114.1089B|
Strabus.
Cur non dulce decus quando se contulit hora
Et ver floriferis laetum se subrigit Austris,
Magnus et ardentem gradibus legit aethera Phoebus?
Jam spatiis crevere dies, dulcescit et umbra,
In flores partusque novos, et gaudia fructus
Herba recens arbos datur, et genus omne animantum,
Quod mare, quod silvas, quod rura, quod aera tranat,
Quaerere-me pateris, te respondere petitis?
Discere namque mihi votum, tibi dicere promptum.
Scintilla.
Nec te credo latet veteres quo more poetae
Digna diis terrisque canebant carmina magnis,
Aut etenim abrupti montis juga sola sequentes,
114.1089C| Aut specubus, fossis, aut saltus valle remoti,
O magnum pharetrata echonem voce ciebant.
Hirta suis hederis circum bene tempora cincti,
Teste nemus, testesque ferae, timidaeque volucres,
Mens secura, procul furibundae crapula curae.
At nos pro sylvis, hederis, echone, coturno,
Immanes omni ferimus de parte tumultus,
Et vix ipsa luto subducit pupula sese,
Stercoribusque novissima pro pudor omnis inhorret,
Hinc detractorum sonat, illinc clamor egentum
Nudaque tergeribus sordescunt crura nigellis,
Has unquam Musae si dilexere nigellas,
Stercora, clamores coenosa fluenta, tumultus.
Respondere tibi nequaquam differo, sed si
Pauca loquar, quia deest locus, argue lenius oro.
Strabus. 114.1089D|
Primum nosse velim, juxta quam saepe viamus
Cur sic imago, suis sit effigiata figuris.
Scintilla.
Tetricus Italicis quondam regnator in oris
Multis ex opibus tantum sibi servat avarus,
At secum infelix, piceo spaciatur averno.
Cui nihil in mundo, nisi vix fama arida restat.
Quamquam thermarum vulgus vada praeparat olli,
Hoc sine nec causa, nam omni maledicitur ore,
114.1090B| Blasphemumque Dei ipsius sententia mundi
Ignibus aeternis, magnaeque addicit abysso.
Quam statuam vivo artifices si forte dederunt,
Credito blanditos insano hac arte leoni,
Aut etiam quod credo magis, miser ipse jubebat
Haec simulacra dari quod saepe superbia dictat,
Infelix nam nullus erit, nisi deserit ipse
Scire quod est, audens sese quod credere non est,
Curribus atque in equis noris si stare superbos
Non quod sedit equo, tecum miraberis unquam.
Strabus.
Cernimus aerias simul adventare columbas
Terque die, exorta, media, et vergente venire,
Talia non vanis addam spectacula rebus.
Scintilla.
114.1090C| Nonne vides humiles saevos quasi amare tyrannos?
Non ex corde tamen, sed enim pro temporis hujus
Pace, petunt pastum, non nidificando quiescunt.
Strabus.
Cur dextra de parte, nolam gestare videtur
Nudus ob hoc solum, puto ut atra pelle fruatur.
Scintilla.
Etsi non caneret, nequaquam pelle careret,
Quam semel induerat, sed erit quod dicere possis,
Flagitiosorum certe praeconia, summis
Laudibus accelebrant, omnis virtutis egentes,
Verius ut dicam, dat nudo opprobria nudus.
Strabus.
Si quid in his aliud, nobis edicito, nosti.
Scintilla.
114.1090D| Fulget avaritia, exornatis aurea membris,
Spicula fert quae saepe laetus pulsare pigrescens
Sufficiant, solidisque accendant corda rapinis;
Aurea quod regnat stipata satellite nigro,
Non aliud portendit enim, quam quod mala quantum
Luxuries quosdam, sensu distendit avaro
Tantum pauperies alios devastat adurens,
Quam subter labuntur aquae, quia teste poeta,
Semper avarus eget; quod desunt frena notabis,
Quodque super lapides plumbumque et inane metallum
114.1091A| Currit equo, signat se pectore bellua duro,
Corde pigro, sensuque cavo regnare superbam.
O pestis sine fine nocens, non sufficit omnem
Pervolitasse orbem bellis, et caede potentum,
Quin etiam faciem praeclara palatia contra
Christicolasque greges, videas posuisse nefandam.
