Iam maris vasti penetrabat undas
Pelion linquens Pagasaea pinus
iamque canebant agitata longis
aequora tonsis,
cum pius Phoebi citharam sacerdos
movit insigni cecinitque plectro
et paretn nervis parilemque voci
comniodat ictum.
Illicet nymphae vitreis ab antris
efferunt uduin caput ac per undas
implicant certo choreas secutae
cum pede cantum ;
ilicet Triton resonante ab ore
buccinam intendit scopuloque ab alto
assonat vati ; pecus omne summa
ludit in unda.
Ipse stans celsa modulansque puppi
purpura insigni et venerandus ostro
ad decus famae ciet atque honorum et
praemia laudum :
fortibus stimmi meritum triumphi,
fortibus primae meritum coronae,
fortibus plausum populi patrumque
publica dona,
his et aeternum decus apparari
morte praelustri, his titulos sepulcri
signaque et divis solitos honores
templaque et aras.
Hic et heroas iuvenumque primos
cerneres pontum validis lacertis
verrere atque aestus pelagi et minaces
vincere fluctus.
Tum sacer vates graviore plectro
suscitans: « Hoc, hoc agite, o iuventus,
hoc, deùm proles, agite et volenti
incubite dextrae.
Vos labor primos hominum, diis vos
reddet aequales labor et deorum
coetui adiungens sola salsa ponti
subdet et auras.
Hoc virùm virtus studiumque pulcri
poscit, hoc illud decus, hoc et illi
qui Iovi vos conciliant honores
famaque poscunt ».
Talibus vates. Ibi cepit ingens
ardor heroas, novus urit ignis
pectora, accendit nova fiamma aventis
et nova virtus.
Thraciae haec ohm citharae ad labores
ac decus vis enituit canendo,
quae quoque et vati fuerit querenti
Ditis ad antrum.
Hoc refer mecum, o Erato; per utnbras
sola namque illum comitata, sola
illius luctum et lacrimas levabas
pectine mutcens:
« Mitis o mundi dea nigricantis,
supplices ad te lacrimas profundens
assum, o et vocern et lacrimas precantis
accipe vatis, 60
cui et inferni patuere postes
sponte reclusis foribus canenti,
cessit intranti canis et remissos
clusit hiatus.
Coniugis manes repeto, relieta 65
luce sub terram in tenebras profectus;
coniuge et prò te tenebris relictis
aethera coniunx
et diem et coeli iubar et vagantes
siderum ac solis radios petivit, 70
teque et incepti pretium et laboris
praemia portat.
Fas tibi et vati pietatis ergo
reddere assueti pretium laboris,
fas mihi optatum pretium referre et 75
praemia cantus.
Te deam coeli canimus, te et imi
sceptra gestantem solii, te et udi,
fluctuum campos moderantein et almae
ubera terrae. 80
Ipse ego et divùm atque hominum sacerdos
hoc peto et iustum peto prò recepta
coniuge, et silvas moveatn et profundi
marinora ponti,
sacraque et ritus statuens dicabo 85
tempia, et aeternum metuentur arae
supplicum votis venerandae et aurea
turis acerra ».
Interim manes stupuere cantu,
distulit poenam rota, constiterunt 90
saxa, non angues cruciant nec hydrae
vulturiive ;
hic et umbrarum chorus et silentum
vulgus oranti affremuere et una
plaudit heroum genus et canoro
consonat ore.
Diva tum triplex modulante cycno
plebis et plausu memor et rapinae,
et tori et lucis memor, in favorem
ora resolvit:
« Due age, o vates, sociam, et laborum
quem petis finem cape; fas sit illam
regredi tecum, modo ne in sequentem
lumina flectas ».
Rursus umbrarum affremuere turbae,
rursus et vates citharam resumit
ipse praecedens, sequitur canentem
aurea coniunx,
vulgus atque una attonitus silentum,
monstraque et manes trepidi Gigantum,
quos triceps custos procul allatratu
arcet ab amne.
Heu, quod obstantes pelagi fragores,
quodque discordes Èrebi tumultus,
quod potest dirarum animos sororum
flectere carmen,
non potest tristis oculos puellae,
pectus aut trux virginis aut superbae
feminae immites animos feramque
vertere mentem.