Mittitur a Solymis, ubi te, mea gaudia, Fili,
Perdidimus, luctus nuntia charta mei:
Ut te non lateat: tamen haec tibi Mater, Jesu,
Tradidit Aligeri verba ferenda manu.
5Ad questus pia turba meos properavit? amicam
Et notus Gabriel obtulit ales opem.
Attamen, heu! quantum diversam vidit ab illa,
Cum tu visceribus conciperere meis!
Qui mihi tunc niveo candebat lumine vultus,
10Fuscabat madidas nubilus imbre genas.
Nec male: venturi solis mihi nuntius ille
Obtigit; amissi nuntius alter erat.
Quod facit hoc gratum est: I protinus, Angele, dixi:
Longa mihi damni vel brevis hora mei.
15Nectuntur scribendo morae? suffecerit istud
Dicere vel sola, voce: MARIA dolet.
Scribo tamen; sic cogit Amor: quamtumlibet udis
Luminibus calami praepediatur opus,
Quascunque aspicies charta squallente lituras,
20Perlege; materna pondera vocis habent.
Tertius affusas sol mundo eliminat umbras,
Et madidam sparso lumine siccat humum.
Cum mihi, sed frustra pedus suspiria rumpunt,
Et Solyma amissus quereris urbe puer.
25Sive diem numeres, seu tardae tempora noctis;
Non caruit lacrimis ille, nec illa meis
Saepe locum incusans, qui nos acceperat ambos,
Venimus (exclamo) si duo, redde duos.
Vel nato matrem, vel natum redde parenti:
30Quodlibet hospitium, dulce duobus erit.
Cur animis juncti tecto non jungimur uno?
Heu! ubi pars nostri maxima, Christe, lates.
Haec ego dum gemebunda queror, subnixa fenestrae,
Pallidaque aspiciens sidera, tristis eram.
35Nimirum ut tacito pallentia sidera mundo
Eniteant, summae fluminis unus abes,
Pene (fatebor enim): caelo convicia feci,
Ausaque sum verbis astra ferire meis,
Astra, quid? inclamo: Reges duxistis Eoos
40Ad cunas pueri, qui mihi natus erat:
Ducite nunc matrem; nec enim male debita posco?
Utque reor, parvum est, quod praeeatis iter
Vix ea finieram, caelo indoluisse putabis
Sidera, nube luas occuluere faces.
45Ite, licet, stellae; confundite nubibus ora,
Non regitur vestro lumine noster amor.
Sidera bina tui, Jesu, quaeruntur ocelli,
Sidera maternam ducere docta ratem.
Caetera quid memorem? seu primi vesperis umbras,
50Seu loco tristitiae conscia facta meae?
Reddita erant Solymo Paschalia munera templo,
Coeperat et nota quisque redire via.
Josephus comes inde viris, comes inde redibam
Matribus: incertum, cui comes ipse fores.
55Credula res amor est; male sed conjecimus ambo
Inter et isse viros, inter et isse nurus
Interea Ramae Gabaeque relinquimus urbes,
Cissaeaque, olim regia tecta, domos,
Jamque propinquabam Macmas, fistique jubebat
60Ultima pars lucis, primaque noctis iter.
Cum mihi nescio qua subito formidine tactae,
Incerto moestum vulnere pectus erat.
Nec tenui gemitum: stabat quae proxima nobis,
Quid subiti casus pectora turbat? ait.
65Ipsa ego nil aliud quam formidare locuta;
Suppressi lacrimis caetera verba meis.
Scilicet hinc aberas, frustra quaerendus, JESU,
Sive viros inter postmodo, sive nurus
Fit clamor: gemitusque: feror circum anxia mater:
70Acta est in lacrimis nos mihi: quanta fuit!
Mane erat; egredimur flentes, Solymamque redimus!
Tempestiva meis, heu, nimis illa malis!
Quid facis o Solyme? quo te vesania raptat?
Quo mihi commisso durior esse potes?
75Infantem quondam dedimus tibi; furta rependis:
Heu! mala perfidiae nuntia prima tuae!
Dura sed est Solyme, nec nostris surda querelis
Tangitur immiti condita rupe Sion.
Affer opem, Jesu, incestamque revise parentem:
80Pius mora quam lethum, te sine, fellis habet.
Confiteor , quondam peregrinas visimus oras,
Qua prope limosis Nilus oberrat aquis.
Dulce tamen sic ire fuit, comes additus ibas;
Exulis et nati mater et exul eram.
85Sarcina pendebas collo, brevibusque lacertis
Quam premeres matrem, tam leve pondus eras.
