O Nazarene, lux Bethlem, Verbum Patris,
Quem partus alvi virginalis protulit,
Adesto castis, Christe, parcimoniis,
Festumque nostrum rex serenus aspice,
311 Jejuniorum dum litamus victimam.5
Nil hoc profecto purius mysterio
(0842A)Quo fibra cordis expiatur vividi:
Intemperata quo domantur viscera,
Arvina putrem ne resudans crapulam
Obstrangulatae mentis ingenium premat.10
Hinc subjugatur luxus, et turpis gula;
Vini, atque somni degener socordia,
Libido sordens, inverecundus lepos,
Variaeque pestes languidorum sensuum
Parcam subactae disciplinam sentiunt.15
Nam si licenter diffluens potu, et cibo,
Jejuna rite membra non coerceas,
Sequitur, frequenti marcida oblectamine,
312 Scintilla mentis ut tepescat nobilis,
Animusque pigris stertat in praecordiis.20
Frenentur ergo corporum cupidines,
(0843A)Detersa et intus emicet prudentia:
Sic excitato perspicax acumine,
Liberque flatu laxiore spiritus
Rerum parentem rectius precabitur.25
Helia tali crevit observantia,
Vetus sacerdos, ruris hospes aridi:
Fragore ab omni quem remotum, et segregem
Sprevisse tradunt criminum frequentiam.
Casto fruentem Syrtium silentio.30
313 Sed mox in auras igneis jugalibus,
Curruque raptus evolavit praepeti,
Ne de propinquo sordium contagio
Dirus quietum mundus afflaret virum,
Olim probatis inclytum jejuniis.35
Non ante coeli principem septemplicis
Moses tremendi fidus interpres throni
(0843B)Potuit videre, quam decem recursibus
(0844A)Quater volutis sol peragrans sidera
Omni carentem cerneret substantia.40
Victus precanti solus in lacrymis fuit:
Nam flendo pernox irrigatum pulverem
Humi madentis ore pressit cernuo:
Donec loquentis voce praestrictus Dei
314 Expavit ignem non ferendum visibus.45
Joannes hujus artis haud minus potens,
Dei perennis praecucurrit Filium:
Curvos viarum qui retorsit tramites,
Et flexuosa corrigens dispendia,
Dedit sequendam calle recto lineam.50
Hanc obsequelam praeparabat nuntius,
Mox adfuturo construens iter Deo,
Clivosa planis, confragosa ut lenibus
(0844B)Converterentur, neve quidquam devium
Illapsa terris inveniret Veritas.55
(0845A)Non usitatis ortus hic natalibus,
Oblita lactis jam vieto in pectore
Matris tetendit serus infans ubera:
315 Nec ante partu de senili effusus est,
Quam praedicaret virginem plenam Deo.60
Post in patentes ille solitudines,
Amictus hirtis bestiarum pellibus,
Setisve tectus, hispida et lanugine,
Secessit, horrens inquinari, ac pollui
Contaminatis oppidorum moribus.65
(0846A)Illic dicata parcus abstinentia
Potum, cibumque vir severae industriae
In usque serum respuebat vesperum,
Parvum locustis, et favorum agrestium
316 Liquore pastum corpori suctus dare.
Hortator ille primus, et doctor novae
Fuit salutis: nam sacrato in flumine
Veterum piatas lavit errorum notas:
Sed tincta postquam membra defaecaverat,
Coelo refulgens influebat Spiritus.
(0847A)Hoc ex lavacro labe dempta criminum,
317 Ibant renati non secus, quam si rudis
Auri recocta vena pulchrum splendeat:
Micet metalli sive lux argentei,
Sudum polito praenitens purgamine.80
Referre prisci stemma nunc jejunii
318 Libet, fideli proditum volumine,
Ut diruendae civitatis incolis
Fulmen benigni mansuefactum Patris
Pie, repressis ignibus, pepercerit.85
Gens insolenti praepotens jactantia
Pollebat olim: quam fluentem nequiter
(0848A)Corrupta vulgo solverat lascivia:
Et inde bruto contumax fastidio
Cultum superni negligebat numinis.90
Offensa tandem jugis indulgentiae
Censura, justis excitatur motibus,
Dextram perarmat rhomphaeali incendio,
Nimbos crepantes, et fragosos turbines
Vibrans tonantum nube flammarum quatit.95
Sed poenitendi dum datur diecula,
319 Si forte vellent improbam libidinem,
Veteresque nugas condomare ac frangere,
Suspendit ictum terror exorabilis,
(0849A)Paulumque dicta substitit sententia.100
Jonam prophetam mitis ultor excitat,
Poenae imminentis iret ut praenuntius.
Sed nosset ille cum minacem judicem
Servare malle, quam ferire ac plectere,
Tectam latenter vertit in Tharsos fugam.105
Celsam paratis pontibus scandit ratem:
Udo revincta fune puppis solvitur.
Itur per altum: fit procellosum mare.
Tum causa tanti quaeritur periculi:
Sors in fugacem missa vatem decidit.110
Jussus perire solus e cunctis reus,
Cujus voluta crimen urna expresserat,
Praeceps rotatur, et profundo immergitur.
