135.0661|
135.0661A| Urbanus validi robustus jura Calixti
Excipit, ac Domini vigilanter praelia tractat;
Deligit athletas divina in castra fideles,
Roborat, exercet, disponit, munit, adornat,
Imbuit, armat, agit, coelestia bella perurget.
Nec supplenda viros modo Christi ad moenia cogit,
Quin bellatrices admittit in arma puellas.
Quarum Caeciliae praefulgida facta feruntur,
Sanguine quae generosa pio, generosior actu,
Nobilitate poli terrae ornat nobilitatem.
Nocte die haec casta volvens sacra famina mente,
Assidue precibus Dominique in lege vacabat;
Vestibus auratis quam dum decorare parentes
Ausonidum veteri sponsarum more solerent
135.0661B| Velleris hircini haec velamine membra domabat.
Illustri desponsa viro quae Valeriano
Urgetur thalamis legi parere jugali;
Accelerat taedas superatus amore petitor
Invitans laetas epulis gaudere choreas
Organici psallente melos achromate festi.
Illa Deo mentis cithara sua festa canebat,
Cor mundum casto tribui sibi corpore poscens.
Interea crebris coelum pingentibus astris
Sponsus cum sponsa secreta cubilia sumit;
Magnanimis sed virgo prior penetralia cordis
Cui pandat fidei fidum scrutatur amicum;
Ille fidem firmans nullo se promere pacto
Abdita testatur, haec corde tegenda fideli.
Tum casta virgo poli civem depromit amantem
135.0661C| Custodemque sui multo se ardore tuentem,
Cujus in impuro procedat ut ultio tactu
Fert quaeratur amor tutamine virginitatis.
His stupidus juvenis, divino ac numine fixus,
Pandere coelicolam petit hanc quem jactat amicum.
Illa favens spondet modo se sinat ante piari;
Ille rogans quis ad id sese mundare valeret,
Accipit Urbanum venerandae heroa senectae
Hoc aptum sanctoque Dei purgamine doctum:
Sic notat monitrix per quos, ubi quaerere monstrat:
Invenit accelerans cursor mandata beatum
Pontificem, fassus qui jam divina secundo
Principibus coram, sacra inter busta latebat.
Virgine cui gnara dum famina missa feruntur,
Gaudia magna trahens animo, genua in sola figit
135.0661D| Dans lacrymas gaudendo, manusque ad sidera tollens
Altithrono regi gratesque precesque profundit
Ac verbis aperiri ejus hinc corda precatur;
Votaque dum promptis supplex haec destinat astris,
Aethereus supero visus moderamine vultus
135.0662A| Sidereis auroque notis signata tabella,
Ac diva irradiata fide perlata citatur:
« Unus adest Deus, una fides, baptismatis unum. »
Attremit his sponsus, credit, prostratus adorat,
Erigitur faturque fidem, fluctuque sacratur
Sincere doctus, sponsaeque remittitur almus.
Dum veniens illam paranympho coelite fultam
Repperit orantem, qui candida lilia sertis
Anteferensque rosas properantia praemia pandit.
Huic germanus erat rebus Tiburtius unus
Prae cunctis charus, cui postulat ille salutem,
Pollicitusque poli se civis in astra receptat.
Interea monitis struitur dum tiro colendus
Pro votis dilectus adest Tiburtius, intrat,
135.0662B| Admiratur odoriferam se nare rosarum
Percepisse auram, viduo quoque floribus anno,
Et jam se dulci memorat novitate refectum
Prosequitur frater fidei, donique salutem
Alterno reserare studens affamine lucem,
Supplet virgo juvans, grato nec egere jugalem
Permittit spolio, vitam vitaeque tenorem
Atque viam pandens apprime informat alumnum,
Uberibusque fovet geminos, et lacte Sophiae.
Vix una tantum quae credita nocte marita,
Nubere namque putata, suum parit ipsa maritum;
Hoc quoque ne parvum credatur pignore feta
Augetur genitus pro telluris ecce supernus:
Gignitur ergo fide matris Tiburtius hujus,
Perque ministerium papae producitur undis,
135.0662C| Filius Ecclesiae, rationis et ubere gliscit.
Jam post lac majore cibo nutriuntur alumni;
Excrescunt juvenes culmen splendenter in altum;
Robore perfectae jamjam virtutis anhelant:
Attollunt inopes, fessos solamine portant;
Excisis solum superest quod dedere munus
Exequiale parant celebri pietate viriles.
Turbidus Almachius Romae praefectus amicos
Omnipotentis heri poenis cruciabat acerbis;
Huic livore niger, sanctae dulcedinis hostis,
Peste per armigeros fellis lita tela ferentes
Denotat almorum blandi solaminis actus.
Tenti lethiferis, hoste instimulante, ministris,
Tirones justi censori adiguntur iniquo;
Qui, titulum objiciens famosae nobilitatis,
135.0662D| Arguit hos vanae quod more superstitionis
Personas sua dilapident patrimonia alendo
Indecores, lethoque datis pro crimine honesta
Busta parent, quo se doceant his foedere nexos.
