135.0525|
135.0525A| Theophilus praesul hic lumine claruit almo,
Dogmate purificans errantes Pascha colendi.
Hac etiam renitens antistes Acacius urbe,
Expositis fidei Salomonis dogmata lustrat:
Praeterea multa Ecclesiam quoque luce venustat.
Qui pro Liberio Felicem sede coronat
Gelasius, post Euzonium sale fertur honesto
135.0525B| Hic viguisse sacer parca sed condere dextra.
Postquam Caesareae lustrasse sacraria gaudet
Paula, per Antipatri dictum de nomine castrum
Semirutum gradiens, Lyddam, Diospolis ore
Quae fertur Graio, non segnis ire sategit.
Dorcadis Aeneaeque salus hanc fulgida comit.
Haud procul hinc Arimathiam vicum intrat Ioseph,
Coelorum Dominum digni condere sepulcro.
Inde sacerdotum Niobem [Nobem] succedit in urbem
Post occisorum tumulum tristi omine dictam.
Hinc Joppem portum penetrat fugientis Ionae;
Unde viam repetens celeris divertit in Emmaus.
Quae nunc Nicopolis, Dominus qua fragmine panis
Agnitus est illis quorum dilectio vera
Factis enituit, quorum irradiata probantur
135.0525C| Lumina, dum gestis coelestia jussa decorant
Et noscunt opera quod non agnoscere possunt
Auditu, reteguntque simul non esse beandos
Quoslibet ore modo, si non bona facta sequantur.
Hic quo fonte pedes visus lavisse Redemptor
Apparens cum discipulis, numeroque luuntur
Morborum hoc pestes variorum animalia linquunt,
Inclytus hinc Cleophas, cujus sacrata nitescit
Hospite digna domus Domino, jugulatur in ipsa,
Judaeos Christi passus pro laude furentes;
Quaque etiam cultus celebri pietate sepultus
Quem terris Dominum propria susceperat aede,
Clara poli super astra colit sibi domata dantem.
Nicopoli egrediens Bethoron conscendit utramque
Paula, urbes regis Salomonis honore locatas,
135.0525D| Sed dudum vario bellorum turbine versas:
A dextris Gabaona tuens, qua figere solem
Cum socia valuit fretus cognomine Jesus.
Substitit in Gabaa, meminitque libidine caesos
Sexcentosque reservatos in origine Pauli.
Hinc urbem misto trinoque vocamine dictam
Ingreditur Jerusalem, sub parte sinistra
Mausoleum Helenae dominae mirata celebre
Adiabenorum, Solymos quo tempore pavit,
Insistente famis frumento, rure Canopi.
Hospitio Paulae praetoria celsa feruntur,
135.0526A| Parva sed admittit vitantem culmina cella.
Tunc loca cuncta piis Christi signata triumphis
Circumiens, magno fidei veneratur amore.
Prostrata ante crucem Dominum ut tueatur adorat
Pendentem, mundi quoque crimina morte piantem;
Osculaque affigit lapidi, complexa sepulcrum,
Angelus amoto reserat quo gaudia vitae,
135.0526B| Allambitque locum, lacrymarum flumine fuso,
De Domini membris monumenti jure sacratum
Hinc tandem egrediens Sion ascendit in arcem
Montibus in sanctis, cujus fundamina pollent
Portae et castra Deo charae super omnia Jacob.
Non illae flammis quales uruntur ab hostis,
At quibus intratur regni coelestis in aulam.
