135.0541|
135.0541C| Incoluere Palaestinam virtutibus alti
Egregiique viri, qui tramitis arta secuti
Eximii, petiere poli sublimia celsi.
Quorum alii placuere Deo deserta secuti;
Ast alii pariter fraterna pace gregati,
Inque monasteriis coelesti jure morati.
Quorum olim quoddam Jordanis ripa tenebat,
Quo legem viguisse ferunt, pro tempore, utraque
Nam socialis agon fere certabatur in anno,
Ante diem, donec solito jejunia Paschae
Incipiunt ex more geri tum singula vitae.
Quique eremi dum vasta petunt, certamina sumunt;
At cum jam redeunt paschalia festa, recurrunt,
Ut pacis Dominum valeant benedicere in unum.
Hoc Zozimas supero ingreditur moderamine ductus,
135.0541D| Militia sese reliquos superasse fideli
Dum reputat, Christo cum quîs certarat agonem.
Huc igitur veniens, tandem certaminis hujus,
Discipulus factus, meditatur sumere normam.
Qui deserta loci peragrat dum tempore dicto
Interius penetrare studens inculta locorum,
Rimatur si forte vivum reperire daretur
Hac quoque sub validae studio virtutis agentem,
Hujus militiae sibi qui dependerit usum.
Deditus his, usti medio fervore diei
Quondam, dum perferre preces contendit in altum,
Approperare nigram solis exspectat ab ortu
Humanam veluti formam, loca prona petentem,
135.0542C| Canitie ut lanam crines collotenus albam.
Territus aspectu, crucis ora levamine munit.
Obvius at fieri venienti ut coepit, eamdem,
Maturante fuga, videt ad secreta migrantem;
Quam sequitur rapido nitens contingere cursu.
Dumque propinquus ei fieri jam coepit, in istas
Erumpens voces, lacrymis ita clamat obortis:
Heus! quid, serve Dei, fugiens contemnis inertem
Decrepitumque senem? Exspecta, quicunque videris.
Exspecta per eum cujus sub nomine solus
Incolis has terras; exspecta, attende vieto,
Siste gradum, per spem tanti mercede laboris
Propositam, benedicque senem, sta, respice, verte
Te nobis per eum qui nunquam rejicit ullum.
Talia dum currens replicat, lacrymansque rogansque,
135.0542D| Devenere locum quemdam quo fluminis alvus
Restiterat, sicco torrente, abeunte meatu.
Hunc quoque transgrediens, corpus quod fugerat isthic
Substitit, haecque refert lacrymanti, et multa quaerenti;
Abba, ignosce, rogo, Zozima, quia pandere memet
Non possum conversa tibi, sum femina, et ipsa
Corporeo, velut ecce vides, pro tegmine nuda.
Sed jacias vestem, si vis oratio detur,
Huic peccatrici, qua jam circumdata vertat.
Audito Zozimas proprio cognomine, mente
Concutitur, nimioque metu pervaditur haerens;
135.0543A| Advertensque illi supero se dogmate notum,
Palliolum tandem jacit, osque in terga reflectit,
Illa quod accipiens, carnis pudibunda coercet,
Vertitur, implorat tantus quid venerit abba
Sternuntur terrae pariter, benedicier orant:
Illa sacerdotis Zozimae praetendit honorem,
Donorum ille Dei matri sublimia praefert.
Quae precibus multis tandem sic victa profatur:
Sis benedicte Deus columen curans animarum.
Surrexere igitur, rogitatque benigna viantem
Ut status Ecclesiae, sacer ut disponitur ordo.
Ille refert ejus tribui fulcimine pacem,
Et petit obnixe pro cuncto flagitet orbe;
Nec prius absistit mater quam vota profundit,
Quae labiis motis, tacita sed voce precari,
135.0543B| Erectisque oculis manibusque ad culmina coeli,
Dum coepit, tota penitus tellure levatur,
Et cubiti spatio terra sublata videtur.
