spumantia vino
Fulcra madent, agilesque rotae; laetosque jugales
Ebria fraena regunt; tum fidas Copia plantas
Associat, nudoque levis Vindemia passu.
Jam simul emissis provecta jugalibus Aestas
Praecipitat: facilis geminis substernitur aer
Curribus, alterni supponunt brachia Cori,
Invitantque Notos et fratris amica Favoni
Flamina, decrescit longe Samogitia; vixque
Respicit extremis abeuntia numina silvis.
Trans Numidos campos Atlantaeique recessum
Culminis effuso stat Fortunata profundo
Insula; clementi cujus latus aethera clivo
Possidet, et frustra circum latrantibus undis
Vapulat, audacique truces domat aggere fluctus.
Hic cum flagrantes radios totisque calorem
Exstinxit Capricornus aquis, damnataque Brumae
Culmina torpenti Titan decurrit Olympo,
Solvit equos tandem: mistis exercitus Horis
Attulit, hae demunt fraenos, gemmantibus illae
Expediunt armos phaleris, hae lora reponunt
Crinalesque toros, libertatemque jubarum
Dimittunt: aliae gratissima pascua fessis
Ostendunt, vallesque et flumina nota ministrant.
Ipse Lycaoniam Titan rediturus in Arcton,
Et nostram visurus humum, vestemque sacrumque
Perspicuo lavat amne caput: roseoque pudicis
Fontibus obluitur crines, colloque fluentes
Instaurat radios, et pulchrior amnibus exit.
Quattuor hic celso distincta palatia muro
Cernuntur, summis surgentia culmina tectis
Ostendunt imbres, et nubila turribus intrant.
Prima rudi late circumvallata metallo
Regia ferratis custodit lumina claustris,
Affligitque diem, ferrugineisque paventes
Sedibus expellit radios, solemque recusat.
Liventes illic Horae, ferrataque degunt
Tempora: caeruleis circum fulgentia pendent
Scuta tholis, galeaeque jacent, et multa quiescit
Cuspis et appensi vacuis thoracibus enses.
Nec procul exstructo domus altera fulgurat aere,
Quam solidi Menses et ahenea Saecula servant.
Carpit iners rubigo locum; contristat opacus
Lucida tigna chalybs, immansuetumque per aedes
Irradiat jubar, et spectantia territat astra.
Tertia jam niveis radiant fastigia muris:
Argento tabulata nitent, argentea stridunt
Limina, fulgescit laetis argentea turmis
Annorum series: spatiosa per atria ludunt
Mille Dies, ineuntque pari certamina passu.
Ultima sed reliquis aurata penatibus aedes
Nobilior; summum seductus in aethera vertex
Undantes infra nimbos nubesque serenus
Despuit, et ventos et hiulca tonitrua subter
Audit, et innubem semper videt aethere Phoebum.
Inferiore domo passim per aperta renident
Atria congesti lapides, quibus India mater
Aut Mareotis humus. Summi laquearia tecti
Vitrea crystallus gestat; stant lubrica gemmis
Limina multifidique gradus, dulcique superbos
Decipiunt errore pedes; non intus agrestis
Gemma micat; docti neglectus ab arte magistri
Longe moeret onyx, exelusaque moeret iaspis,
Invidus admisso lives, amethyste, smaragdo.
In medio late redolentibus aurea campis
Jugera nascentes herbas florumque juventam
Irriguo Titane fovent; hinc virgine nardo
Prata virent, niveis hinc pubescentia culmis
Lilia nituntur; stat coelibis inde ligustri
Candor, et infausto moerens hyacinthus amictu.
Hinc consanguineus campo pudor aurea laxat
Ora rosis, croceoque polum mentitur in astro.
Purpurei per prata Dies, aurataque ludunt
Tempora, tercentum rutilis in vestibus Anni.
Pars summas scandunt platanos aviumque querentem
Scrutantur patriam et dilecta cubilia vastant.
Pars viridi merguntur bumo, pressisque supini
Graminibus dulces exhalant pectore somnos.
Pars hilares plaudunt choreas, pars lilia parco
Ungue metunt, violisque comam vincire laborant
Errantem, sparsosque rosis frenare capillos.
