(e Poeseos Latinae speciminibus)
Mnemosynes magnique Jovis ter candida proles,
Musae Pierides, vota fovete mea!
Vos a Dîs superis res impetrate secundas,
Famâque in populis utar ut usque bonâ,
Ut dulcis habear sociis, at acerbus iniquis,
Adversis timear, diligar usque bonis.
Divitias equidem cupio; non rite paratas
Horreo; poena etenim denique certa venit.
Solae equidem, quas Dî dederint mortalibus aequi,
Omnem per vitam nos comitantur opes.
Quas homines violenter avent, non sponte sequuntur
Dextram avidam, — partae scilicet arte malâ, —
Invitaeque manent. Damnum mox ingruit atrum:
Ut scintilla ignes parva repente ciet,
Exilis primum, dirâ vi denique surgens.
Injuste haud longo tempore parta manent.
Cunctorum finem Pater exspicit. Utque repente
Vere novo ventus nubila foeda fugat,
Qui, postquam ponto vastos exciverat imo
Fluctûs, frugiferae jam sata laeta fero
Impete depopulat terrae, lucemque reducit
Coelos adtingens, splendida tecta Deûm,
Unde jubar solis lato splendescit in orbe
Terrarum, hinc illinc nubila coeca fugans:
Talis et est vindicta Jovis. Non quaelibet ejus
Iram, ut mortali, culpa repente movet.
Nil unquam latuit prorsus : mens conscia noxae
Vidit, utut latitans, emicuisse nefas.
Poenas jam celerat, jam differt. Sique scelestus
Fugerit, ut lento Poena sequuta gradû,
Certa tamen venit. Mox, etsi innoxia, poenas
Pravorum soboles posteritasque dabit.
Mens mortalibus haec pariter, pravisque probisque
Magnanimum sese quilibet esse putat,
Dum sortem ignorat duram; mox ejulat idem.
Ante spei vanae credula corda damus.
Si quem vis validi cruciarit noxia morbi;
Jam cupidâ sese mente valere videt.
Ignavus forti sese virtute decorum,
Deformis fingit ora venusta sibi.
Pauper, egestatis qui suffert forte labores;
Jam sibi magnificas illico spondet opes.
Hinc illinc agimus quaestum. Secat ille phaselo
Cetiferum, cupiens lucra referre domum,
Oceanum, rapide ventis agitatus iniquis,
Audax, atque animae prodigus ipse suae.
Frugifera arva secans alius desudat in annum,
Estque illi curae praeter aratra nihil.
Victum alius, doctus Vulcani et Palladis artes,
Adsiduâ solers quaerit ubique manû.
Alter, Olympiadum Musarum munera nactus,
Jucundos placidâ temperat arte modos.
Vatem alium finxit teli jaculator Apollo; et
Praescius ille procul fata venire videt,
Quae Superi statuunt. At ineluctabile fatum
Vertere nulla ales, victima nulla potest,
Nec medici, quamvis magni medicamina Phoebi
Docti, vis ullam prospera praestat opem.
Saepe levi e plagâ morbus lethalis oritur,
Solvere quem tandem nulla medela queat.
Dira lues illum morbi dum vexat iniqui;
Tangit eum medici dextra, statimque valet.
Fert Fortuna malas sortes, eademque secundas;
Sed frustra fugias, quae statuere Dii.
Consiliis obsunt infesta pericula cunctis,
Quo vergat coeptum, non videt auctor, opus.
Qui sibi conatû magnos spondebat honores,
Incidit imprudens in mala dura modo.
Dî proba quaeque juvant, quae quis molitur; honeste
Audaces fati Diva benigna juvat.
Nulla tamen nummis signatur meta legendis.
Nam si quis nostrum plurima possideat;
Plura tamen cupiet. Jam quis satiaverit omnes?
Mortali norunt pendere lucra Dii;
Inde malum saepe exoritur, quod Jupiter ultor
Mittit, et hunc isthinc, illum aliunde ferit.