Non siccis spectans oculis aspergine Christi
Sanguinis infectam vincti caesique columnam,
Quae certe assiduae moderamina larga salutis
Fert fidis valida applicitis dans robora vinclis
Pellere diversas medico solamine pestes,
Porticus ecclesiae qua sustentata levatur;
Panditur inde locus Paulae, quo Spiritus almus
Centum bis denosque super descenderat agnos
135.0526C| Hic quoque pauperibus Christi pia dona ministrans
Competit optatam longo spiramine Bethlem;
Atque specum ingrediens divinum Virginis alvus
Qua posuit partum, praesepe, animalia Christi
Quo Domini agnovere sui, se cernere visu
Testatur fidei stratis puerilia pannis
Membra jacere Dei, stabulo deposta sub arcto:
Sedulus intactae matri nutritius aptum
Praebet ut obsequium; venientes tempore noctis
Pastores, stellamque, Magos pia munera dantes;
Lactentes caesos, Herodem caede furentem;
Ut petit Aegyptum Joseph comitante Maria.
Sicque domum panis lacrymis venerata profusis
Fonte pio Regis cunabula sacra salutat.
Haud procul inde petit turrim gregis omine claro
135.0526D| Quae Jacob paverat oves, sibi vocis honorem
Angelicae hauserunt pastores, Gloria, summo
Qua cantata Deo mortalibus atque benignis
Pax legata, choro laudes reboante superno.
Quem prope dum pascuntur oves, en velleris agnus
Detegitur puri, coelesti et rore repleti,
Sanguine qui dignus dissolvere crimina mundi
Et vastatorem propria depellere plebe.
Inde via veteri Gazam petit impigra Paula,
Persica thesaurum quam promere lingua resignat
In qua Silvanus rabiem Diocletiani
135.0527A| Hujus cum sociis evicit episcopus urbis,
Quando in Fanensi [Fennensi] capitis caesura metallo
Quadraginta simul coelorum ad gaudia misit.
Mox hinc ad dextram Bethsur transitur, et Eschol,
Unde botrum portant geruli praesagia Christi
Gestantem, ligno appensus qui dulcia fudit
Vina suis, terramque dedit dulcore fluentem.
Hinc Sarae cellam petit et vestigia quercus
Abrahae, spectare diem per lumina cordis
Qua meruit Christi, Domino laetatus in ipso.
Scandit ab hinc surgens Hebron quae Chariatarbe
Quattuor a tumulis magnorum dicta virorum:
Abrahae, atque Isaac, Jacob, primique parentis,
Jungitur his Caleb, quartusque putatus in illis.
135.0527B| Dimittit Chariatsepher, cui littera nomen
Praestitit, admirans superas atque inferiores
Undas, Othoniel ruris quas arida temnens
Accepit, quibus irriguos ditaret agellos.
Inde Caphar Baruchae teritur benedictio villae,
Sidereo Abraham Domino comes usquequo venit.
Miratur campos Sodomae Paula atque Gomorrhae
Coelesti, meritis agitantibus, igne perustos.
Aspicit Engaddi vineta, opobalsama sudant
Quis virgulta locis, aliis indebita terris.
Contemplansque Segor, Zoaram quam voce Syrorum
Dicunt, speluncae meminit Lot sicque sodales,
In lacrymas conversa, monet quam vina cavenda
Sint, dominata viro nequeunt quem vincere cives.
135.0527C| Hincque notho a calido rediens ubi sponsa cubantem
Invenit sponsum, Thecuam pertransit, ovantem
Suspiciens montem de quo Salvator ad altum
Conscendit Patris solium quo saecla gubernat.
Hoc dudum ruffam mos monte flagrare juvencam
Exstiterat, cujus populi cinis atra piabat,
In quem migrantes cherubim, fastigia templi
Linquunt, ecclesiae fundamina firma locantes,
Qua Jacobi memorant sacrata recondita membra,
Ipse quod ediderat templo veneranda piorum
Zachariae condens Symeonis et ossa sub ipso.
Hinc quoque Pelagiam quondam contamine mersam,
Pondere deposito carnis, coeli alta petisse
Fama canit, cujus memoratu et laudibus actus
Condigni felix imitatu finis habetur.
135.0527D| Perspicit hospitium Marthae Paula atque Mariae
Betphagemque sacerdotum ditione retentam,
Atque locum Domini petulans quo frena recepit
Gentilis pullus, celebri qui comptus honore
Vestis apostolicae dat mollia terga sedenti.
