31 Ut sceleris Judaea sui polluta cruore,
Ausa nefas, complevit opus; rerumque Creator
32 Hoc, quod ab humanis sumpsit sine crimine membris,
Humana pro stirpe dedit, dignatus ut ima
33 Tangeret inferni, non linquens ardua coeli;
Solvit ab aeterna damnatas nocte tenebras,
34 Ad Manes ingressa dies: fugitiva relinquunt
Astra polum, comitata Deum; cruce territa Christi
35 Vult pariter natura pati, mortisque potestas,
Se vincente, perit, quae pondere mersa triumphi,
36 Plus rapiens, nil juris habet, divinaque virtus,
Rursus membra ligans, animata cadavera movit.
Ad vitam monumenta patent, cineresque piorum
Natalem post busta novant. Lux tertia surgit,
37 Majestas cum carne redit, speciemque coruscam
Umbrarum de sede refert, ut ab exsule limo,
38 Interclusa diu, patriae repetatur origo.
Omnipotens parat ipse vias, et corpora secum
Post tumulos regnare jubet; moriente veneni
Semine, florigero sua germina reddidit horto.
39 Jamque quaterdenis Dominus manifesta diebus
Contulerat per signa fidem, cernentibus illis,
40 Usque sub extremum, diffuso in limite, mundum,
Quos testes jubet esse suos. Miracula rerum
Non poterant celare Deum; documenta resurgens
Quae sic certa daret, quam mandere? corpora vitam
Hinc humana probant. Coelum petiturus, olivae
41 Progreditur lustrare nemus, quia germine sacro
Luminis et pacis locus est; vult inde reverti,
Unde creaturam, signata fronte micantem,
42 Divinus commendat odor, cum desuper unctos Abluit interius Christi de nomine chrisma Tollitur astrigerum rediturus victor in axem, Et secum quod sumpsit habet; nova pompa triumphi! Arva Deus petiit, homo sidera; quis datur illi
43 Aetherea de parte fragor? quantumque resultant Coelestes in laude chori, cum rector Olympi Evehit excelsis, quidquid suscepit ab imis?
44 Ingrediensque polum, carnis comitante tropaeo, Exuvias atri raptas de fauce profundi Lucis in arce locat, terrenosque erigit artus; Qua pietate capit, propter quam venerat, ivit.
45 Discipulos stupor altus agit, quibus ore corusco Perspicui dixere viri; quae cognita nobis
46 Et miranda sonant, nunc jam speculemur ovantes, Imperiique modum per subdita jura probemus. Virgine matre satus, calcata morte resurgens, Coeli sceptra petens, his nuntiat acta ministris.
47 Nec cessant elementa suo servire Tonanti; Stella, comes praegressa Magos, venientis honori
48 Militat: obsequio nubes famulatur euntis. Angelicis igitur postquam est affatibus usa, Liquit oliviferi veneranda cacumina montis, Ad messem praelecta manus, qui, calle citato,
49 Moenia nota petunt, quo per sua sabbata mille Passibus ire licet, qua tunc statione sedebat
50 Porta, Maria, Dei genitrix intacta creantis, A nato formata suo; mala criminis Evae
51 Virgo secunda fugat; nulla est injuria sexus; Restituit quod prima tulit. Non voce querelas
52 Excitet; aut gemitu moerentia corda fatiget Antiqua pro lege dolor; scelera ipsa nefasque Hac potius mercede placent, mundoque redempto Sors melior de clade venit; persona ruinam, Non natura, dedit; tunc femina feta periclum, Nunc tumuit paritura Deum, mortalia gignens, Et divina ferens, per quam Mediator in orbem Prodiit, et veram portavit ad aethera carnem. Primus apostolico, parva de puppe vocatus, Agmine Petrus erat, quo piscatore solebat Squamea turba capi; subito de littore visus,
53 Dum trahit, ipse trahi meruit; piscatio Christi Discipulum dignata rapit, qui retia laxet Humanum captura genus: quae gesserat hamum, Ad clavem est translata manus, quique aequoris imi Ardebat madidas ad littora vertere praedas,
54 Et spoliis implere ratem, melioribus undis Nunc alia de parte levat, nec deserit artem, Per latices sua lucra sequens, cui tradidit agnus, Quas passus salvavit oves, totumque per orbem Hoc auget pastore gregem, quo munere summus Surgit, et, insinuans divina negotia, coram Sic venerandus ait: Nostis quia proditor amens
55 Mercedem sceleris solvit sibi; taedia noxae Horruit ipse suae, stringens in gutture vocem, Exemplo cessante, ream, qui parte necari Promeruit, qua culpa fuit, crimenque retractans Judicio tali permisit membra furori,
56 Aeris in medio communi ut poneret hosti Debita poena locum; coelo terraeque perosus Inter utrumque perit; nullis condenda sepulcris Viscera rupta cadunt, tenuesque elapsus in auras Fugit ab ore cinis: non haec vacat ultio Judae,
57 Quae suprema negat, vindictaque mercis iniquae Sic placitura venit; nam, cum modo rura parasset Funeris ex pretio, cum nomine sanguinis emptus
58 Cespes, in externas componens busta favillas, De tumulis fecundet humum, caret impius agri Fertilitate sui, solusque excluditur arvis, Quae monumenta ferunt, cujus tuba saeva cruentum Est exorsa nefas, qui signifer, oscula fingens
59 Pacis, ab indicio bellum lupus intulit agno. Nunc opus est votis, quod verba prophetica clamant,
60 Quem liceat supplere vices. Tunc, summa precantes, Constituere duos, Joseph cognomine Justum,
61 Matthiamque, Dei parvum quod nomen, ut aiunt, Hebraeo sermone sonat, humilemque vocando Comprobat. O quantum distant humana supernis Judiciis! Parvi merito transcenditur ille, Laude hominum qui justus erat. Duodena refulgent signa chori, terrisque jubar jaculatur Olympi.
62 Haec quoque lux operis quid praeferat, edere pergam. Quatuor est laterum discretus partibus orbis; Trina fides vocat hunc, quo nomine fonte lavatur. Quatuor ergo simul repetens ter, computat omnem,
63 Quam duodenarius circumtulit ordo figuram. Discipulisque piis, quibus hoc baptisma jubetur, Mystica causa dedit numerum remeare priorem.
64 Spiritus aetherea descendens sanctus ab aula Irradiat fulgore locum, quo stemma beatum Ecclesiae nascentis erat, quibus, igne magistro, Imbuit ora calor, dictisque fluentibus exit Linguarum populosa seges; non littera gessit Officium, non ingenii stillavit ab ore
65 Vena, nec egregias signavit cera loquelas; Sola fuit doctrina fides, opulentaque verbi Materies, coeleste datum, nova vocis origo
66 Quae numerosa venit, totoque ex orbe disertis Sufficit una loqui. Dudum vetus aequoris arca Cum superasset aquas, turrim voluere maligni In coelum proferre suam, quibus impia corda Sermonum secuere modos, sociisque superbis Affectus cum voce perit: confusio linguae Consimili tunc gente fuit, nunc pluribus una est, Ecclesiae quoniam venientis imagine gaudet Concordes habitura sonos, et pace modestis Fit fecunda redux, humilisque recolligit ordo, Quod tumidi sparsere viri. Res maxima cogit
67 Non reticere diu, quid sit, quod Spiritus almus His datur in flamma, Jordanis ab amne columba; Quod tunc rite canam, promissaque debita solvam, Si sua dona ferat: duo sunt haec signa figurae, Ut sit simplicitas, quam congrua diligit ales,
68 Quae ne tarda gerat sine dogmatis igne tepores, Sit pariter succensa fides; ibi destinat undis Unanimes, hic ore jubet flagrare docentes. Mentibus instat amor, sermonibus aestuat ardor.
