CADA PIEZA VIVE EN UNA DIRECCIÓN · NADA VIVE EN UNA SOLA SALA  

PoetósferaLa BibliotecaJoan Pitschen Salutz

Joan Pitschen Salutz · Barroco

Nouva Relatiun

italiano

AU’nt chi vengia la fin dalg muond

Ans muossa la sritüra,

Singials partuot vengn’a s’vair zuond

In Tschêl, munts, e planüra,

.mw-parser-output .numeroriga{float:right;color:var(--color-subtle,#666);font-size:70%;user-select:none}5Ilg ær, ilg Mâr, & sün la terra.

Ramuors dabats, e partuot guerra

Quai tuot s’complescha huossa.

2. Aint in quist an dals sasaunt ün

Milli sêstschient laproe,

10Qua po pür vair, ün, e scodün

Chi sain ils temps davoe.

Sco Christ ha t’ngüd pröfetizad

Quai ais impart gia tuot dvantad

Ilg reist d’contün s’complescha.

153. Ach infidel chiatif, nausch muond

Cura ma vousch imprender?

Sgür chia quel brichia mainta.

Lgünna, Sulai, e Stailas pro,

Haun d’noß puchiads horrur, lapro

35Quai vsains tuots, velgs, e juvans.

6. Superfg’varez, üsür, ingion

Ha zuond tut suramaune,

Pro blers, e plüs cresch’iminchion

11. Ilg Tertz da Saira vart splandur.

Sur dalg Holland sa stenda.

Pro Dania e Franck - furt fadmur

Contra Strosburg el s’renda,

75Intraunter l’Aulgia, elg Delfin:

Stend el sia Cua, sco bel lgin,

Vers mezza Not sinclinna.

12. Quaistas trais Stailas preidgian tschert,

A tuot la Christantade.

80Ch’nuo cuorn’incūtr’cun bratsch avert,

A Deis; ch’ais gritantade;

Cun larmas croudan pro seis peis,

Et quai in metz d’la Christantad

Dieu s’lascha ngir puchiade.

17. Bragirs, cridars, s’haun blers udyts

Ch’la terra strasunava.

115Dunauns, uffaunts, jufnas eir vys

Insembel chi ürlavan,

Anguoscha gronda veif ilg cour,

Elg corp ngiva plagiad dadour,

Eira zuond grond stramizzi.

12018. Chie lains dyr d’la religiun

Alg d’schprêtsch chi sai d’vantade,

D’quella? & superstitiun

In seis lœ sai schantade,

Bandyt eira ilg Evangel’

125La Messa miß in lœ da quel

O gronds chiastiamainse.

Pers ais qua tuotta faie,

Iras con œdis, malvulgentschas,

Manzœngias, & tuottas strupgenschas,

S’haun dapartuot rasadas,

15523. In ünna taal confusion,

Eira ün pouver fatte,

Quel chi pareiva, ilg plü bun

Nngiva eir in quai tratte,

Ilg pœvel eir contr’ilgs pastuors,

160Pastuors contra ilgs Audituors

Filgs, contra Babs, & Mammas.

24. Babs Mammas contra ils uffauns

U’ ffaunts l’ün contra l’auter,

Da saungk, e vschins s’eiran ils mauns

165Per s’metter suot ilg clauter

Eiran a far quai eir dschilgius,

Chi v’vessan l’ün a lauter rus,

Alg corp, e tuot la nembra.

25. Ne ais rumas sulet pro quai

170Bler mal ais ngüd laproe,

19028. Ilg Jnamy s’ha approsmad

Zuond spert pro noß Confins

Sün ils Cufins s’hal affarmaddt,

230Offender Dieu zuond a la speßa

E d’bœn imprendr’inguotta.

34. Huoß pilg a cour lessa Cometa

Ch’ lura in tschêl ais visa.

Ais stat ünna clera Trometa,

235Da duus fats ch’ins avisa,

U’ chia nuo meldran nossas vittas

270Chia brick puden mütschare.

Ils vyds, & strada, ærs, & prads,

Sun cun lur saung stats spantanads,

La prüm’e l’autra giada.

