Artibus ut variis agitur brevis orbita vite
Et per mille vias metam properamus ad unam!
Atque ideo optatum pariter non prendimus omnes
Altum iter et durum. Inprimis nec mole gravatis
Corporea ascensus facilis scopulosaque saxis
Undique preruptis, anceps via turbat euntes,
Undique terribiles lapsus atque undique mors est.
Per medium securus eas, hoc tramite pauci
Incedunt. Plures videas in valle profunda
Errantes, passim cecos ad Tartara gressus
Ferre. Quid heu tantum miseris mortalibus obstat?
Quid Samii senis in bivio deflectere cogit
Ad levam atque iter usque adeo contemnere dextrum?
Excelso stat vita loco: nos ima sequentes
Vergimus ad mortem. Fulgentia sydera circum
Volvuntur lege eterna, nos lumina proni
Figimus in terram, terrenaque semper amamus,
Seu gaudemus opes tacitis fodisse sub antris
Pallentes celique sacrum fugisse decorem
Ac manes turbasse atros, dum flava metallum
Vena vomit curasque et magnum ac dulce periclum,
Sive gule imperio terras vexamus et equor
Aeriasque plagas, quam si spectare liberet,
Pulcra fames alias cupido sub pectore mensas
Volveret interdum. Corpuscula vilia, quantum
Perditis impense? fragilem quid rumpitis alvum,
Que modico tranquilla foret nimioque laborat?
Singula si numeres, studium vix turpius ullum.
Quid loquar hos qui rostra colunt, qui vulgus adorant,
Quos favor ambiguus turbe plausus fatigant,
Quid, quos cedis, amor, miseros? spesque improba Martis
Precipitat? Letis mesto spumantia tabo
Tela vident oculis et campum strage rubentem:
Buccina non illos, non ulla pavoris imago,
Non gladii ancipites, non vulnera seva nec imber
Sanguinis aut fede laniata cadavera terrent.
Quid quibus alma fides, pietas quoque viluit omnis
Atque dei atque hominum, dubio dum calle supremum
Ac tremulum properant fortune scandere culmen?
Quos furere in triviis compellit inutilis omnis
Quam longa est etas et perdere littera tempus?
Quos operosa domus ruituraque tecta morantur,
Immemores busti? Quos durum uxoris inique
Imperium exercet nulloque labore domandum
Ingenium nati indocilis servique trilinguis?
Quos sentosus ager, quos grex moribundus anhelos
Aut apium fugitiva cohors et mellis amari
Cura facit damnique metus spesque arida lucri,
Atque arsura sitis parto? Quos languida messis,
Institor aut tardus pugnansque Aquilonibus Auster
Exanimant, tristesque infami nomine Syrtes,
Aut hinc Scylla fremens, illinc violenta Charibdis,
Ac medio ventura ratis fortunaque semper
Fluctibus ac ventis tortisque rudentibus acta?
Quid quos flamma animi laribus propellit avitis
Per maria et scopulos volvens, quis vita per undas
Degitur infelix, quibus apparat unda sepulcrum,
Et ieiuna avidos expectant viscera pisces?
Pretereo ridenda magis: quos retia fusca
Tendere nocte iuvet, bellumque indicere silvis;
Quos aper attonitos habeat, dum vulnifer uda
Valle furit; quos cervus agat per devia saltu,
Per frutices, quos parva vagos gressuque silenti
Ducat avis, lento cohibens suspiria freno;
Erigat ad celum quos nubibus anser aquosis
Involitans; quos piscis acu captandus adunca,
Ceu rigidum incurvet gelido de marmore corpus;
Quos habet aut fedus fornix aut umbra taberne,
Anxia damnoso quos atterit alea ligno;
Turbida quosque tenax ligat ad spectacula circus
Oblitosque cibi sub tarda crepuscula servat.
Quid quos ceca Venus, quos inconsulta voluptas
Tempus in omne rotant, insomnes ducere noctes
Cogit iners et blanda lues trepidumque soporem
Carpere et aut nivibus mediis aut imbribus ultro
Ponere inerme latus sub limine tristis amice
Ac propriis gaudere malis, dum credula mentes
Spes alit interea stimulisque ferocibus urget:
Seu quos forma fugax fulgorque brevissimus oris
Prerapidumque decus speculo suspendit inani?
Sic suus urit amor, sic fert sua quemque cupido.
Sola iacet virtus, poterat que sola beatos
Efficere et vite tranquillum sternere callem.