Omnibus advigilat Pietas, nec cedere quemque
Annorum, nostrasque libet migrare sub oras
Ignorante dea. Molli tum forte rosarum
Acclivis solio, felicis ludicra turbae
Otia spectabat: dominam gavisa sedentem
Plebs hilarat, ludisque diem campumque fatigat.
Ecce autem Autumnus properisque jugalibus Aestas
Accelerant, subeuntque sacrae penetralia sedis.
Agnovere fores, et sponte reclusa patescunt
Limina; laxatis illuxit regia claustris,
Et rutili laetum circumfulsere penates.
Ut vero viridi Pietas videt hospita campo
Numina, consurgit, quis, ait, mea culmina vobis
Ostendit deus? an faustis Saturnia regnis
Saecula decurrunt iterum, Superumque relicta
Sede profanatas petierunt numina terras?
Lenis an Astreae Clementia juncta sorori
Terrestres jam sponte plagas, et vestra pererrat
Hospitia, humanasque diu subit exui in oras?
Dixerat: Autumnus placido cui reddidit ore:
O dea, cui tanti custodia credita regni,
Aurea cui rutilis paret cum Mensibus Aestas
Puniceique Dies: jussi tua limina certe
Felicesque domos et fortunata subimus
Culmina. Jam pridem superos Astraea penates
Liquit, et aethereis mutat Samogitica tectis
Rura. Quid Empyreae transmittere, diva, sorori
Auratos cunctare dies? sub praesule Kiszka
Aurea jam certe meditatur condere rursus
Saecula, mutatosque polis inducere soles.
Quare age, fulgentes annos aurataque quondam
Saecla Samogitiae felicibus insere terris.
Has vero quas laeta Cruces Soleamque tueris,
Praesuleum decus et nostrae solatia gentis
Auxiliumque gregis, pretioso tinge metallo,
Gemmatoque sacram ritu contexe tiaram.
Purpureum vittas tingat jubar, aurea tingant
Astra Cruces. Quis digna sacris insignibus addat
Lumina? Frondifluis quamvis Panchaia gemmis
Depluat, et circum pretiosis grandinet Indus
Beryllis, Seresque procul Nabathaea frequentent
Vellera, nulla satis divinis munera signis
Sufficient. Sublime tuo ditescere tantum
Stemma labore potest. Sic fatur: at illa verendas
Miratur volvitque Cruces, et cara propinat
Oscula, compressasque suis angustat in ulnis.
Tum proprios vocat artifices, quibus aurea curae
Saecula fulgentis pretio signare metalli,
Chrysoetem, Enockron, Lycabandorumque magistrum.
Hi nitidas fasces fortunatisque coronas
Regibus et gemmis fulgentia sceptra laborant.
Hi picturatas trabeas cinctusque coruscos
Sidoniis variant gemmis, bifidasque tiaras
Expediunt; tunc forte tibi, Mavortia, magni,
Ladislae, patris soboles, cui Moscliica pridem
Regna vovent populos, Enochrus pulchrumque soda-
Festinant opus et forti gestamina dextrae [les
Et capiti crinale decus. Jam clara pyropis
Sceptra micant, auro jam regia serta renident.
Quin etiam tibi fulmineas in casside cristas,
Summe exercituum Litavorum, Carole, ductor
Chodkiewiciade, clypeique decemplicis orbes
Urgebant: fratrique tuo, clarissime praesul,
Kisciadae, rigidoque gravem thoraca metallo
Nectebant, ensemque simul galeamque polibant.
Tunc dea: nunc coeptos paulum diiferte labores
Tergeminasque Cruces, quas cernitis (inquit) Eois
Fingite certatim gemmis, docilique tiaram
Instaurate manu, patrias ut pulcher ad aras
Kiszka micet, totusque meo consurgat in auro.
Sic monet: approperant illi, seseque vicissim
Hortantur: fulvum rapida fornace metallum
Liquitur, et pingues spirant pretiosa camini
Nubila. Chrysolithi fumant grandesque amethysti,
Leneque diffusis manat torrentibus aurum.
Huc ternas mersere Cruces, at protinus illae
Ferventes circum gemmas aurumque biberunt.