69 Hos etiam musto typica ratione moveri Error verus ait, quos, ebria fonte recenti,
70 Complevit doctrina poli; nova vasa liquorem Suscepere novum, nec corrumpuntur acerbo, Quo veteres maduere lacus, de vite bibentes, Quae, Christo cultore, dedit convivia verbis, Unde rubent, quas vertit aquas, tenuemque saporem Legis in Ecclesiae fecit fervescere libris. Tertia sidereis inclaruit hora loquelis.
71 Hunc numerum Deus unus habet, substantia simplex Personis distincta tribus; quam plurima nobis Instrumenta patent, simul hoc et tempora monstrant. Primus at ille Petrus, qui figit in aequore gressus, Retia jam cupiens hominum vibrare saluti, Ut piscator ovans levet has de fonte catervas, Retulit aethereos, populo mirante, triumphos.
72 Venit ad occiduas carnaliter editus oras, Humana sub lege, Deus, qui temporis expers Principium de matre tulit, nec vile putavit, Majestate potens, terreni sumere formam Corporis, atque opifex hominum pars esse, suoque Nos pretio revocare sibi, post dona salutis, Postque tot erectos, pulsis languoribus, aegros, Cum defleta etiam, perfunctaque corpora luci
73 Redderet, et superas iterum concederet auras; Se quoque permittens, fusus genitricis ab alvo, Carnis jura pati, vitam ne perderet orbis, Maluit ipse mori; sed quod de virgine feta Nascitur, illud obit; ligno suspenditur insons, Et ligni vacuatur onus: sic vulnus iniqui Fit medicina Dei; pavidis resplenduit umbris,
74 Pallida regna petens, propria quem luce coruscum Non potuit fuscare chaos, fugere dolores;
75 Infernus tunc esse timet, nullumque coercens In se poena redit; nova tortor ad otia languet. Tartara moesta gemunt, quia vincula cuncta quiescunt. Mors ibi quid faceret, quo vitae portitor ibat? Hunc Deus omnipotens, cui nunquam terminus instat, Post sacra busta levat; radiantem in corpore Jesum Vidimus, et propriis reducem conspeximus astris. Sed fugite, o miseri! funesta piacula gentis,
76 Cui, veniente Deo veteres avertere noxas, Addita sacrilegae creverunt vulnera culpae. Cur natos, Judaea, tuos, per vota cruoris, Parricida trahis? quid, Christi sanguine fuso, Hos tecum damnata premis, necdumque creatos Festinas proferre reos, homicidaque lingua Naturae percussit iter? cui serior ortus Quam facinus discrimen alit, scelerumque propago De natale perit, quae saucia voce parentum In lucem punita venit. Si solvere cura est Fecundi crementa mali, felicibus undis
77 Exstinctum reparate genus; spes una remitti Debita supplicii, post crimina velle renasci. Multiplicat jam pastor oves; tria millia vulgi Non minus illa dies in flumine diluit Agni. Hic primum, post jussa Dei, baptismatis usus
78 Exoritur, data jura probans; nam trina potestas Colligit hanc prolem, numerum partita per aequum. Perfectum est, quod mille sonat: sic denique saeclis Ponimus aetates, cum tempora dicimus orbis. Res perfecta semel ter jungitur, et facit agmen Mystica vis numeri. Gregis est pia forma novelli. Funditur interea per cunctos gratia sensus, Divitiasque metit locuples in amore voluntas. Utque pii coeant in foedera, pignore certo, Res laxant, et corda ligant sine limite census,
79 Affectu consorte licet; nova jura beatis Munifica fluxere manu, quibus ubere laeto Divisae geminantur opes, et crescit in omnes, Quod faciunt commune sibi, totumque capessunt, Qui proprium nihil esse volunt. Quo fonte cucurrit Haec probitas, quaeve illa fuit bonitatis origo, Hinc canere incipiam: Sacris bis Spiritus almus Discipulis concessus erat; spiratus in illos A Christo surgente semel; post, missus ab astris, Nescia verba viris facundus detulit ignis.
80 Ne quid inexpertum studio meditemur inani, Spiritus alme! veni, sine te non diceris unquam; Munera da linguae, qui das in munere linguas. Haec iterata, reor, confirmant praemia justos, Ut duo jussa colant, tabulis conscripta duabus: Dilige mente Deum, ferventi plenus amore: Rursus ait: Charus tibi sit quoque proximus, ut tu. Hoc pactum jus omne tenet, quod Spiritus almus,
81 Bis veniens, per corda creat: semel hunc dedit auctor In terris, ut ametur homo; post misit ab astris, Ut flagrent humana Deum: dilectio prima est, Quae Dominum vehementer amat, cui deinde secunda est, Quae sociat mortale genus; tamen incipit ante Posterior numero, sequitur comitata secundam Quae prior est; sic forma docet: nisi diligis, inquit, Cernere quem potis es, fratrem, quem cernere non es, Nescis amare Deum. Concordia nexa calescat Ergo pari voto, Dominumque in pectore condat Fratris amor, geminae sibi sit substantia causae.
82 Claudus erat, cui prima dies exordia vitae, Membrorum cum strage, dedit, languore coaevo Octo lustra gerens, ad quem, comitante Joanne, Respice, Petrus ait: Votum spes lusit avarum, Cumque negat, meliora parat. Quam saepe gravatos Desperata juvant, et semine nata sinistro Prosperitas, celans moestis confinia laeta Principiis, ad vota venit? gaudebit egenus Plus vacua meruisse manu, qui munera poscens Est datus ipse sibi. Nulla hic mihi vena metalli,
83 Respondit, quae fundat opes; ego ditior aegro Pauper ero; progressus abi! De voce jubentis Exsiliit medicina potens, atque hospite gressu
84 Convixere pedes; cunabula longa relinquens Calcavit veteranus humum, plantisque novellis Materies se prisca movet, cui praepete cursu Protulit incessus, quidquid non edidit ortus. Stat facti manifesta fides; sed et altera nobis Res aperit, quod causa gerit: gens nomen ab illo Israel dicta tenet, qui bella reliquerat aeger, Conatus certare Deo; tulit ipse figuram Corporis ante gravem, quam post in vulnere mentis
85 Israel claudus habet, qui per sua crimina labens Corde magis quam carne fluit, spatiisque sub ipsis Quadraginta annos Aegypti fine remotus Claudicat, Aegyptum cupiens, atque idola quaerens.
