Paenitet et tardet miseret piget et pudet ista
Accusatiuum poscunt simul et genitiuum,
Natura primum, sed transitione secundum:
Et iuuat atque decet dabit ac delectat oportet.
5Sed libet atque licet placet et liquet accidit atque
Congruit euenit et contingit et expedit ista
Cum reliquis paribus debes sociare datiuis.
Refert inter et est genitiuo iungere prodest.
Sed sextum proprie donant pronomina quinque,
10Nam refert nostra dicis, refert quoque uestra.
Dic adiectiuum substantiuo sociari
Casu quocunque nec non et ei similari
De substantiuis tibi fiet regula talis:
Vult, si praeueniat uerbum, rectus tibi fiat
15Regula, nam uerbo personam reddere dico.
Si sequitur uerbum, datur haec tibi regula: uerbum
Omne uocatiuum substantiuumque uel altrum
Istis consimile casus similes habet in se:
Vt "uocor Ebrardus", uel "sum bonus", "ambulo rectus",
20Quamque regit rectum, si iungis comparatiuum.
At si constructus cum nomine sit genitiuus,
Hoc possessiue fiet uel distributiue,
Aut excellenter fiet uel comparatiue,
Aut per naturam uel forsan consecutiue:
25Vt "liber Ebrardi" bene dicis et "alter eorum",
"Caeli caelorum" dicis "primus sociorum",
Vel "dignus laudis saeclorum saecula" dicis.
At eum nominibus comes est quandoque datiuus
Adquisitiue seu naturaliter in se:
30"Ille mihi socius, mihi commodus atque nociuus".
"Vae mihi! uae uobis!" absoluendo bene dicis.
Accusatiuum cum nomine construe casum,
Nam per naturam facies hoc perque figuram:
"Exosus bellum" dices "nudusque lacertum",
35"Ecce uirum" dico tamen absoluens aliquando.
At semper quintum debes absoluere casum,
Mobile si non sit, quia tunc fixum sibi quaerit.
Dic ablatiuum iungi eum nomine casum,
Hoc per naturam fiet seu comparatiue:
40Vt "plenus uino" dicis seu "fortior illo".
Causam signare dicas, ut "fessa labore".
Et tamen absoluo cum dico "legente magistro".
Aut notat excessum: "pleno pede maior eo sum".
At si constructus sit cum uerbo genitiuus,
45Dic transitiue uel naturaliter in se:
Vt "miserere mei, saltem miserere meorum".
"Parce tuum uatem sceleris damnare, Cupido!"
Interdum casum cum uerbo iunge datiuum
Tali nempe modo, sicut cum nomine dico.
50Accusatiuum cum uerbo iungito casum,
Hoc transitiue uel naturaliter in se:
"Induo te clamidem, doceo te philosophiam".
Quattuor inde modis quartum neutralibus addis:
Vt "doleo collum, Corydon ardebat Alexim",
55"Hic asinum uiuit, bellum palafredus anhelat".
Interdum uerbis ablatiuum sociabis,
Hoc per naturam seu significat tibi causam
Aut instrumentum uel materiam prope uerbum:
"Indigeo pane" dic "deficioque labore",
60"Percutio baculo, conflabitur anulus auro".
Verbaque cum motu sibi iungunt diptota tum tu.
Explicit Ebrardi Graecismus nomine Christi,
Qui dedit alpha et ω, sit laus et gloria Christo.