Jamque tremor membris Zozimae, titubatio menti
Gignitur, atque timet vano ne flamine forsan
Ludatur, pronusque jacet, dum conscia vertit
Se mulier, monachumque levat pellitque timorem;
Arguit errorem; humanam probat ore favillam;
Insuper ostendens sancto baptismate lotam,
Fronte crucis labiis et pectore stigmata figit,
Ac Dominum, hostis ab insidiis se liberet orat.
Ille iterum se prosternens amplectitur hujus
Cum plangore pedes, lacrymarum flumina fundens,
Atque petens, superoque Dei sub numine jurans,
Per Christum Dominum dignatum Virgine nasci,
135.0543C| Ne celet quae sit, quando, cur venerit, unde,
Et tam vasta eremi peragrandi occasio qualis?
At testans et ob id. missum se credere ad ipsam,
Ut manifesta Dei fierent quae gesserat acta,
Cujus judiciis obsistere staret iniquum;
Cui nisi complacitum foret ejus promere vitam,
Non illam sibimet visendam forte tulisset,
Nec tribuisset ei tantum tolerare laborem
Et tantam properasse viam, qui debilis atque
Longaevo fractus senio, ceu cerneret, astet,
His aliisque inflexa piis sermonibus, illum
E tellure levat mulier, sic farier orsa:
Abba, ignosce, pudet vitiorum texere gesta,
Atque operum sordes tibi dinumerare meorum.
Sed quia vidisti memet sine tegmine nudam,
135.0543D| Turpia quae gessi quoque denudabo piacla;
Luxuriae fuerim poteris pernoscere quantae,
Quam magni sceleris squalens et sordida naevo.
Non equidem, ipse velut reris, mihi gloria mente
Quam tibi dedigner fastu memorare nitescat:
Quaeve mihi tam pollutae jactatio restet,
Quae delecta fui zabulo vas perditionis?
At vereor ne forte tibi cum coepero probra
Flagitii nudare mei, fugias velut anguem,
Aure nec admittens quae corpore turpiter egi.
Sed narrabo tamen, scelerum nec facta silebo.
Unde prius supplex imis expostulo votis
Ut ne deficias veniam mihi poscere tandem
Judicii prodesse die miseramine Christi.
135.0544A| Stat madidus lacrymis senior pietate profusis,
Illa suae seriem vitae sic inchoat ore:
Aegyptum fateor patriam Phariosque parentes,
Quorum despiciens affectum jam duodennis,
Urbis Alexandri properans in moenia veni;
At pudet expediam sordes, tractemque reatum
Quo me virginitas stupro petulante reliquit
Ut sordens jacui substrata libidinis armis.
Ejus namque mihi quondam insatiabilis ardor,
Hisque decem et septem duxi, vel eo amplius, annos
Debacchans furiis, et publica facta popello.
Nec quae nonnullis, tulerant mihi dona pudorem,
Nam pretio non quaerebam damnare petulcos,
Ut laqueans gratis possem mihi prodere plures.
Id neque praecipiebat opum me copia ferre;
135.0544B| Mendicans etenim, stuppas vel fila trahendo
Vivebam, summumque bonum illecebrosa putabam,
Ergo modo tali vitam maculante probrosis
Actibus, aspiciens quosdam, quasi tempore messis,
Aegypti Libyaeque viros maris alta petentes,
Audio adoratum crucis hos properare tropaea
Cujus erant Hierosolymae mox festa colenda:
Abjectoque colo manibus fusoque, cucurri;
Quos video validos placitisque mihi usibus aptos
Aggrediens juvenes, in littore forte natantes,
Inque verecundo mediam me schemate dedens,
Accipite, aio, viri, vobiscum memet amicam,
Nam faciam possim quo non ingrata videri.