Ante pedes ternos parentibus undique nervis,
Ille tuus sonipes, vacuum super aera nando
Tollet, et albentes monstrabitur inter olores,
Quam pia corda tuis maculas vis pessima telis.
Jam tamen ipsa pedem vanis conatibus unum,
Optima nequaquam contra consulta levasti,
Nam quotiens procerum tibimet conjungere quemquam
Es conata, tibi totiens aut obvia mortis
114.1091B| Ex insperato venere repagula nigrae,
Aut cautela Patrum, quos arx sanctissima semper
Substituit, pestem monitis compescuit atram.
Deficiat quorum sceptrum de semine nunquam,
Donec in ignivoma veniet Rex nube coruscans.
Strabus.
Dignum est, ut video, praemissis tristibus ergo
Debita principibus laudum persolvere vota.
Scintilla.
Novi equidem, sed felici nunquam obfuit illi
Adversis firmare animum, neque contingit ullum
Ante bonum non esse malum; sic numina nerunt
Aurea quae prisci dixerunt saecula vates.
Tempore magne tuo Caesar venisse videmus,
Tu pietate reples, quidquid minus esse potestur,
114.1091C| Thesauris alii meritis tu comptior esto,
Tu bonitate places, aliique tyrannide gaudent,
Solus ad omnigenos transis Rex magne triumphos
Quem te namque vocem, nisi magnum in plebe Moysen,
Qui populos tenebris per lumen ducis ademptis,
Qui morum nova templa struis, qui munera Christi
Quae collata tibi cunctis communia praestas.
Ille umbram, tu corpus habes, eremo ille remota
Arte tabernaculum et saërpentes vinxit aenos
De silice hausit aquam, sumens de manna pruinis,
Tu vero in populis paradisi ad amoena vocatis
Templa regis, fundata sacris Rex magne lapillis,
Quorum pensa pater quondam tibi magnus adauxit
Aurea cui ludunt summis simulacra columnis
114.1091D| Cujus ad ingenium non confero dogma Platonis
Lacte fluis et melle simul, petraeque sequentis
Largiris latices, undis Pharaone necato.
Laudibus altithronum celebras per saecula Patrem,
Digna loco cui semper erunt spectacula amoeno:
Hinc magnum Salomonis opus, hinc templa supremis.
Structuris aequanda micant, specularia subter
Dant insigne nemus, viridique volantia prato,
Murmura rivorum ludunt pecudesque feraeque
Uri cum cervis, timidis cum caprea damis,
Si quoque deinde velis, saltabunt rite leones,
Ursus, aper, panthera, lupus, lynces, elephanti,
Rhinoceros, tigres venient, domitique dracones
114.1092A| Sortiti commune boumque oviumque virectum.
Omnia pacatis animalia litibus assunt,
Aeriae summo quercus de vertice laetis
Commodulantur aves rostris, et suave susurrant.
Ast alia de parte nitens fulgore corusco
Auratus discurrit eques, comitante pedestri
Agmine, tintinnum quidam, quidam organa pulsant
Dulce melos tantum vanas deludere mentes
Coepit, ut una suis decedens sensibus ipsam
Femina perdiderit vocum dulcedine vitam.
Cedant magna tui super est figmenta colossi
Roma velit Caesar magnus migrabit ad arces,
Francorum quodcunque miser conflaverit orbis
En queis praecipue jactabat Graecia sese,
Organa Rex magnus non inter maxima ponit.
114.1092B| Quae tamen inceptos servent si intacta canores,
Deses erit qui saepe suo quatit aera plectro.
Ante tamen spreta jactabit pelle lacernam,
Et ferri rapta bacchatus male sonoros
Comminuet truncos, et iniquas voce cicutas,
Nec frustra, quia nulla suo pro carmine dona
Emeruit, saltim ut fulvi pars extima nigros
Auri collatis meritis depingeret artus.
Interea magnis crepitant tabulata catervis,
Quae clarum sequitur pulcherrima turba Moysen.
Obstupui fateor gemmis auroque decorum,
Et vidi et mecum volvens, tum singula volvi,
An Salomona pium, an magnum Davida viderem,
Herodem non esse sciens, nec talis honoris
Participem, faciat coeli Rex optimus illum.
114.1092C| Percepi tandem, postquam rigor ossa reliquit,
Ossa sacri corrupta Patris, splendore corusco,
Hunc cui fulgorem divi consortia verbi
Ediderant, qui in terrigenis mitissimus exstat.