86 Ponitur ad portam Speciosam debilis; ultra Non valet ire miser, nec limina tangere portae; Culpa negavit iter. Qui sunt qui pectore claudum Israel ferre solent, portaeque adjungere certant, Quae speciosa suo prodit de nomine Jesum? Isaias, Daniel, similes quique ore prophetae Obscuris manifesta canunt miracula Christi. Et portae qui nomen habet, sic admonet ipse: Porta ego sum vobis, qui per me intrare recusat, Fur erit ille nocens. Possunt portare prophetae Ad portam, cernenda magis, quam visa loquentes; In templum non ferre queunt; haec janua Petro Credita, qui, Christum confessus, cognita monstrat, Non ventura sonat. Vetus o sine fine jacebis,
87 Ni Petrum jam, claude, roges! qui, noxia pellens, Auri vitat onus, rerum cui censuit auctor Non peram gestare sibi: pete dona salutis, Non fragiles secteris opes, quas spernere debet Cum Domino, qui dives erit. Post limina templi Porticus hunc Salomonis habet, qui jure vocatur Pacificus; regnante fide quis semper in orbe Pacificus, nisi Christus, erit? Hic protegit omnem, Qui, Petro ductore, placet, quo praesule surgit. Agmine jam niveo, per millia quinque virorum, Ecclesiae crescebat apex; arcere laborat Hunc Judaea coli, cujus de munere fluxit, Quod virtus operata dedit, sed linquere Christum Petri nescit amor: Non hunc reticebimus, inquit, Quo remeat praestante salus, qui jure creantis Infectum supplevit opus: solidumque decorem
88 Pars reparat, quam jussa novant, hic membra redemptor Saucia restituit, hic mortua surgere cedit.
89 Fert animus patrare nefas, sanctisque verendis Sacrilegas inferre neces. O semper iniqui! Dona vident, et bella movent; sed coepta relinquunt, Ne violent, quos turba fovet, quibus, indice claudo, Testis erat meriti, cumque hoc sua corda levabant. Nam non parva dedit populo miracula gressus, Quem rudis atque senex nullis jam legibus aevi Vernula sumpsit humi, cum quo stupet ipsa moveri, Quae jacuit natura diu, firmataque nuper Incessu proprio nova jam vestigia signat,
90 Quae fuerant aliena sibi; tamen improba proles Saevit adhuc, farique vetat, quod gaudia clamant. Quid toties, Judaea, cadis? surrectio Christi Ut furto celetur, emis, sed inania demens A somno documenta petis livore caduco, Quae sentis virtute geri, vis fraude negari. Infernum Dominus cum destructurus adiret, Detulit inde suam, spoliato funere, carnem. Victor ab arce crucis radiantia signa ministrat.
91 Sol ruit in tenebras, tu pectore nigra rebellas. Arva tremunt concussa locis, tu fixior haeres. Saxa crepant, tu dura manes. Jam scissio veli, Quae latuere diu, nudavit mystica templi. Lux tua nos adiit, tecum nox sola remansit. Mors sine fine premit, cui nunquam vita resurgit. Planta vetus, sociare novis et condere libris,
92 Ne pereas viduata cibis, sine munere quorum Arida ficus eris, nullo quia tempore fructum Ad Christi vis ferre manum, neque cernere quantum Floruit incertus faciens oleaster olivas, Plenaque per gentes de spinis pullulat uva.
93 Imminet exhaustis radicibus ira securis, Ut succisa ruas, ni jam translata virescas. Postquam mira salus, in corpore nata vetusto, Discipulis audita liquet, gentisque superbae Cognovere minas, celebrant his vocibus hymnum: Tu, qui cuncta Deus, propriis animata figuris, Artifici sermone facis, quique edita cernens
94 Ante vides, rerumque creas per nomina formas. Cum fierent, vox semen erat, nec distulit ortus Imperium natura sequens; mox spiritus oris Aethera curvavit, sola nexuit, aequora fudit, Materiemque operis sola est largita voluntas.
95 Ne deforme jugum similis portaret imago, Tegmine servili latuit regnator Olympi, Ut sua gentiles implerent coepta furores. Quis dolus Herodis, cum tristia bella moveret Infantum mandata neci? quos ubere raptos Vulnera suscipiunt parvis errantia membris Vix habitura locum, saevoque jubente tyranno, Nasci poena fuit, cujus tulit impetus aevum, Quem nescivit agi, qui perdidit. O nova mortis
96 Conditio! solo vitam pro fine subire, Et, cum prima dies atque ultima sit simul una, Posse magis quam scire mori. Quis lumine sicco, Aut gemitu cessante queat memorare Pilati, Quod deflent elementa, nefas? quo judice, Christus Subdere pro mundi voluit sua membra periclis, Ut carnale malum caro solveret, et ferus hostis, Cujus ab ingenio fluxerunt tela veneni, Perderet antiqui lacrymosa piacula belli, Materia superante pari, ne criminis ultra Per sobolem prodiret onus: damnatio justi Libertas est facta reis: da semina verbi
97 Per tua dona coli, segnisque, novalibus usa, Colligat ista manus, te fructificante, maniplos, De quibus ipse tui componas horrea coeli, Triticeamque fidem, lolio pereunte, corones. Qua sancti fulsere pedes, concurrere visa est Pondere terra gravi, moxque almus Spiritus illis Splenduit, et linguis facundia crevit obortis. Auditae valuere preces: humana propago
98 Materies terrena sumus, limumque parentem Nomine prodit homo: vis flexit et impulit arva Vocis apostolicae, quae de tellure creatos Fecit habere fidem: sed quid magis exsilit unus Concutiturque locus? cecinit Scriptura decoros Pacem ferre pedes; horum sub gressibus ergo Laeta movetur humus, quibus est sermone Magistri Pax commissa pii, quae, deportata per illos, Exiit in cunctas veloci munere terras. Ecce tot egregiis unum cor esse catervis
99 Incipit, atque animam populus nanciscitur unam. Quis dubitare queat mysteria dogmatis, unum Personas tres esse Deum? cum millia vulgi Conveniant sub mente pari, numerique frequentis Sint animi velut unus homo; quae turba perennem
100 Portatura crucem, Dominumque secuta fidelem Sprevit agros, habitura polos: haec nempe facultas Fortior est, de parte magis conquirere totum, Atque caducorum pensare manentia causis, Et quaestum per damna sequi. Non, prodige rerum Venditor, ista facis, sed qui tua jura tenere, Ambitiose, cupis, parvoque in tempore linquis, Quod semper vis esse tuum. Sic spargere rura, Nolle carere fuit; quid enim substantia prodest, Quae servata perit? quam sideris arce locatam Commodius, qui cedit, habet. Pete, creditor, inde Usurae majoris opem, gazasque reconde, Quo nequeant adversa pati; non deterit ullus
101 Perpetuas ibi casus opes; sine fine tenebis, Quod Dominum debere facis. Nunc aspice partes, Lector docte, pias, et tecum mente sagaci Volve, quid esse putes, rutili quod pompa metalli Ponitur ante pedes, sacris non debita dextris; Destitui debere probant, quod tangere vitant, Calcandumque docent, quod subdunt gressibus aurum; De quo terrenae veniunt ad pectora curae Consimili jactatur humo. Quo sistat, avare, Mens tua, disce, loco; quod tu custodis anhelus, Quod statione premis, quod cernere saepius ardes,
102 Cujus in amplexus per somnia cuncta recurris, Horrescunt tractare pii, nec tunc quoque gestant, Cum bona facta parant: quantum speculantur in illo Stare nefas! et dona gerens contemnitur aurum! Decidit infelix Ananias vulnere culpae, Fur census sub fraude sui; cadit impia conjunx, Supplicio percussa pari, quia crimine ab uno Fit commune nefas, quoties scelus ante peractum Consensus facit esse suum: nam mentis avarae Vindex illa fuit sententia. Denique quando Auri cessat amor? qui pectora semper adurit,