Et nitido fulsere sinu, liquidumque per auras
Effudere jubar; nec vilius infula lucet,
Et geminae subter radiantia tegmina vittae,
Laetae frontis bonos, gemmis operosus et ostro,
Bis consurgit apex: fixis hinc inde pyropi
Connivent oculis circum, vigilantque perenni
Lumine. Quae tanto variantur Parthica luxu
Cingula! quae tantum regum vinctura capillos
Serta nitent! Tamen ista tuis, pater inclite, cedent
Ornamenta genis; et dum vultuque sacraque
Fronte vacant longe, radios lucemque coruscam
Tutius effundunt; qualis, cum lotus honestum
Eoo sub fonte caput, pallentia primum
Lucifer astra fugat, mox depellendus et ipse
Ire verecundo Titana pudore fatetur,
Ora tamen roseasque genas et lucida frena,
Dum licet, et Nocti croceos ostentat amictus.
At dea, cum primum laeto gemmantia cultu
Dona videt, vocat Autumnum, ditemque tiaram
Porrigit auratasque Cruces; his praesulis (inquit)
Gloria perpetumque decus memorandaque fama
Crescat, et aeternos patriae conservet honores.
Quod superest, nostris deducere saecula tectis
Aurea, praesuleas ultro properamus in oras.
Vix haec ediderat, celerant, ultroque parentem
Auricomi cingunt Anni, laetaeque frequentant
Oscula, dimittique rogant, longoque redire
Exilio, nostrosque petunt habitare penates.
Tum Pietas: dabitur vobis, quod poscitis, (inquit)
Praesuleam visetis humum; sed jussa parentis
Quisque simul, quicumque sacras penetraverit oras,
Transferat; has nulli posthac remeare sub aedes
Attentare licet, nec ahenos sumere mores,
Ferratove meas habitu mutare lacernas.
Aurea vos estis soboles, vos divitis Aevi
Progenies: ego vos teneras sub luminis auras
E duxi: dignum nobis servate decorem.
Praeterea, postquam laetas venietis in urbes,
Semirutas aedes passim, sacrasque nitore
Collustrate, domos: nitidis altaria signis
Consurgant; quae forte sacro spoliavit amictu
Haeresis, antiquam sumant revocata decorem,
Et veniant niteantque suo cum praesule templa.
Sic illas intrare plagas, sic saecula terris
Instaurare decet, sic aurea Tempora nasci.
Sic ait, et flavos partitur ab ordine fratres.
Stabant tercentum formaque auroque corusci,
Omnes egregii vultu viridisque juventae
Flore; coloratis omnes in sidera pennis
Ire leves, volucrique relinquere nubila saltu,
Et felix ditare solum jurisque periti
Purpureas late messes inducere campis;
Omnibus ingenui manant in terga capilli,
Castigantque humeros et mollia pectora caedunt.
Hos Samogitiaeam Pietas jubet ire sub oram.
Haud mora: festinant illos Autumnus et Aestas,
Curribus invitant geminis: pars fulcra supini
Obsedere tholi, pars hispida strata protervo
Ascensu vellunt, pars suspendente volatu
Alternum cinxere latus vicinaque verrunt
Nubila, pars volucres frenant hilarique tumultu
Confligunt, pronique manus in verbera tendunt.
Excitat Autumnus properos: simul ignea loris
Vincula flagrantesque jugis effundit habenas
Turbidus, aeripedesque jubet celerare quadrigas.
Protinus exsiluere loco rapidoque volatu
Corripuere rotas, volucrique per aera saltu
Plejadas antevolant; liquidas temerarius oras
Axis, et aequorei secat humida regna tyranni.
Inde Noti Boreaeque terit Zephyrique tepentis
Regna, Lycaoniique rigentia claustra Bootae,
Bistoniumque cacumen Hyperboreasque pruinas.
Anteeunt sese pariter pariterque sequuntur,
Alternantque fugam per aperta serena jugales.
Et quamcumque plagam geminus praetervolat axis,
Hac alacer solidis palantia nubila pennis
Detergit Boreas, hac formosissimus aer
Pendentes indurat aquas, nimbisque fugatis
Purpureo mitis regnat clementia coelo.
Arrisit longe visis Samogitia felix
Numinibus, festoque levem dedit omine plausum.
Laetantur passim montes, passimque per agros
Et platani comites alnis et quercubus orni
In numerum laetis exsultavere choreis.