Tramite sic recto Jericho descendit et ejus
Ex Evangelio meminit, quem saeva latronum
Spicula seminecem dederant, temptumque severa
Mente sacerdotum, jumenti terga coaptans,
Ecclesiae stabulo clemens dat Samaritanus.
Arboris et Zachei, vitae qui noxia calcans,
Praecelsum celsa Dominum videt arce meantem.
Caecorum jam Paula tuens loca, lumina quorum
135.0528A| A Domino reparata docent erroris utramque
De tenebris Christi pellendam numine plebem.
Ingreditur Jericho turrimque Achiel speculata,
Quam primogeniti letho fundavit Abiram,
Inque Segub generis portas in limine ponit.
Galgala castrorum spectat praeputia, liquit
Quae vetus Israel repetitae mystica rimans
Carnis casurae, ac recolens purgamina mentis.
Bis sex hinc lapides translatos fluminis imo
Juris apostolici qui fundamenta locarunt;
Fontem etiam veteris nonnunquam legis amarum
Et steritem, quem in dulcorem sapientia magni
Convertit vatis, reddens scaturigine ditem.
Vix nox transierat, redeuntis lampade lucis,
Jordanemque petit, meditans vestigia quondam
135.0528B| Sicca sacerdotum steterint cedentis ut amnis
In medio; post Eliae virtutis et ejus
Compotis ut siccum jussis iter unda pararit:
Ut baptisma novum sacrans animabus, in ipso
Abluerit vellus macula sine candidus Agnus,
Nostra piacla lavans, polluta et strage fluenta
Humani generis proprio baptismate mundans
Achor turbarum vallem videt atque tumultus,
Qua furtum est et avaritiae damnata cupido;
Inde domum Domini Bethel, qua pauper laceb
In nuda dormivit humo, lapidi capite acto,
Zacharias oculos septem quem cernit habentem,
Angulus utriusque datur quo parjetis unus.
Et videt scalam coeli in fastigia ductam
Desuper innixus rector qua porrigit altus
135.0528C| Ipse manum digno scandentibus astra meatu;
Praecipitans vanos et opaca fraude malignos.
Jesu mox et Eleazar venerata sepulcra
Miratur censor quod legerit aspera montis
Ipse, situ reliquis plana atque uberrima tradens.
Quid referam Silo, qui diruta panditur ara
Sacrorum veterum, qua Benjamitica scitur
Praecessisse tribus raptas sine more Sabinas?
Transgrediens Sichem, quae Neapolis nova fertur,
Intrat in ecclesiam Garizim, latus edita montis,
Quae secus aspectat puteum quem fodit Iacob,
Quem super assidens Dominus fert pocula poscens,
Et lympha fidei satiatur Samaritanae,
Librorum quae quinque viros Mosaycorum
Erroremque meat Dosithei linquere sextum,
135.0528D| Messiam verum Salvatoremque receptat.
Hinc digressa Patrum duodena sepulcra tuetur,
Samariamque videt, dictam sub honore Sebastem
Augusti, tenuere pii qua busta prophetae
Abdias, Eliseus, magnus Baptista Joannes;
Valdeque contremuit miracula plura videndo:
Audit enim strepere variis nigra agmina pennis
Sanctorum ad tumbas, homines ululare luporum
More, latrare canum, fremituque rugire leonum.
Tauri hinc mugitus reboat, flat sibilus anguis,
Post tergumque rotare caput, hos vertice terram
Percutere; atque alios prospectat in aere pensos
In faciem versis pedibus, nec vergere vestes.
135.0529A| Pro quibus effundens lacrymas Christumque precata,
Fessa licet, montem pedibus conscendere gaudet,
In cujus geminis centum sub tempore pestis
Abdiam specubus constat pavisse prophetas.
Inde pio petitur Domini nutricula gressu
Nazara, tumque Cana Capharnaumque, capaces
Signorum Christi, stagnum quoque Tiberiadis
Navigio sectum, divo sectuque sacratum.