103 Quo capitur mortale genus, qua pullulat omne De radice malum, cujus violentior ardet Ambitio, crescente modo, simulantque rapinis Addita lucra famem. Sed, quod mutata voluntas
104 Falsi crimen habet, cumque est jam cautio voti Stare decet, nec velle prius violare sequenti, Jus proprium retinere magis quam demere fas est. Omnibus exemplum sanxit vindicta duorum,
105 Ne quis dona vocet, quae sponsio debita poscit. Respice, vera fides, ac dogmate clara beato Verba require Petri: Quisnam te fallare suasit, Conclusitque probans? homines haud, talia fando, Deludis, mentire Deo. Quae damnat iniquos,
106 Aedificat doctrina pios. Quod Spiritus almus Sit Deus, ex multis plena est instructio libris. Et tamen hinc capit arma fides: quo tendimus ultra? Quis dubitet, quod Petrus ait? qui jure venitis Ad latices, hoc state loco; satis hostibus obstat, Ecclesiae quod forma sonat: divisor amare, Judicium de fine time! qui criminis auctor Errorisque tui est, fusa ruit Arrius alvo Infelix, plus mente cadens, lethumque peremptus Cum Juda commuue tulit, qui, gutture pendens, Visceribus vacuatus obit, nec poena sequestrat, Quos par culpa ligat, qui majestatis honori Vulnus ab ore parant: hic prodidit, ille diremit, Sacrilega de voce rei. Deus arbiter orbis
107 Personis tribus est, in quo simul una potestas. Abstulit his species operum, bonitate creatas, Qui fabricatoris non inspexere decorem, Errantesque putant, qui fecerit omnia, factum. Fama ciet populos ad mystica signa salutis E cunctis properare locis, et pestibus aegros In lectis deferre suis, quos urbis in illa Parte locant, qua sacra tenet vestigia Petrus. O mihi si cursus facundior ora moveret, Centenosque daret vox ferrea, lingua diserta
108 Hac in laude sonos, quantum speciosior esset Ambitus eloquii! variis aperire figuris Singula, nec modicis includere grandia verbis, Quae fuerit rerum facies, cum tempore parvo Morborum cecidere greges, et fluxit ad omnes Improvisa salus, quam corpore fusa sereno Luminis umbra creat, dubiaque a morte remoti Erexere caput. Sed non deprendere visu Auctorem potuere boni, quibus ardua virtus Occultat, quam praestat opem, resque ante paratur, Quam spes ulla foret, furtivaque praemia vitae Dat medicina latens, et anheli corporis aestus, Ignaro languente, rapit, quam nescit adesse,
109 Qui venisse probat, crescitque potentia facti Agnitione carens; cujus splendoris imago, Omnia pervolitans, tactuque nocentia mundans, Stat donis, fugitiva oculis, et munere plenos Linquit ubique toros, hostesque a sensibus atros Projicit, ac nebulis larvalibus exuit artus. I citus, et curas hominum de calle frequentans Excute, Petre, gradus; tecum medicina salutis Ambulat; adde viam; spes est ad gaudia velox,
110 In pedibus non esse moram; tua semita vita est; Si properas, jam nemo jacet; tu motibus umbrae Corpora cuncta levas; atque hoc simul, inscia voti, Sumit turba tacens, quod, cum rogat, accipit unus. [Omnibus ergo salus, uno poscente, venibat.] Quaerite, quos agitat tanti reverentia facti, Quid typicum res ista ferat, librisque volutis,
111 Noscite quod soli cessa est haec gloria Petro; Quaeve sub hac specie lateant documenta videte; Quae tentabo loquens, et si datur ista facultas, Aridus ut magnas impellat rivulus undas. Rursus ab antiquis veniunt miracula causis, Firmior in cunctis capitur substantia rerum, Corpore sensa suo, sequiturque, et corpore certo Funditur, et solidam non terminat umbra figuram; Sed tamen ipsa sibi praecedere corpora signat. Ecclesiam terris colimus quam prodere nulli
112 Aetheream dubitasse licet, sed verior illa est, Quae, super astra manens, coelestis et alta vocatur. Haec, in transcursu dubii quae cernitur orbis, Ad vitam datur esse via, spatioque sub isto
113 Destinant aeternae, quos colligit, atque probatis Hinc iter est excelsa sequi; regit agmen utrumque Petrus, et hinc ductis sorti dat sidera turmis, Ut patuit per verba Dei: Quod solveris, inquit, Quodque ligas terris, sic vinctum sive solutum Aethere perdurat: culta haec quam cernimus arvis, Ergo figura foret, firma est quam nubila gestant. Petrus, utramque regens, ibi corpus et hic parat umbram, Ut, quos hic vitiis noxisque resolverit aegros, Innocui ducantur ei, quae permanet astris, Susceptura pias, hac emundante, catervas. Interea templi, zelo mordente, priores Ecclesiam crevisse dolent, animaeque colonos, Ne spargant, quod corde metant, in sede relegant Carceris, ut desint nascenti sarcula messi. Angelus adveniens tenebrosa volumina noctis
114 Reppulit, et subito micuerunt antra sereno, Erumpensque dies alieno tempore sanctos Ad templum facit ire viros, sed, cardine fixo, Irrita signato custodia permanet antro, Stansque suis foribus, vallante crepidine, carcer Clausus apostolicis vestigia pandit aperta Gressibus, et vigiles illudit janua fallax. O nunquam neglecta fides! cui subjacet illud Quod natura negat, propriis quam legibus uti Non sinit Omnipotens; quoties jubet ipse vicissim Posse quod insolitum fieri, mirata perurget. Si quis adhuc fragili meditatur pectore Thomam, Hinc documenta petat, quia tunc penetrata recepit
115 Janua clausa Deum, mirum est, si corpore portam Sic adeat, quem virgo parit, quem viscera matris Integra concipiunt; humanam quae, rogo, carnem Sumere causa fuit, nisi suscitet? Inde reversus Exhibuit pro teste latus, nostrique favillas Corporis exemplo proprii docet esse novandas, Vulneribus sua membra probans: modo, Didyme, discis, Quam fuerit dubitasse nefas, an fecerit auctor, Quod nobis licuisse vides; si solvere sensu Cura subit, quod Christus ait, non indiga vocis Est species, cur has sancti liquere tenebras. Dixit, opima parans, hos luminis esse ministros, Et candelabri positas velut arce lucernas In tota fulgere domo; nox nulla retentat, Quos lumen lux ipse vocat, qui dona ferentem Et testem meruere Deum, qua lege cavernis
116 Occulerit locus ille suis tot in ordine soles, De quibus ut tenebras, pulsis erroribus, orbis Vinceret, aeternam meruit cognoscere lucem. Jura ministerii, sacris altaribus apti, In septem secuere viros, quos, undique lectos,
117 Levitas vocitare placet: quam splendida coepit Ecclesiae fulgere manus! quae pocula vitae Misceat, et latices cum sanguine porrigat Agni. Huic numero delatus honor sublimia secum Sacramenta gerit, per quae nunc longius ire Non patitur mensura viae, ne plura locutus
118 Inveniar dixisse minus. Sit cura ministris Officium librare suum, quo laudis amictu Hunc deceat lucere chorum, quem mysticus ordo Consecrat in numero, cui dant coelestia formam. Promissum servabo modum: venerabilis orbi Coetus ait: Verbi potius nos convenit omnes, Quam mensae captare cibos: o gloria dives Oris apostolici! nunquam permittere plebem Virtutum sentire famem; dispersa talenti Crescere summa solet; commissa pecunia linguae Displicuit, cum sola fuit; locus indicat iste, Quod meliora rudi populo sint fercula messis, Quam fusae per membra dapes, lateque peritum Nutriat ingenium verbi pinguedo superni.