320 Exceptus inde belluinis faucibus,
(0849B)Alvi capacis vivus hauritur specu.115
ransmissa raptim praeda cassos dentium
Eludit ictus, incruentam transvolans
(0850A)Impune linguam; ne retentam mordicus
Offam molares dissecarent uvidi,
Os omne transit, et palatum praeterit.120
Ternis dierum, ac noctium processibus
Mansit ferino devoratus gutture.
Errabat illic per latebras viscerum;
Ventris maeandros circumibat tortiles
Anhelus, extis intus aestuantibus.125
Intactus exin tertiae noctis vice
Monstri vomentis pellitur singultibus,
321 Qua murmuranti fine fluctus frangitur,
Salsosque candens spuma tundit pumices,
Ructatus exit, seque servatum stupet.130
In Ninivitas se coactus percito
Gressu reflectit; quos ut increpaverat,
(0850B)Pudenda censor imputans opprobria,
Impendet, inquit, ira summi vindicis,
Urbemque flamma mox cremabit: credite135
(0851A)Apicem deinceps ardui montis petit,
Visurus inde conglobatum turbidae
Fumum ruinae, cladis et dirae struem,
Tectus flagellis multinodi germinis,
Nato et repente perfruens umbraculo.140
322 Sed moesta postquam civitas vulnus novi
Hausit doloris, heu! supremum palpitat.
Cursant per ampla congregatim moenia
Plebs, et senatus, omnis aetas civium,
Pallens juventus, ejulantes feminae.145
Placet frementem publicis jejuniis
Placare Christum: mos edendi spernitur.
Glaucos amictus induit monilibus
Matrona demptis, proque gemma, et serico
(0852A)Crinem fluentem sordidus spargit cinis.150
Squalent recincta veste pullati patres,
Setasque plangens turba sumit textiles.
Impexa villis virgo bestialibus,
Nigrante vultum contegit velamine,
Jacens arenis et puer provolvitur.155
323 Rex ipse Goos aestuantem murices
Laenam revulsa dissipabat fibula,
Gemmas virentes, et lapillos sutiles,
Insigne frontis exuebat vinculum
Turpi capillos impeditus pulvere.160
Nullus bibendi, nemo vescendi memor:
Jejuna mensas pubes omnis liquerat:
(0853A)Quin et negato lacte vagientium
Fletu madescunt parvulorum cunulae:
324 Succum papillae parca nutrix derogat.165
Greges et ipsos claudit armentalium
Solers virorum cura, ne vagum pecus
Contingat ore rorulenta gramina,
Potum strepentis neve fontis hauriat;
Vacuis querelae personant praesepibus.170
Mollitus his, et talibus, brevem Deus
Iram refrenat, temperans oraculum
Prosper sinistrum: prona nam clementia
Haud difficulter supplicum mortalium
Solvit reatum, fitque fautrix flentium.175
Sed cur vetustae gentis exemplum loquor?
Pridem caducis cum gravatus artubus
(0853B)Jesus, dicato corde jejunaverit:
(0854A)Praenuncupatus ore qui prophetico
325 Emmanuel est, sive NOBISCUM DEUS180
Qui corpus istud molle naturaliter,
Captumque laxo sub voluptatum jugo,
Virtutis arcta lege fecit liberum,
Emancipator servientis plasmatis,
Regnantis ante victor et cupidinis.185
Inhospitali namque secretus loco,
Quinis diebus octies labentibus,
Nullam ciborum vindicavit gratiam,
Firmans salubri scilicet jejunio
Vas appetendis imbecillum gaudiis.190
Miratur hostis, posse limum tabidum
Tantum laboris sustinere, ac perpeti.
326 Explorat arte sciscitator callida,
(0854B)Deusne membris sit receptus terreis:
(0855A)Sed, increpata fraude, post tergum ruit.195
Hoc nos sequamur quisque nunc pro viribus,
Quod consecrati tu magister dogmatis
Tuis dedisti, Christe, sectatoribus,
Ut cum vorandi vicerit libidinem,
Late triumphet imperator spiritus.200
Hoc est, quod atri livor hostis invidet,
Mundi polique quod gubernator probat,
Altaris aram quod facit placabilem,
Quod dormientis excitat cordis fidem,
327 Quod limat aegram pectorum rubiginem.205
Perfusa non sic amne flamma exstinguitur,
Nec sic calente sole tabescunt nives,
Ut turbidarum scabra culparum seges
Vanescit almo trita sub jejunio,
Si blanda semper misceatur largitas.210
(0855B)Est quippe et illud grande virtutis genus
Operire nudos, indigentes pascere,
(0856A)Opem benignam ferre supplicantibus,
Unam paremque sortis humanae vicem
Inter potentes atque egenos ducere.215
Satis beatus quisque dextram porrigit
Laudis rapacem, prodigam pecuniae,
Cujus sinistra dulce factum nesciat.
Illum perennes protinus complent opes
Ditatque fructus fenerantem centuplex.220