40. Chi voul dyr tuotta las richezzas

275Chi eir in ils Comœnse,

Farinnas, paings, chiaschous granezzas

Nun pudains dyr ingiünse

Chiarras, tratschoms, e roudas pro,

Plümmas e Lets, con grond fallo

280Ais tuot mnad our d’la terra.

45. Pilg bain a cour, ô Engadina

310Co Deis thai avisade,

Lœng aunt chi t’veng quaista ruvinna,

Mo co t’hasch dapurtade

Da tschêl ha Deis con tai tschantschad

Tras la Cometa ch’la mussad

315Aunt Ons quaraunt, e traise.

46. Chi ais stat ilg on dals daschdot

Milli sés - tschient numbrade,

PLVR ais in quel battüd d’quel bott

D’ün Munt ch’lais cuvarnade.

320Milli tsching - tshient persunnas mort.

Ch’ingiün nun sha t’ngüd inacord

Taunt subit quai d’vantade.

47. La guerr’aint in la Bohemja

Et in terra Tudaischkia

Nun ais el dêng d’tuottas sort painas

350Dy naun, ô Engadina?

51. Legia dalg principi dalg muond

Infinna sün nos tempse.

Cur chi sun viss Cometas zuond

In ün u plüs pagiaise,

355Sü sura vainsch à vair müdadas,

Ngüdas schmoriblas tauntas giadas

Sur ilg cres da la terra?

52. Aunt co ngir schdrüt Jerusalem

Davo Christ ans settaunta,

360Sun stats singials fick blers, & ferm

Parüds partuot; d’intaunte,

Unna Comet’in fuorm da spad’

Sur la Citad vis quella giad’

Chi zuond fick schflammiava.

36553. Bôd davo quai ha cumanzad

Da ngir tuot a muntunne,

Taunt our dadour, co in Citad

Anguosch e grond furtünne,

Chia Christ suvent ils dscheiva,

390Mo sur da d’ eaus ais tuot rivad

62. Plüs pagiais sun eir nagiantads

Cun persa d’grondas rabas,

430Sco eir brick paucs sun zuond fundats

Chiasas zuond ruvinadas,

Tras fermas, grond’terratrémblas

Chi haun à masculs, & femnas

Manad temas, stramizzis.

Chia quai ha vys, ün, & scodün

Ngivan metz morts, sur terra.

47068. Chie craisch chia quai, ô Christantad

Ans detta ad inclêre?

Sgür quai chia Dieu ha giuo sarad

Dans schdrür dafat intêre.

Cun Culas dalg fœ da sy ira

475Sch’ nuo nun pilgain ün autra mira

Dalg mal ans trar pro Deise.

69. Aint in Paris ilg fœ ais ngûd

In ilg Palatz dalg Raye,

Quai testificar ponne,

Las boudas è Ruinnas schi,

510Zuond straungias bléras chi strambli

Pro tai haun cun stramuingie.

74. Chia dqueaus singials vengn a dvãtar

Aint in la fin dalg muonde,

Cler Christus ha vulgùd musar

515Con seis song plæd, bain zuonde,

Huossa quels dvainten; mo chi craja

Ch’la fin dalg muond avaunt úsch saja

Zuond paucks da quai simpaisan.

75. Fai, craisch chi vengia sachiatand

520Sûn ilg crês da la terra.

Cur Christ a júdichiar vain ngond

79. Guarda intuorn, in tuot ilg muond

Aint in la Christantade,

Da suom infinna in ilg fuond

550Chiatasch tuot pérentadae,

Tuot guarda sulet sún ilg sieu

Ingiún nun sûng ilg plæd da Dieu

Staun deck rantads in terra.

80. Christus trond in Jerusalem

555Hal sausamaing cridade,

Huossa sch’el ngis fesl ilg medem

Sur tuot la Christantade,

La qual ais orba, ne cunguoschà

Chie pro lur pasch partengia huossa

560Quai tuot nun prêtschl inguotta.

81. Mo sco lura manûdamang

Sco Christus ha tngûd ditte,

Ais dvantad eir bain plainamang

Sco cler quai tuot ais scritte,

565Uschê guard bain; nun t’dubitar

In ilg civil, & spirtual

Et auters fats dalg muonde,

Sün rab’, hunur, baiver malgiar,

Per survngir quai; Dieu pauch sgundar

630Stond deck rantad in terra.