At modo qua Solymae profugus statione moreris.
Nec mihi, quae subeas limina, scire licet.
Hinc Josephus abit; feror huc; clamatur, Jesu,
90Sed loca, quod reddant, nil nisi nomen habent.
Est aliquid (fateor) nobis locus adgemit: ille,
Quam differs, matri ferre videtur opem.
Interea, quas calco, viae ploratibus hument,
Combibit et lacrimas quaelibet herba meas.
95Ventum erat ad portas: qui stabat miles in armis,
Multa mihi de te, multa rogatur anus,
Addimus et faciles (si te modo viderit usquam)
Quo citius nobis repperiare, notas.
Bisseno puer est anno, violacea vestis,
100De tenui filo; textile matris opus.
Caesaries illi crispum flavescit in aurum,
Depingit niveas purpura viva genas.
Laetitiam vultu spirat; cognoscitur illa:
Tolle fugam, nulla parte dolendus erit.
105Illa libi visum templi circum atria, narrat:
Egressum muris, altera narrat anus.
Accrescunt curae: nunc huc, nunc dividor illuc:
Ardor inexpertum nil sinit esse meus.
Et modo per Solymae vicos, templique recessus,
110Et modo mactandas quaereris inter oves,
Excurro, surgunt oleis qua culmina: vel quae
Golgotheus siccis ossibus albet apex.
Quin Zachariadae quoties latebrosa recursant
Tesqua, illuc etiam me novus ardor agit:
115Quis scit enim, mores num fors pertaesus iniquos,
Ponere vis ista bis duo lustra casa?
Effice, quidquid erit; partes veniamus in illas?
Possumus et nuda ponere corpus humo.
Et mihi mella placent, quernis sudantia truncis;
120Quique litim gelidae proluit humor aquae.
Ipsa comes veniam; nec me spelaea movebunt,
Antrave crudeles sueta fovere lupus
Nimirum sylva, si quis lupus accubat ista,
Hospitio accepit mitior esse tuo.
125Nec nocet hic serpens, nec virus lusibus apta
Vipera, quo quemquam laedere possit, habet,
Ipsa ego poma legam, summis pendentia ramis
Et plenae carpam dulcia fraga manu.
Sic agimur votis: quantus, dulcissime, nosti,
130Sis mihi nunc Solyma perditus Urbe, dolor,
Et dolor et timor est: auget timor ipse dolorem,
Dum tam falsa animus, quam mala certa timet?
Seu quis Pontificis, seu Praesidis atria narret:
Haec mihi sunt ipso nomina dura sono.
135Seu quis Maltacidem Solymaea viderit aula:
Maltacides nostri causa timoris erat.
Interdum timui, ne quod sine matre vagaris,
Causa tuae fuerim forsitan ipsa fugae.
Parce precor, puerum tractavi viribus impar;
140Caetera femineae non valuere manus
Quod primum gelidae sensisti frigora brumae,
Straminea recubans vix bene natus humo:
Quid potui genitrix? genitor sic jusserat edi,
Idque tuum fuerat jussa sequentis opus,
145Attamen et madidos siccavi flentis ocellos,
Et tepido fovi membra tenella sinu.
Lac quoque molle dedi: panem crescentibus annis,
Et quidquid potui reddere mater opis.
Debueras aliam, puer, ascivisse parentem:
150Ancillae officio vix bene digna fui.
Atque utinam ancillas inter modo! forte petenti
Porrigerem prompti candida liba manu.
Haecque tibi tradens, puer et pulcherrime, matre
Quo sine, subjicerem, quo sine matre fugis?
155Hic remane paullum, matremque accersero; dicar
Hoc, ancillarum quae tibi cunque favet!
Interea lacrimis, dum scribo, perpluor oras
Vixque capit jussas uda tabella notas:
Solatur Joseph (socio nam scribimus illo)
160Mox erimus plures: nec puto, fallor, ait,
Effice nos plures, lacrimis, precibusque petite,
Et penitus toto corde recepte mihi.
Sic faveant Genii, caeli laetissima turba,
Sed proe jam lacrimas maesta videre meas,
165Sic mihi succrescant majora ad vulnera vires,
Golgotheo quando monte sequendus eris.
Sic mihi parcat Amor, donec te funere perdam,
Deque tuo nostrum, transeat hasta latus.
Sic mea supremo claudatur Epistola voto.
170Quod cupiam vultu matris amante legi.
Vel puer ad matrem fugitive revertere: vel me,
Quo properas, Domini more venire jube.