Parte alia vallesque cavae, collesque supini
Prosiliunt campis et circumstantia nutant
Culmina. Quin etiam toties a montibus Echo
Felicem- Kiszkam, quo praesule tanta propinquent
Numina, congeminat: studiosaque silva canenti
Respondet, platanique sonant, mutaeque loquuntur
Convalles, repetuntque sonum discentia saxa;
Et pariter Kiszkam montes, freta, nubila clamant.
Ut vero laetis fulgens comitatus in oris
Constitit, et totis resplenduit infula campis
Aurataeque Cruces, fulvaeque per arva cohortes
Explicuere gradum, subito (mirabile dictu)
Templa micant auro, nitidis altaribus aurum
Fulgurat, alludunt auro fulgentia Divum
Limina, suspensae vigili flammantur in auro
Lampades, insertis circum sacra pallia gemmis
Irradiant, pateraeque micant, calicesque renident.
Paene Myeonaeis efficta coloribus ora
Coelituum fulvo spirant animata metallo:
Miranturque sacro vultus clarescere luxu.
Ipse Semiramio quoties insignis in ostro
Praesul honoratas late procedit ad aras,
Mystarum comitante choro, procul aurea spargit
Lumina, purpureoque vias illustrat amictu.
Illi siderea s urgens a fronte tiaras
Scinditur, et geminum capiti partitur honorem.
Par vertex utrinque nitet, par vestit utrumque
Lux apicem, pariter gemmarum clarus uterque
Cingitur excubiis, vivos innoxius ignes
Dissipat hinc habitans medio saphirus in auro,
Hinc viret in flammis hyacinthus, et inde superbo
Agmine dispositi micat igneus ordo pyropi.
Miratus longe tantos crebrescere cultus
Axis, et inspectis vinci polus invidet astris.
Quin etiam spreto suspirat ab aethere moestus
Lucifer, inque sacrum cuperet migrare tiaram.
Quid memorem, tenui quae circum texta metallo
Pallia descendant humeris? satiata pudico
Murice praesuleam nectunt subtegmina vestem.
Vicit acus pretium; vicit, quos nevit honores
Ambitiosa colus; gemmatis nobile signis
Argentum nitida firmat vestigia virga;
Annulus induto digitos accendit in auro.
Linigeri circum proceres niveusque senatus
Praesuleum late cingunt latus. Undique largus
Dispensat radios fulgor; populusque patresque
Attonitis inhiant oculis visuque fatiscunt,
Inque suo nimium cognoscunt praesule solem.
Ipsa novo felix subiit juvenescere cultu,
Visaque florentem Samogitia sumere vultum.
Auro prata virent, silvae crispantur in aurum,
Festa micant auro, laxat pretiosa ruentes
Libertas fluvios electra et lucida volvens
Flumina riparumque moras pontesque recusat.
Tunc pater Autumnus rutilam per amoena catervam
Rura jubet festasque domos et amica vagari
Moenia. Discurrunt illae, vulgoque per urbes
Permistis errant cuneis: Mednikia saltu
Hi juga sollicitant, ubi pontificalis habetur
Exedra, Vorniacis quae nobilitatur ab undis,
Et sacra apostolici primatibus aede senatus.
Fontibus Aoniis hi nobilis arva Crosentae,
Rosenios illi, fora judicialia, campos.
Szaulos Janiscosque alii, Skudosque Krokosque
Plongianosque lares Citovianosque recessus,
Atque Salictopolin, Chodkieviciamque Cretingam
Transcendunt, veterisque procul saxeta Birutae.
Quos ubi dilapsos passim Samogitia vidit,
Ite, inquit, pueri, nostros peragrate penates.
Ite, coloratis aeternum ludite campis,
Ipsa meas vobis urbes, mea templa relaxo
Ruraque felicesque domos: removete malignam
Finibus Invidiam Fraudes Morbosque Famemque.
Ducite Virtutes: passim Concordia Paci
Juncta per expositas figat vestigia sedes.
Cumque Fide Pietas tuta regione vagentur.
Ite, quatergeminum Solis torquete laborem.
Prima mihi procedat Hiems, non aspera semper,
Nec nimias hirsuta nives, non frigore torpens,
Sed misto mansueta Noto; decor inde sereni
Veris, et aestivi dementior aura Favoni
Purpureis me pingat agris; me messibus Aestas
Induat; Autumnus me dulcibus imbuat uvis.
Dixit: et optanti jurarunt numina divae.