His aliisque illi verbis ridere jocati:
Navicula me suscipiunt, qua scanditur altum
135.0544C| Navigio coepto, quae sint jam turpiter acta
Quomodo vel meminisse queam? Nam dicere lingua
Quae valeat, captare sonum quae perferat auris
Gestorum tam nigrorum, quibus ipsa magistra
Exstiteram, quae navigioque viaque patravi,
Nolentes cogens stimulosque volentibus addens!
Abba, ignosce stupens quia me non sorbuit aequor,
Ipsaque miror hians quod me non terra vorarit,
In laqueum mortis tantos quae pessima jeci.
Sed puto, qui nullum Dominus vult perdere, cunctos
Esse volens salvos, quod me quoque vertere quaerens
Nec damnare parans, patienti mente ferebat.
Perveniens tandem Solymam, quibus ante diebus
Festum ibi sustinui, nequissima quaeque peregi.
Nec satis esse via juvenes mihi deputo junctos,
135.0544D| Adjiciens civesque loci atque aliunde coactos.
Venit ubi ergo dies sancti exaltatio ligni
Qua colitur, ludens juvenum praecedo tumultus,
Luxibus illiciens animas, venioque beati
Ante fores templi, tentans intrare sacratae
Tecta domus, acta aetherea virtute repellor
Misceor hinc iterum turmis, iterumque repellor.
Terque quaterque aliis nitens penetrantibus asto,
Sola foris nam vi superi prohibebar honoris.
Vixque aliquando probans dignam me ferre repulsam,
Incipio mecum tacitis tractare querelis
Id dira scelerum fieri gravitate meorum.
Dum moerens igitur doleo, dumque atria lustro
Pectus contundens, imis suspiria duco;
135.0545A| Moesta aspecto fores, circumfero lumina tectis:
Arte manus video Christi genitricis imago,
Qua signabatur, picturam parjete ductam;
Visere quam propius speciem festina propinquo,
Indeclinanterque tuens haec murmure pango:
Cerno, Dei genitrix, indignam me veneratu
Esse tuo, tanti pollutam criminis actu,
Quae veneranda nites animaque et corpore munda,
Quae mundi Dominum genuisti carne pudica:
Nosco quidem digne quia squalida abominer a te,
Audio sed Christum nostra ob purganda piacla
Assumpsisse tuo sanctum de corpore corpus;
Unde, precor, fer opem nusquam solamen habenti
Jam ni in te Natoque: tibi peto, praecipe pandi
Limina sacra mihi, sine regia visere sanctae
135.0545B| Signa crucis, coeli domina, qua corpore passus:
Inque tua me sume fide, jam sorde carere
Luxuriae, postquam Christi sacra videro sceptra
Luxibus en saecli positis pompisque relictis,
Egrediar properans quo me, benedicta, vocaris.
His dictis foribus pernix ceu jussa propinquo,
Cordetenus valido fidei succensa calore,
Virginis ac veluti jussorum ducta tenore,
Ingredior veniens intrantibus addita turbis,
Ac nullo prohibente, velut mihi tramite parto,
Suscipior templo, tueor pretiosa beatae
Ligna crucis, tremebunda sacris coelestibus asto.
Sensi ut vult aperire sinum quem poenitet, omni
Crimina nostra pius censor dimittere promptus;
Meque pavimentis sternens, his oscula figo,
135.0545C| Egrediensque ab eo, qua Virginis edita forma,
Stoque genu flexo, veros me cernere vultus
Confidens, supplexque haec verba precaminis addo:
Monstrasti, domina, ecce mihi miseratio quanta
Sit tua, suscipiens indignae famina servae.
Gloria visa mihi quae nobis digna videri
Non fuerat gravido vitiorum pondere pressis,
Gloria summa Deo, per te qui suscipit omnes
Ad vitae quos vera viam conversio ducit.
Sed quid plura loquar? dum jam promissa patrandi
Tempus adest tibi, quo placeat me dirige ductrix
Demonstraque viam, praecede magistra salutis.