Vastus ab inde locus, satians ubi millia quinque
Panibus ex quinis, bis sex sacra vascula replens
Relliquiis Dominus superantia dona reponit
Discipulis, vulgus quae condere ventre nequibat.
Scandit deinde Thabor, superam quo prodere formam
Complacuit Domino coelesti luce micantem.
135.0529B| Hermon Hermoniimque videns lata et Galilaeae
Rura tuens, Sysarae Barach vincente phalanges
Qua stratae, rivumque Cison loca plana secantem;
Tum peremensa Naim, viduae nova gaudia tractans,
Destinat Aegyptum legere, pauloque resistit
Ad fontem qui maxillae de dente molari
Profluus Arcadiae torrentia viscera mulcet;
Morashimque videt Michae studiosa sepulcrum,
Jam nunc ecclesiam, sic fertur in arva Canopi
Visere diffusos eremi lateque patentes
Virtutum campos mirorum semine fetos.
Quinque urbes Pharias, Chanaatide voce loquentes.
Gessen Tapsneosque Dei Nilotica rura
Quae summi jussis Moyses splendore triumphat,
Percurrit celeris celsas amplexa columnas
135.0529C| Ecclesiae Christi, pedibusque advolvitur horum
Qui, mundo profugi, superant sublimia mundi.
Obviat Isidorus primas sanctusque sacerdos
In Nitriae partes, clarus confessor; eidem
Macharii properant, Arsetes, Serapiones.
Hos cernens, Dominum vere se cernere credit,
Quodque impendit eis, gaudet dependere Christo.
Hac quoque legisset regione quietis honorem
Ni desiderii votum loca sancta tenerent;
Ad quae ceu pennis pernix remeavit avinis.
Inque sacram remeat Bethlem mansura perenne:
135.0530A| Hospitio nimis angusto tres degit in annos
A tollat donec cellisque monasteriisque
Sollicite fabricas diversis usibus aptas,
Diversisque peregrinis habitacula condat
Ampla viam juxta, veniens qua coelica Virgo
Hospitium Joseph comitans non repperit olim
Nam xenodochium statuit studiosa virorum,
Virgineosque choros certat disponere turmis,
Atque monasteriis famulans quos ultima rexit,
Ut servire magis hanc quam praeesse videres.
Cum mare defuncto nullo edit ab inde marito,
Quamvis hoc sancto virtutis in arce probaret:
Nec post balnea linis fracta vapore levatur:
Mollia non habuit lecti, nisi febribus aegra,
Strata cilicio; somnos dabat aspera tellus:
135.0530B| Noctibusque et requiem, requies si rite vocatur
Qua conjungebat precibus noctesque diesque,
Infundens lacrymis cunas pietate profusis.
Crebra piis ducens pariter jejunia votis
Omnia pauperibus tribuens, fit rebus egena
Terrenis, superi locuples sed culmine doni.
Nam docilis memori Scripturas mente gerebat
Divinas meditans, in eis aenigmata lucis
Instrumenta novi, veteris quoque dogmatis ipso
Hausit. Hieronymo celebri tradente magistro
Hebraicam didicit linguam, sermone canebat
Hebraico psalmos, genuina hos voce resultans:
Eloquium Latio gramen sine more sonabat,
Virtutum rutila variarum luce nitebat,
Eustochium gnatam, solo quo munere ditem
135.0530C| Liquit et optatam ad patriam jocunda recessit.
Cumque rogaretur moriens utrumne dolores
Sentiret, retulit nil se sentire molestum:
Cuncta quieta sibi, jam cuncta serena videri;
Sicque crucem labiis digiti moderamine pingit
Emittitque animam, coeli secreta petentem.
Pontificum manibus feretrum translata ferentum,
Ponitur in media speluncae consita Christi
Ecclesia. Quimus cum Hieronymo ergo beatam
Martyrioque coronatam vere edere longo.