119 Nam quid corporeae prosunt alimenta saginae, Esuriente anima? cujus jejunia pasci Semper ab ore decet, mensam ut tendamus ad illam Uberibus verbis, ad quam conviva recumbit, Qui vestis candore nitet, ne fulcra beata Deserat abstractus, quisquis deformis ad illam, Eloquio sordente, venit; ferat esca salutem Progrediens de pane poli; gula pectoris ipsum Ambiat, atque animi pleno gustare palato Interior festinet homo; ne vilior esset Causa relicta tamen claris tractanda ministris Creditur, et numerum tenuit pretiosa supernum. Emicat hinc Stephanus, qui primus agone coronam, Nominis haeres, habet, de quo praenuntia palmae
120 Vox cecinit, quod causa dedit: sere praelia, martyr, Felices habitura neces, ubi gloria poena, Et cadere est ortus, jugulisque patentibus aevum Nascitur, aeternae complectens munera vitae, [Vitae principium fuit en sine fine beatae] Sic meruisse mori. Lapides, Judaea rebellis, In Stephanum lymphata rapis, quae crimine duro
121 Saxea semper eris; hunc denique Christus adoptat, Ad quem miles ovans, per vulnera sacra vocatus,
122 Sanguine fecit iter, cupiensque in praemia victor Hac properare via, nivei metitus honorem Callis ad excelsi pergit fastigia regis, Et per tot lapides petrae conjungitur uni.
123 Quis furor iste novus, nulli feritate secundus, Parcere nolle pio? vibrantibus acta lacertis Saxa jacis; parat ille preces, nec respicit unde Grando nefanda cadat, qui, tempore mortis, amice
124 Pro populo peccante rogat; licet omnia tecum Tela feras, silicesque graves et pondera libres, Quem perimis, victurus erit, qui, fine colono, Seminat exemplum, quo surgat vinea Christi, Et calicem Domini convivia festa coronent. Lumina cordis habens coelos conspexit apertos, Ne lateat, quod Christus agat; pro martyre surgit, Quem tunc stare videt, confessio nostra sedentem Cum soleat celebrare magis; caro juncta Tonanti
125 In Stephano favet ipsa sibi; dux praescius armat, Quos ad dona vocat, ne quis hic dimicet anceps, Corpus in arce Dei patuit pro munere testis. Ad Sauli posuere pedes velamina saevi, Infernum quod Hebraeus ait; jam constat utrisque, Hinc meritum sentire suum, cum sidera martyr, Carnifices inferna petunt; sors prima revelat, Exemplumque creat, quod talia bella gerenti, Hoc de fonte fluit, sic occidentibus ut mox Tartara succedant, morientibus astra patescant. Saepe sibi socium Petrus facit esse Joannem,
126 Ecclesiae quia virgo placet, quo denique juncto, Samariae vicina petens, baptismatis undis Ablutas signavit oves, quibus adfuit almus Spiritus, et varias fecit procedere linguas. Fonte quidem lotus, sed non in pectore mundus Hic fuerat Simon ille magus, quem prodidit orbi Poena sequens nescisse fidem; contractibus auri Munera vult aequare Dei, numisque referre, Quod pretio mercator emat. Quem talia Petrus Attentare videns, Quisnam te, perdite, dixit, Movit ad ista furor? Domini quod gratia donat, Ut venale putes, sensu hoc, non sumitur auro,
127 Nec licet, ut coelum corrupta pecunia quaerat, Quam terrae scrutator amat; tibi nulla profecto Hac superest in sorte quies, nec ad ista venire Tu poteris, pollute dolis, qui cordis amari Felle tumens aliena petis; namque atria mentis Spiritus illa subit, quae simplicitate nitescunt. Hac de voce sacrae lux est manifesta figurae. Ecclesiae speciem praestabat machina quondam, Temporibus constructa Noe, quae sola recepit Omne genus, clausisque ferens baptismatis instar, Cum vaga lethales pateretur turba procellas, Ad vitam convertit aquas: simul ipsa columbam Diluit et corvum, sed non concordia mentis
128 Fecit utrosque pares; hunc guttura plena rapinae Subduxere viae, cupiensque in funere pasci Nil potuit vitale sequi, redit ales amica Frugibus, et nullis succumbit naufraga lymphis, Nutriri de morte timens, studioque laboris Dat documenta pii, quanto teneatur amore Plus operi devota fides, rostrique modesti Pignus oliva fuit: dilectio semper in ore Fructum pacis habet: volitant in fluctibus ambo Ex uno sanctoque sinu, servantis in alvo Purgati vallante freto, tamen exsulat unus, Et, reditu cessante, perit: non ergo saluti
129 Sufficit unda lavans, nisi sit sine felle columba, Qui generatur aquis. Simon hic baptismatis undam Contigerat, sed corvus erat, sua lucra requirens, Quae nunquam meruere Deum, qui limine templi Vendentes arcere solet: meliora sequamur! Petrus ad ista vocat, qui filius esse columbae Dicitur ore Dei, meritoque hac matre creatus Ecclesiae sublimat opus: de munere prolis Nomen habet genitrix, quod Spiritus eligit almus, Alitis innocuae dignatus imagine cerni. Angelus alloquitur plenum virtute Philippum,
130 Australem celebrare viam, qua spado jugatis Aethiopum pergebat equis, qui fidus in aula Reginae servabat opes: volat axe citato Gaudia fixa petens, curruque merebitur ipso
131 Errorum jactare rotas. O quanta bonorum Semina percipies! qui tam pretiosa lavacri Sumere dona venis, sterilique in corpore condis, Quod fructu meliore metas. Impone Philippum, Lampadis os quod Hebraeus ait, qui mentis honorem, Nomine teste, probat; juvat hunc audire magistrum, Discipuli quia jure docet; dabit ipse, prophetae