Haurio cum dicto vocem haec consulta ferentem:
Transmisso invenies requiem Jordane beatam.
135.0545D| Quam vocem supero reputans mihi numine latam,
Atque petens dominam ne deserat, atria linquo.
Flentem me cernens quidam tria contulit aera;
Ilicet his panes totidem mercata recedo.
Pacta simul Jordanis iter, tum templa Joannis
Baptistae subeo, communico verpere sacris;
Pasta cibo panis, Jordanis lambo fluenta
Lucescente die, quem transeo, vasta sequendo
Deserti, dominum exspectans qui salvat egenos.
Hic Zozima vitae seriem scitante quot essent
Illuc quo mundum linquens devenerat anni,
Quid victus sumpsit, tulerit quos dura labores.
Quadraginta hiemes septemque recogitat ex quo
Deseruit Solymam, postquam deserta colebat.
135.0546A| Panum commemorat victum sibi parva diurnum,
Quos egressa tulit secum, fragmenta dedisse.
Caetera quid quaeris? Vereor nam caetera, dixit,
Ne patiar quae passa diu, si promere coner.
Tempore crede tamen tanto graviora tulisse
Quanto luxuriae jacui submersa cloacae,
Namque decem et septem gravius certamen in annos
Cum desideriis mundi, quae vana voluptas,
Non ignota mihi dudum, conferre solebat;
Namque animum pisces Pharii carnesque subibant;
Vinum concupiens, nec aquam reperire valebam.
Carmina nonnunquam mihi luxuriosa redibant
In mentem, lepide quae decantare sueram.
135.0546B| Mox lacrymans pectusque manu validissime tundens,
Verba reducebam cordi quae Virginis olim
Ad vultus dederam, statuens me mente sub ipsis,
Conque mihi mundum fieri importuna rogabam,
Dum veniens superis lumen circumdaret, atque
Me stabilem, mitem et validam renovaret agoni.
At quali elogio narrabo libidinis aestus?
Ignis enim validus carnem incendebat ab intus
Et totam rapiebat amor nimiumque trahebat,
Ad spurci turpes impellens criminis usus.
Quod patiens, terramque petens, lacrymisque rigando
Infundens, astare mihi jam Virginis ora
Mente videns fidei, meditabar strata tenorem
135.0546C| Hanc compellantem memet, vul uque minaci
Terrentem, aspiciens, poenasque furoris agentem
Vindictae, et gladio monstrantem judicis ira
Ante nec a terra surgebam ni prius illa
Lux infusa mihi superi solaminis omnes
Turbato victrix furias e corde fugaret.
Semper enim dominae poscebam virginis actum,
Ipsa ferebat opem, mecum certabat et ipsa;
Ipsaque me cunctis et nunc moderatur in actis.
Istius inde cibum Zozima vestemque rogante,
Majoris luctae memoratos dixit in annos
Se geminis ac dimidio quos detulit ipsam
Panibus et post hinc herbis vixisse repertis;
Vestibus assumptis, rapuit quas temporis aetas
Vi solis nimium, nimium vi frigoris actam;
135.0546D| Sed virtute Dei se mente et corpore tectam
Nutriri atque tegi Domini munimine verbi,
Cum non vivat homo solum solamine panis
Quin omni verbo Domini quod prodit ab ore,
Nudati et vitiis donentur tegmine petrae.
Auditis sacrae titulis, interrogat heros
Scripturae mulier sapiens an grammata nosset.
Illa negat, vivumque Dei penetralia cordis
Illustrare docet verbum sensusque replere
Tum pro se Zozimam supplex orare precatur,
Et petit obtestans ne se, dum vincula carnis
Deserat, ipse palam faciat; sed vadat, itemque
Tempore se simili venturo visitet anno:
Sacraque dum redeunt solito jejunia more,
135.0547A| Jordanis repetens eremum ne transeat annum,
Praedicens quod nec quoquam si tentet abire,
Sit potis, at maneat coenam benedictio Christi
Quam facit exspectans venerandam, vespere surgat
Corporis atque sibi Domini mysteria portet;
Ad ripam Jordanis eam cum munere Christi
Sustineat, quo mox veniens communicet almis.