Illi se famulos quorum accusantur amici
Exoptant, interque calentis spicula luctae
135.0663A| Victores lepido dantur certamine fratres.
Cognitor at rubidus mistoque furore diremptus,
Luce triumphali praestantem Valerianum
Dedecore affligi censens dat robore caedi;
Gaudet at ille, monetque suo ne vulnere cives
Frangantur, veri at maneant virtute viriles.
Verbere deficiens lanius jubet ense feriri,
Ni libent Jovis ut statuae mactetur uterque.
Maximus intererat, qui cornicularius actu;
Hic flens prosequitur laetos ad funera fratres,
Flens, quia gauderent praesentem amittere vitam
Illi proponunt aliam semperque manentem,
Hanc hujus perhibent reprobatu percipiendam,
Ut vitae renovatur avis discrimine phoenix;
Surgere ad haec, modo vera probet, jam Maximus optat.
135.0663B| Promittunt huic in Domino ostentacula fixi
Corpore qua Dominus dabit hos spoliarier hora,
Vita sequens quo sumatur spectare decore,
Testetur se vanificum deponere cultum.
Juranti mandant spatium impetrare diei,
Ad cujus perducti, ipsis rogitantibus, aedes
Divinis formant monitis ipsumque domumque.
Aurea nocturnam pingunt dum sidera pallam
Caeciliam ecce sacerdotes comitantur ad istos
Perveniunt praebentque novae baptismata proli,
Aurora retegente solum fugientibus umbris,
Siderei ductrix affatur castra duelli,
Abjiciant hortans tenebrarum obscura beatos
Tirones, rutili et capiant pia luminis arma.
135.0663C| Maturant bellatores, gladioque recisi
Libantur, fragiles carnis ponuntur amictus,
Divaque perpetuae capiuntur praemia vitae.
Complentur promissa, videt donum exsequiale
Maximus aethereos coelo properasse ministros,
Corporeque egressas gremio sumpsisse puellas,
Virgineumque decus superas vexisse per auras;
Quae lacrymis ennaranti per gaudia fusis,
Credentes multi supero se subdere regi
Gaudent. Almachio sublimia facta feruntur,
Maximus atque sui quia Christi signa sequantur.
Ille indigna fremens, et pondera dira furoris
Ostentans, plumbi facit hunc per verbera tundi;
Dum levis et gaudens exit jam pondere liber;
Quem quoque virgo decens hujusque magistra palaestrae
135.0663D| Juxta ubi condiderat fratres locat ipsa sodalem,
Nec sinit auspicii fideique latere probamen
135.0664A| Sarcophago quin pingit avem qua credita vita;
Post mortem cujus patuit paradigmate lumen.
Ducatrix post belligeros ad praemia missos
Poscitur ad bellum, optatumque vocatur agonem.
Dum cupidus censor fratrum patrimonia quaerens,
Caeciliam hoc jubet arctari moliminis astu;
Haec ubi pauperibus divisa renoscit, eamdem
Thurificaturam veluti lictoribus aras
Praecipit ad rabidas rabido certamine duci:
Illa sed invertens avidos ad lucra ministros,
Lucrantesque lucrans, et ditia fenora condens
Ductores sceleris pietatis in edita ducit,
Participesque Deo Urbano sacrante coaptat.
Qui intra septa domus divino fonte beatae
Virginis emundans animas, prolem edit opimam
135.0664B| Ecclesiaeque sacris penetralia casta venustat.
Hic festis celebrans mysteria sancta diebus,
Detrimenta hosti, Domino pia lucra parabat.
Nuntius Almachii gestorum ubi perculit aures,
Praesentem jubet ille dari terrore puellam
Censurae; rogitans fit celsior illa; rependens
Verba probat stolidum, vanam dat culminis auram,
Arguit ignarum, sontem, probatis et hostem
Pandit confusum, docet omnia falsa secutum,
Insuper ostentat caecum risuque petendum.
His immane dolens abduci visibus illam
Inque domo propria thermali ardore cremari
Praecipit invictam lucis virtute puellam.
Inclusae multo suffitur robore fervor;
At nulla arte dato petitur pia virgo calore,
135.0664C| Quin alacris tota persistens nocte dieque
Flammis congestae assiduis interrita silvae,
Ceu frigente loco nullo sudore notatur;
Utque triumphum atrox clarum capit aure tyrannus
Conatur tegere ac saevo restinguere ferro,
Hanc inibi crudo mandans mucrone litari.
Jussa feri dirus tendit complere satelles;
Virginis at tenerae jugulo vis ferrea cedit,
Ter librata neci, ter mitia colla fatigans,
Nec caput a tenui cervice revellere noscens.
Carne tribus post virgo manens ad vota diebus,
Pastori commendat oves, quas mater alebat,
Urbano, meritis functae qui funera curans
Exsequiis, inter collegas hanc locat almos,
Castaque praesulibus conjugit pignora castis.
Qui sacer argento postquam edit cuncta sacrati
Vasa ministerii, multosque ad sidera mittit
Martyrio claros, capit inclyta praemia consors.