135.0813|
135.0813A| Sorte ministerii Eugenius perfungitur alter,
Corde pius, sensu doctus, sermone disertus;
Jocundus, largus, meditator sedulus almi,
Aequus, avaritiae contemptor, litis et osor.
Sub quo pace nitens atque ubertate redundans
Tripudiat mundus, regimen quantum datur ornans.
Hic Pater ecclesiam rituli splendore Sabinae
Cessi olim decorat, donis locupletibus auget.
Expulsos dudum cives pietate paterna
135.0813B| Excipiens reduces, cumulato munere ditat.
Pontifici nostro, pridem data jussa relegat,
Barbara corda colat monitis, corroboret actis.
Haecque inter celeri super astra vocamine rapto,
Huncque Valentino cursu breviore secuto,
Gregorii quarto lustratur nomine Roma.
Qui licet obsistens, cunctis tamen ordine visus
Abripitur dignus, summaque in sede locatur.
Sparserat ille quidem passim virtutis odorem
Jampridem, celebris, solers, probitate refertus,
Sensibus ornatus, salsoque lepore modestus,
Dogmate catholicus, moderato regmine justus;
Aetheriae cultor legis, speculator ovilis;
Pauperibus viduisque pater, miserator et attor.
Terrea despiciens, meritis coelestia quaerens;
135.0813C| Sanguine praeclarus, sancto praeclarior actu.
Sollicitus, sacra jura, preces, jejunia tractans.
Hunc quae virtutum rapiunt ad culmina pennae.
Has quoque sublimi non cessat comere fastu,
Dum decus amplificans templis, cultumque, nitores,
Restaurans decorat sacras ornatibus aedes.
Transfert Gregorium clarosque in lumina testes
Profert, muneribusque aris vernisque venustat.
Marci basilicam renovans multo auget honore,
Quam prius excoluit votis, nunc dotibus ornans.
Hanc pluresque alias opulento fenore ditans,
Ductibus undarum reparat fomenta parari,
Atque domum Petri prisco de more rigari.
Ecclesiam divae virtutum luce Parentis
135.0813D| Effulgere videns, devoto attollit honore.
Laudibus instructas adhibet statuitque catervas,
Praemunitque domum, donis locupletibus explens.
Disponensque altar, sanctorum busta coarctat.
Diversas revocat fabricas, cellasque, gradusque,
Atria, picturas, exedras, claustra, lavacra.
Praeterea curas arcendis corde volutans
Hostibus, instaurare novis stat moenibus urbem.
Fundatamque locans firmis educere muris
Persistit, proprioque vocat de nomine, quondam
135.0814A| Hostia quae priscis gliscens sit dicta colonis.
Instruit inde sibi Romae sociisque futuris
Aedes hospitii, ditansque ornansque dicatas
Coelicolis aulas, coeli sustollitur aula.
Sergius hinc vacua discussa nube tumultus
Sortitur cathedram, celebri censente senatu,
Culminis hunc fastu praecelso et regmine dignum:
Ut pius a puero castis qui fotibus altus,
Artibus instructus, claris Patribusque nitebat.
135.0814B| Praemissis aptus, pollens et charus alumnus,
Germine praefulgens, purus probitate fidei,
A Christo missus, populis virtute supremus:
Ore cor expromens alacri mentemque benignam,
Strenuus Ecclesiae rector, defensor, et altor
Indigni coetus, commissi tutor ovilis.
Dispersos pietate gregans, servansque gregatos:
Labilium temptor, Sophiae robustus amator.
Tranquillus, patiens, culpas ignoscere largus,
Culminis infensum vindictae surripit hostem.
Sicque simul cunctis gaudentibus ardua scandit.
Francicus Induperator ubi fastigia nactum
Hunc audit, genitum Romana ad moenia mittit,
Hesperiae quasdam sociis populantibus urbes.
Nimbosis subito vernans obducitur aether
135.0814C| Nubibus, ignea tela micant, juvenumque ferorum
Corda metu sternunt, nonnullos funere pressant.
Augusti sobolem praestanti praesul honore
Suscipit. Interea stipantum daemone quemdam
Prospiciens raptum, tactus spiramine summo
Valvas papa jubet templique repagula claudi,
Versus et ad procerem, monitis ita fertur adortus:
Sincera si mente venis, si corde benigno,
Ecclesiae si pro regnique urbisque salute;
Haec nostro tandem penetra sacra limina jussu.
Sin secus, haud nostra has pandet tibi cessio portas.
Testato se nulla dolis molimina princeps
Volvere, mandatis referantur pessula Patris:
Ingressique aulam laudes ac vota Tonanti
135.0814D| Dant Antenoridae Aeneadaeque, superna canentes.
Papa tuens urbem immunem, regemque coronans,
Disponit sceptra, Augusti dat regmina proli.
Pontifices comitesque repugnantes sibi, celso
Praeterit eloquio, rutili ferit impete veri,
Mitificans tumidas pietatis robore mentes.
Nec Petri proprios puero servire clientes
Caesarei patitur juris; quin culmina servans,
Damnatis veniam, censoribus edit honorem,
Oraturque alta procerum cervice subacta,
135.0815A| Pacis et instructor populo veneratur ab omni.
Ille Deo haec reputans, aras et templa venustis
Exornat fabricis, cultis dat tegmina veris,
Muneribus ditat, sanctorum pignera condit,
Dedicat erectam locupletans dotibus aulam.
Adsciscit stabilitque greges aeterna petentes,
Restituitque scholam divina laude canoram:
Et bene dispositis cathedrae subit aethera rebus.
Hostis at antiquus tabens livore quietis,
Lucis et Ecclesiae, crudelia convibrat arma,
Instimulatque Agarenorum de gente latrones,
Qui mare transgressi Ausoniae penetralia lustrant,
135.0816A| Ac Romam usque pererrantes (dirum scelus!) audent
Templa patronorum Petri Paulique sacrorum
Sacrilego nisu caeco temerare furore,
Et manibus spoliare feris, vacuare nitore
Donorum, exitusque sui gaudere vigore.
Dumque improviso properant sua gaudia fato,
Aequora trans exsultantes in Punica ferre
Regna; triumphandi verso ordine gurgite mersi
Absorptique undis ultrice vorantur abysso,
Atque maris Rubri prisco praecelsa triumpho,
Sedis apostolicae pollentia culmina florent.