Inde monasterii Patrem sub nomine signans
Praecipit hortari, vigilet, sibi credita servet,
Attendatque gregi, resecet quae prava videbit.
Ille monasterium post haec petit, illa recessus.
Abba igitur toto tacuit quae viderat anno;
At cum jam properant jejunia sacra residit,
Febribus invasus, reliquis abeuntibus extra,
135.0547B| Dixerat ut sibi vaticinans anus ore beato.
At redeunt sanctae fratres ubi vespere coenae,
Dulcibus ille parans monitis impendere curam,
Sacramenta vehit divini corporis atque
Sanguinis in calicem secum Jordanis ad oram,
Adventum sanctae opperiens in margine ripae:
Exspectata diu, quae jam sub tempore noctis
Adveniens cruce transgreditur sibi ponte parato
Et solidum liquidas corpus superambulat undas.
Aspiciens stupet ista senex, sub lumine lunae,
Perfectique videt quam sit certaminis impar.
Inde petit mater fidei dicatur ut ordo,
Jungaturque dein locuples oratio Christi.
Postquam perpetuae sumpsit mysteria vitae,
Mox in pace Dei sese dimittier orat.
135.0547C| Ast compulsa viri precibus, tria contulit ori
A sene lenticulae delatae grana canistro.
Hinc petit ut senior venturo rursus in anno
Torrentem repetat quo sunt simul ante locuti,
Se Deus ut jubeat memorans hic esse videndam.
Sic sibi poscentes abeunt solamina ferri
Mutua, devotasque preces utrinque profundi.
Tum super amnis anu fluctus repedante beata,
135.0548A| Septa monasterii repetit laetissimus abba.
Exacto rediens anno loca jussa revisit,
Adveniensque videt jam membra relicta calore,
Compositis manibus, versumque jacere cadaver
Solis ad egressum; lacrymis perfunditur heros,
Dumque preces dicens et psalmos usibus aptos
Exsequias celebrat; sed nominis inscius haeret;
Terram despiciens, apices in pulvere ductos
Cernit, decessusque diem nomenque ferentem.
Conjicit ergo ipsam migrasse in nocte Mariam,
Praeterito sanctis qua participaverat anno,
Adque locum trinae spatio rediisse sub horae,
Ad quem bis denis vix venerat ille diebus.
Angitur ergo senex desunt quia rastra labori
Atque sepulturae per quae deserviat arma;
135.0548B| Exiguumque videns lignum sibi forte jacere
Corripit, enitensque fodit durissima terrae,
Terga terens, nec proficiens, imparque laboris.
At sudore operis madefactus, lassus, anhelus
Respiciens videt ingentem prope stare leonem
Pigneris atque pedes miti prolambere lingua.
Territus ille pavore, crucis se muniit armis,
Motibus et blandum cernens tandem, ista volutat
Forte sibi socium patranda ad munia missum.
Imperat hic fidens vertat quo bellua glebas
Expediatque piis membris festina sepulcrum.
Paret at ipsa senis, sumpto lenimine, jussis;
Et didicit tandem feritas oblita furoris,
Nescia servitii, sancto servire labori:
Libera corda gerens, serviles explicat actus
135.0548C| Funeris officio diverso more peracto,
Diversi remeant comites, diversa petentes.
Hic deserta sequens petit abdita lustra ferarum;
Iste monasterium rediens adit agmina fratrum,
Cernere quae meruit narrat magnalia Christi.
Instituunt fratres festum celebrare beatae,
Grandaevusque senex Zozimas in pace quiescit.