Rem quam disponis nec laudo nec reprehendo:
Non laudo quoniam deficias timeo,
Non reprehendo quidem quia res est religiosa,
Si poteris uotum continuare tuum.
5Scilicet incipias, peragas incepta nec usquam
A bene proposito dimoueare tuo.
Sed, quia praecipiti sub mobilitate iuuentus
Praecipitata ruit, ipse tibi timeo.
Incipit ecce tua primum florere iuuenta,
10 Floribus in primis carpere mala cupis;
Fructus maturos producant desine flores
Nec moetas properus temporis anticipes.
Ipse tibi timeas, ut, dum te corriget aestas,
Huius propositi te quoque poeniteat.
15Aestus adhuc carnis in te sua castra ciebit
Et tunc conflictus experiere nouos.
Tunc in te solo diro quatiere duello,
Tanquam sis solus unus et alter homo.
Quis superare potest, dum uixerit, omnia carnis
20 Incentiua suae qui tribulant hominem?
Seditio grauis est si femina uirque repugnet,
Plus grauis est in se quando repugnat homo.
Esto, frigescas, esto, puerilia uincas,
Naturae uictor, uictor et ipse tui,
25Vincas quod dudum dicicisti uel docuisti,
Est aliud quod te temptet adhuc grauiter.
Instat ut id peragas: ieiunia longa; frequentes
Impatiens mensas anticipare soles:
Ergo satur uenter quando ieiunia discet?
30 An tolerare famem pulmo tener poterit?
Instat ut ipse cibis utaris uilibus atque
Vino postposito parcus aquam sapias.
Olim pigmentis nutrito et mollibus escis
Quando sufficiet panis et unda tibi?
35Tectus tam tenui quam texit aranea tela,
Deliciosus adhuc membra tenella foues:
Ergo quando pilos poteris tolerare caprinos?
Quando tela tibi stuppea conueniet?
Quando seuerus erit uiuens hucusque iocosus?
40 An tacet ad tempus garrulus atque loquax?
Mollia membra situ praemolli quando rigescent?
Dediscetne cito balnea pulpa caro?
Alta calore caro brumamque geluque peribit?
An tibi lectus erit astula siue cinis?
45Res specialis adhuc est ieiunantibus ira;
Sepe cibo parcens subiacet huic uicio.
Ergo contra iram uelut irascaris oportet,
Vt uelut iratus hoc uicium perimas.
Quis procul unquam a se disterminet ambitionem?
50 Cuiue fuit uitae laus odiosa suae?
Ergo tot et tantos sibi conflans quilibet hostes
Plurima seu totidem praeparet arma sibi.
Tu quoque, qui temptas heremitica bella subire,
Ad sortem nunquam tutus eas dubiam.
55Nam caue ne titubes, ne te malus obruat hospes,
Quippe duo perdes saecula si titubes.
Et michi si credes, uel ab hac leuitate recedes,
Siue mori obtabis quam citius poteris.
Bellum intestinum, diuturna famesque sitisque
60 Continuusque labor quid nisi mors grauis est?
Vita quidem grauis est et morte malignior omni,
Quam timor associat poenaque continuat.
Ergo ne credas puerili mobilitati:
Quod modo uis, noles; tempus adhuc ueniet.
65Explora mores, et uitae dirige cursum;
Incipe quam possis edificare domum.
Suscipe quod tibi sit non importabile pondus,
Assuetus miles proelia dura gerat.
Expugnes urbes, expugnes oppida, turres,
70 Scilicet haec uincas, est graue, te superes.
Et si quid nequeas ad finem ducere, tangas
Ridiculum: ueluti Marsia uictus eris.
Vt fatear uerum, mentem mutabis et actum;
Est puer instabilis ut rota uertibilis.
75Si remanes, laudo; si uadis, non reprehendo;
Tunc reprehenderis cum uomitum biberis.
Ergo domi remanere uelis et credere patri
Quam te fluctiuago conicias pelago.
Si sapias, annum transibis praemeditando,
80 Vt sic decernas quid pocius uoueas.
Praemeditatus enim si quid iam uoueris ultra,
Digna uoueto Deo dignaque redde sibi.
Sunt duo quae facias, aut uades aut remanebis;
Aut hoc aut illud gnauiter efficias.
85Altera res tuta est, res altera religiosa;
Tutus in hac uita uiue, beatus eris.
Si quoque scire cupis quae sit mea dictio, dicam:
"Nauiget in portu qui freta seua timet;
Tam fragilem cimbam Boreae committere noli,
90 Res equidem fragilis est lutulentus homo.
Malo tot et tantis me non exponere uentis
Quam timeam uentos quoslibet expositus.
Apricasque domos, apricaque diligo claustra,
Ipse fugabo Deum, si Deus inde fugit".
95Sermones pauci repetuntur sepius, ut sic
Amoueam qui te nunc furor exagitat.
Nam si desipiat, superest cohibendus amicus,
Donec ab inceptis hunc dirimas stolidis.
Tuque puer libripens hoc uiso carmine pensa
100 Vel tibi quid sit onus, uel tibi quid sit opus.