132 De quo verba sonant, cumque omnia fecerit olim, Qua fuerit nunc parte satus: si credulus audis, Et tibi nascetur, tuque inde renasceris illi. Conspectis properanter aquis ardescere coepit Eunuchi fecunda fides, qui gurgite mersus Deposuit serpentis onus, plaustroque cucurrit Heliae meditatus iter. Non parva figurae Causa sub obscurae regionis imagine lucet. Comprobat Omnipotens taedarum foedere, Mosem
133 Aethiopam sociasse sibi, quem dogmata produnt
134 Postea cum Domino vicinius ore locutum. Quid mirum, si legis amor tunc crescere coepit, Ecclesiae cum juncta fuit? quod sponsa perennis Hac veniat de gente magis, nec cantica celant, Quae fuscam pulchramque vocant; haec pergit ab Austro, Aethiopum qui torret humum, Solomonis in ore Pacificum laudare suum, quo nomine dudum Signatum est, quod Christus habet: jam debita mundo Custodem praemittit opum, quo pignore gazas Incipiet proferre suas; thesaurus in illa Quis potior, quam fontis honor? quod ditius aurum, Quam locuples sub corde fides? quam denique recte Praevius huic spado est? quo procedente libido Pellitur, et capiunt coelestia regna pudici. Saulus, acerba fremens, committere bella Damasci
135 Judaica feritate parat, sed amabitur agnus,
136 Quo properat saevire lupus. Sors laeta ruinae, In qua culpa cadit; didicit qui corpore lapso In mentis jam stare gradu; cum lumina claudit, Pectora tunc aperit, coelique agnoscitur auctor, Discedente die: quantum meruere tenebrae! Post oculos majora videt; mirabile saeclis Exemplum dedit alma fides. Anania furorem Excutit, o nova palma! lupum domat ille rapacem, Hebraeus quem dixit ovem; clamabitur orbi, Hoc praecone, Deus, legisque exutus ab umbra, Sub qua caecus erat, terras lucebit in omnes Perpetuo de sole calens. Ne desine, Saule, Hunc celebrare diem; multorum lumine plena Nox datur ista tibi, tuque hic tua nubila portas, Ut mundi purgare queas. Nunc plena figuris Interius documenta sequar, tectumque latebris Aggrediar proferre jubar; quod tempora Saulus In tenebris triduana gerit, facit esse fidelem Exempli mensura sui, tandemque coactum Poena magistra docet, Dominum ne respuat ultra Post triduum superasse chaos; cum coeperit ipse
137 Sic visus reparare suos, quod ab orbibus atris Et squamae cecidere graves, natura quod anguis Ferre solet, ratione viget: Judaea venenum Semper ab ore vomit, crudelior aspide surda. Perfidiae coluber Synagogae sibilat antro. Discipulis Salvator ait: Calcabitis angues,
138 Purior obsequiis ut sit coelestibus actus. Vipereum jacit ante nefas, et praelia doctor Mox meliora gerit; qui cum superasset iniquos, Insidias meruit clausis evadere portis.
139 Sporta solens texi juncis palmisque vicissim, Tegmina dat Saulo, retinens in honore figuram
140 Ecclesiae, nam juncus aquis et palma coronis Semper inest: juvat Ecclesiam baptismatis unda, Martyriique cruor: dudum, vescente caterva, Nutriti sub dente cibi; distendere septem Sportarum coepere sinus: tot in orbe profecto Ecclesias Scriptura canit, quod Spiritus illic Sic operator adest, et signat nomina virtus, Cum tamen Ecclesiam celebremus in omnibus unam. Protegit ergo virum species, cui militat ipse Vas in vase manens, atque hac duce tutus ab hoste Egreditur, cunctis doctor qui vincit in armis. Pervigil excubiis commissi Petrus ovilis, Postquam cuncta videns lustravit in ordine sanctos, Per Lyddae tulit arva gradus, ubi moenibus astans Respicit Aeneam defunctis vivere membris,
141 Atque anima, nodis laxata mole solutis, Non moriente mori. Surgens, paralytice, dixit, Vectorem compone tuum, nec reddere tardes Officium, portate diu. Quo munere vocis Stringitur in solidum, qui fluxerat antea nervis. Tunc iterum formatus homo, longique cadaver Temporis exstinctos ad vitam surrigit artus, Seque levans vacui linquit monumenta cubilis, Quod misero pars mortis erat. Plebs cuncta per illam Coepit stare viam, multisque supervenit ampla Unius languore salus, tactoque liquore, Expulit exclusi sua mox contagia morbi, Fonte lavans animas, alieno robore firmas.
142 Eloquar hinc sacrae quae sint arcana figurae, Si mihi corda movet, cujus vox corpora reddit. Octo quod annorum languoris proditur aetas, Jure per hoc tempus membris defecit ademptis Antiqua sub lege jacens, jugulantia quippe Vulnera semper habent, quorum fit saucius infans, Octavo veniente die; sanavit ab illa Parte gravem, lacerumque diu discrimine carnis In liquidis solidavit aquis, octavus ut aegrum
143 Solveret a plagis exstincti corporis annus, Quo numero veniente die, solemne resurgens Jam Christus sacravit opus: stat temporis usus, Sed voto meliore redux: hinc vulnera serpunt, Hinc ablata ruunt: ibi subdit regula poenis, Hinc purgat medicina vadis, spatioque priore Dudum laxa neci stringuntur membra saluti. Signatis etiam numero paralyticus annis Ille jacebat iners, cui proxima mota Siloa Heu! nullas praestabat aquas; piscina, ligata
144 Porticibus, Judaea fuit, namque atria quinque Ad sua claustra tenet, per quinque volumina Mosi Legis adepta modum, cujus circumdata gyro Debilis aeternum vidit sine munere Jesum, In libris aegrota suis; hinc eripit unum, Qui veniens peccata tulit, quam rite figuram Mundus ubique gerit, quem postquam sabbata solvens Impulit ad fontem, superavit gratia legem. Petrus ad Ecclesiam revocat documenta magistri, Cujus in orbe manu paralyticus exsilit unus; Et, gradiente fide, sua vincula projicit orbis.
145 Te quoque, laude potens, coelestibus inclyta signis, Carminibus, Joppe, canimus, qua sede Tabitha Mansuras fundebat opes, et semper egenis Munere mater erat, quae, vitae tempore clauso, Ponitur in medio, lacrymis plus lota, feretro,
146 Post funus victura suum. Fiducia Petrum Evocat; ille gerens divini pignus amoris, Ut nunquam pietate vacet, quod vota requirunt,
147 Praestaturus adest. Lugentia tecta petenti Stant inopes viduique greges, et brachia monstrant Exuviis onerata suis, quas Dorcadis ipsis Texuerant dederantque manus. O qualia fervens Implorat fomenta dolor! non murmure tristi
148 Affectum pietatis agunt, nec ab ore frequentant Instrumenta precum; quidquid bene facta merentur, Officiis voluere loqui, vocisque repulsam Elegere suae, lateant ne vulnera cordis, Quae lacrymis fecere viam. Facunda gementi Materia est dixisse nihil, nimiumque sonora Causa petit, quod lingua tacet, nec cessat ab aure, Clamosa pulsante fide; qua Petrus aditur, Qui mentes audire solet, jubet ocius omnes Ire foras, flexoque genu fit pronior arvis,
149 Tunc magis alta patens. Oratio fusa Tonanti Mox super astra volat, propriisque a clavibus intrat. Dic, ubi sunt, mundana, tuae, sapientia, leges? Qua virtute negas in se corrupta reverti, Quae vitam de morte vides? Ut munera Petrus Sensit adesse Dei, quibus est reddenda saluti, Quae defleta jacet, fatur conversus ad illam: Surge, Tabitha. Vocata redit, lucique reducta Se stupuit superesse sibi, quam protinus ipse Prendit, et erectam turbis gaudentibus offert. Illa manus meruit Petri contingere dextram, Pauperibus quae larga fuit, qua vita revertens Caetera membra levat, corpusque itura per omne
150 Hanc subiit, quae causa fuit. Si jure movemur, Instaurata dies animae patet, apta figuris, Quam nimis antiqui depresserat umbra pericli, Ad vocem conversa Petri: caput, ante gravatum Legis in obscurae gremio, velut altera surgens, Ecclesia praesente, levat, tenebrasque repellit Lux operum comitata fidem, quae legis ab ore Non fuerat promissa salus, quia fonte renatis Gratia perpetuae coepit dare munera vitae. Caesarea venerandus erat Cornelius urbe, Gentili de stirpe satus, quem dedita causis Vita piis sacravit aquis, coepitque gerendo Credere, qui gessit, quidquid baptismate lotis Consuevit praestare fides: nam missus ab astris Angelus, hunc adiens, Summi in conspectibus, inquit, Stant Domini, quas spargis opes, quae verba precaris;
151 Praemia ne desint virtutibus, accipe certam, Huc Petro veniente, viam. Sic voce coruscans Nuntius aeternis fixit mandata lavacris. Nona fuit tunc hora, magis qua rectius hora Prodiret jam trina fides, quod tertia simplex Hoc iterum ter trina docet, sacramque figuram Singula ter faciunt, et ter triplicata fatentur. Haec est nona potens, oculos quae reddidit orbi Post tenebras remeante die, cum protulit ortum De radiis lux nata crucis, cunctosque replevit Hoc sine fine jubar; nam mundum constat onustum Gentibus esse locum, quibus in baptismate lotis Plena repurgato fulserunt lumina mundo. Hanc solet ille sequi denarius, omnia donans,
152 Quae praecepta decem servantibus arbiter offert, Nec sinit, ut tardos praecedant aere priores, Temporis hujus opem, quam sacri fontis adivit Praevius, o utinam nostrae petat actio vitae, Mortalisque sibi studium proponat origo, Ut credentis amor rerum speculetur honorem, Et ferat exemplum meritis, qui praebuit undis! Jamque capax fidei Cornelius, indice voto, Ad Petrum tres ire jubet. Confessio trina Sic venit generantis aquae, numerumque per ipsum Europae atque Asiae Lybiaeque tenebitur orbis.
153 Ardua progreditur coenacula Petrus adire, Jam medio torrente die; locus instruit altus Despiciensque solum, Petrum coelestia semper, Non terrena sequi: sextae quoque circulus horae Detegit aetatem qua Christus venit in orbem Largiri salvantis opem: numerusque dierum Praetulit exemplum quo condidit antea mundum, Quem vetat hac tandem veniens aetate Redemptor Peccati ditione premi: sic denique sexta Fertur et illa geri; fessus de calle magister Cum, putei super ora sedens, per vasa puellae Pocula qaaerit aquae, requiem facturus ubique Ecclesiae de fonte suae: qua Petrus in hora Esurit, ille sitit pius ad sua dona magister Addere semper amans; cui nominis auxit honorem, Dat pariter nutrire fidem; laetabitur orbis, Hac saturante fame, quae munere pinguior omni
154 Deliciosa fluit, nullumque relinquit inanem Perpetuas latura dapes. Qui solvere nosti, Excute, Petre, meae retinacula tarda loquelae, Deque tuis epulis exhaustae porrige linguae. Claviger aethereus coelum conspexit apertum, Usus honore suo; demittitur inde figura Vasis, ut in terris sit visio, corpore Petri Omnia posse capi, qui, quidquid sumit edendum, Ecclesiae facit esse cibum. Praefertur imago, Quatuor ordinibus se submittentibus; una
155 Ecclesiae forma est, quae quatuor eminet orbis Partibus, et laxat totidem praeconibus ora, Omne genus retinens volucrum, pecudumque, ferarum, Reptiliumque simul; mortalibus ista cohaerent Ex meritis vitiisque suis: patet ergo, quod auctor Jussit in Ecclesiae transfundi viscera gentes. Macta et manduca, dum praecipit; abstrahe, quod sunt, Et tibi fac similes; qui vertitur, alter habetur, Denique Saulus obit, quia Paulus vivere coepit. Absit, Petrus ait; quanta est reverentia sanctae Legis! et esuriens oblatas respuit escas. Ter sonuit Domini vox, quae dictata saluti est: Hoc Genitor, Natusque simul, sanctusque peregit Spiritus, huic fidei pugnax cadit Arrius, unum Personas tres esse negans; Sabellius unum, Sed Patrem confessus, ait, qui deinde vicissim Filius et sanctus dicatur Spiritus idem, Sed totus sit ut ipse Pater, quodque ordine trino Continet unus apex, hic dividit, ille relinquit.
156 Victus uterque jacet, nam jussio trina monentis Personis numerum virtutibus indicat unum, Quo vocat imperio gentes; hoc credere fas est, Si volumus complere fidem, facis omnia, Christe, Sanguine munda tuo, lateris qui fluxit ab ictu, Discretae conjunctus aquae; maculosus oberrat Anguis, et exstinctum lymphis gemit esse venenum. Comperit accitus, quae sit sua visio, Petrus, De merito qui nomen habet, nam Petrus Hebraeo Agnoscens sermone sonat; pro munere Christus Sic vocitare dedit, quo cognoscente patescit Descendit visurus eos quos miserat illuc, Qui laticum quaesitor erat, descendere Petrus Dicitur, ad plebem veniens gentemque novellam, Quae necdum cognorat aquam: pars mersa profecto est Sacro fonte carens, cujus via ducit euntes Ad patriae melioris opem, qua pergere cessans Non intrat, quo vita vocat; comitantibus iisdem, Cornelii properat coelestia regna daturus,
157 Sanctificare domum, genibus quem, poplite flexo, Non sinit advolvi: gratis dare munera suetus Arcet honoris opus: caput hinc novus erigis orbis, Qui percussus eras antiqui dente parentis, Natalemque tibi fons reddidit; edite rursus, Ne preme colla tuis, alienis libera, culpis. Ut primum fari sublimia dogmata Petrus Coepit, et aeterni mysteria pandere Christi, Magnanimes stupuere viri, vocemque sequentes Invenere viam: quid non credentibus offert Indubitata fides? cui nunquam munera tardant, Nec faciunt divina moram: mox Spiritus almus, Indulgens varias opulento munere linguas, Complevit sine more domum; baptisma frequentat Petrus, ut ablutos flammis purgaret in undis. Exemplo caret iste locus, quo Spiritus almus
158 Praevenit, quas sanxit, aquas; qui talia semper Addere dona solet, solisque ex fonte renatis Imposita properare manu; gerit ista vicissim, Ne quisquam putet esse suum, meritisque venire, Quod variat, qui sponte parat, nam Spiritus almus Nescia mensurae fert praemia, plusque ministrans, Quam sperantis erat, praecedit gratia votum. Pervenit, hinc abiens, sublimem Petrus in urbem, Quae retinet vexilla crucis; plebs cuncta requirit, Gentibus unde salus, aperit quibus omnia doctor, Subjungensque monet, nunquam fas esse negari, Quae veniunt bonitate Dei; sententia voce Digna pii monstrare palam custodis amorem, Ut velit ad cunctos coelestia regna patere, Qui tenet has sine fine fores: quid, turba, querelis
159 Gaudia nostra teris? non sunt nova munera Petro, Tot vicibus signata prius, cum nominis almi Huic Christus dat laude frui, quem jura locavit Ecclesiae portare suae, cum littore naves Prospiciens astare duas, praecepta ministrans In Petri vult puppe vehi. Synagoga profecto Sicca remansit humi, postquam doctrina magistri Ecclesiae dedit alta sequi, stat perfida terris, Jam pelago currente fide, sua quippe figura Haesit utrique rati. Joseph Judaea vocabat Hunc natum, cui Petrus ait: Tu, Christe, probaris Filius esse Dei: pars haec defigitur arvis, Quae cecidit terrena sequens; processit in altum, Quae crevit divina loquens: cum pisce sine ullo In tenebris captura fuit, nam tempore lucis
160 Lux quia Christus adest, spoliat vada salsa draconis, Ut cunctos ad littus agant sacra retia fontis; Et de caerulei rapiantur fauce profundi. Nam mare mundus erat, cujus de gurgite Petrus Humida lina trahens, verbo piscante, carinas Complevit majore sinu, quia turba duobus E populis ventura foret, gentesque levavit Tunc famulante salo, plenaque in puppe fatetur Ecclesiam, cujus placida statione recondit, Quod Domini sermone capit, qui dixerat ante Esse alias, quas quaerat oves; has nempe parabat, Quas nunc rite vocat, per quas clementia Petri Congregat aethereis humana peculia septis. Non deerit sua fama locis. Petrus, omnia prendens, Bethsaida satus urbe fuit, quae nomine Hebraeo Venatorum est dicta domus, quia verus ab illa Ecclesiae venator adest, qui cuncta peragrans Cinxit, et ad fidei collegit retia gentes.
161 Clauditur obscuro, sed non sine lumine, Petrus Carcere, nec possunt tenebrae caligine fulva Ecclesiae celare diem: commune per omnes Supplicium timor ille facit: custodia Petri Publica poena fuit; proprium sed pastor ovile, Servato custode, regit, quem ditat honore Ter Dominum confessus amor; de nomine Petrae Nomen Petrus habens aeterna vocabula portat, Fundamenta gerens nunquam passura ruinam. Exspectate tuis, cunctoque in tempore charus, Et nobis jam, Petre, veni! simul omnibus exi, Quos stimulat natura prior! Jam nocte profunda Angelus, astra ferens, ergastula candidus intrat, Se comitante die; coeli veniente ministro,
162 Carceris umbra fugit; pulsae periere tenebrae, Lucifero radiante novo; color exsulat ater, Et mutata vident nocturna crepuscula solem. Custodum vallante manu, inter vincula Petro Corpore somnus erat, sed cum vigilaret in illo, Quae nescit dormire, fides: hoc Cantica clamant: Dormio corde vigil. Laeti documenta figurae Discite, qui liquido meruistis fonte renasci, Et, quae forma manet sacrato in corpore Petri, Cernite corde pio: docet hanc virtutis apertae Angelus ipse viam; tangens latus impulit, in qua Ecclesiae stat parte caput; qua nuntius ortam Noverat, inde levat. Lateri subnexuit arcae Ostia sancta Noe clausis animalibus, hinc est, Diluvio vastante, salus. Producitur Eva, Dormitante viro, lateris generata propago, Nomen habens vitae, si nunquam culpa fuisset, Sic mansura magis: Christus post mysticus Adam, Dignatus dare membra cruci, atque in carne perempta Morte premi, qua vita redit, nova dona liquoris Per lateris sacravit iter: nunc angelus illa Petrum parte vocat, mens credat ut omnis, in ipso Ecclesiae constare decus, teneatque superno Assertore fidem, quo calceamenta monente
163 Hi meruere pedes, tetigit quos dextra magistri,
164 Quae totum mundavit aquis: gradientibus illis, Conclusae cessere fores: putat omnia, somno Ludificante, geri, cui praemia vera paravit Majestas ignara doli: jam ferrea claustris Porta patet, rigidi laxant sua vincula postes. Gentibus abscidens durae feritatis acumen Aspera cuncta domat, ne janua fixa vetaret Orbis iter, quo cursus erit: dic, gloria rerum, Ferrea quid mirum si cedunt ostia Petro? Quem Deus aethereae custodem deputat aulae,
165 Ecclesiaeque suae faciens retinere cacumen Infernum superare jubet: mox liber ab hoste Divinum celebravit opus, quem prima puella A tenebris remeare probat, cui gratia Christi Rem dedit esse parem; visus adit ipse resurgens Femineos, loquitur redeuntis gloria carnis Ad sexum, quem mater habet; patet hinc quoque vatem Ecclesiam sensisse suum, quae gaudia portet In cunctum diffusa gregem: quis talia fando Explicet, aut verbis attollat pondera rerum? Maximus ille pavor, gelidos qui strinxerat artus, Laetitiae mensura fuit; manet omne per aevum Pignoris hujus apex, et sideris obtinet instar, Corpore quod Petrus sacravit, et angelus ore. His solidata fides, his est tibi, Roma, catenis Perpetuata salus; harum circumdata nexu Libera semper eris: quid enim non vincula praestent,
166 Quae tetigit, qui cuncta potest absolvere? cujus Haec invicta manu, vel religiosa triumpho Moenia non ullo penitus quatientur ab hoste. Claudit iter bellis, qui portam pandit in astris.