91. Imagnas driza iminchiün

96. Nuo vessan bellas libertads

Inlgiur nun schiatten talas,

Dalgs vêlgs artads; Da nuo comprads

Mo vengen duvrad maale.

670Noss pœvel s’containta dalg nuom

Combain chi hagien pers ilg puom

Quai ais ün miser fatte.

97. Huossa dy naun, ô Engadina

Co pilgiast quai a coure?

675D’utruo quai audasch da contünna

Et da tuot mal d’fay ils ustar

Taunt co meis chiar uffaunse.

102. Cun tuot insembel sü alvain

Ens train davent dalg male,

710Con Petro d’quella lgieut mütschain

E lous da suspet tale.

Larmas spondain per nos puchiads,

Chia quels ans vengen pardunads

Da Deis, tras Christum Jesum.

715103. Cun ilg filg pertz intuorn ns’vulvain

Pro la chia da noss Bappe,

Da cour cun quel eir cuffassain

Quai contr’el ch’nuo vain fatte,

Et ans bütain in seis ravuolg

Quai nun plasch’a Dieu mea

A tala lgieut vain a ngir dit,

Davent da mai; ô schmaladit

In ilg fœ æternale.

750108. Ilg bœschk da figks con fœglia verd

Mo zainza ingiün frütte.

Ven schmaladit da Christ bain spert

Et subit via tzgiette,

Usche bella confessiun

755Et lapro esser brichia bun

Pro Deis ais ünna vungua.

109. Christus quel disch; ô sa strida

Da d’yr la via stretta,

Chi par la lad’teng chiamina

760Pilgia la pouvra letta,

La part gronda va bain cun el

Mo sco cumpongs aint ilg brudel

Da l’æternala paina.

785118. Tras quel, eir seis spiert ans dunar

825Et que infinna nossa mort

Lura mainains in Tschêle.

Schi vess ilg Diavel surmanad

Tuot ild crêss da la terra.

5. Siond rivad ilg temp chia Christ

30Ha tut sü chiarn humauna,

Et ngüd pro nuo in terr’quel jüst

D’ la mamma netta sauna.

Dalg pchiad, & mort, ans delibrar

Saigia da pasch u guerra?

Mo quai tuot po far la Scrittüra

Et amuo melg la Stamparia

70O nœbels duns da Dieue.

11. Chi cragiess ch’ün pudess tschantschar

Sainza davrir la buocha,

Et ad ün auter informar

Da tuotta quai chi tuocha?

75Mo quai tuot po far la Scrittüra

Et amuo melg la Stamparia,

O nœbels duns da Dieu.

16. Quel dun th’ha fat, ô Engadina

Teis Deis; cun auters plüse,

Timpaisa pür da quel adünna

Quaunt grond say ilg seis üse,

110Ma nun ais vis in noss pagiais

Quai chia danœff drizad sü ais,

In ilg comœn da SCUOLLE.

17. Tras quai vain ilg teis nuom rasad

In zuond bler lous dalg muonde,

115Et dapartuot fich aduzad

Da suom infin ilg fuonde,

Cudaschs vengen a gnir Stampads

Et vy, e naun partuot rasads,

Latins, & Taliaunse.

12018. Lur a dschflurir vain ilg teis nuom

Aint in la Christantade,

Et salvad vain per infidel

Da Dieu, e da lgieute.

22. SAR JACHIAN DORTHA, da vulpera

Ilg Juvan; sasch tü SCUOLLE,

150Brick deck tras quist, mo auter d’spera

S’ha miss aint bain chiafuolle,

Per drizar sü la STAMPARIA

Et EAU con el in compangia,

Cuosts vains sparngiads ingiünse.

15523. Brick deck hunur, mo üttel pro

Vainsch a vair Engadina,

Mo sgür tu SCUOL a lœnsch ilg plü

Vainsch ad havair adünna,

Da gronda lgieut chi vengn’per vair

160Et vossas aguas per giudair

Fortas, & Insaladas.

24. Ach guarda quaunts duns chia Deis t’fa

In quists, & auters fatse,

Et guarda pür alg savair gra

165Con plæds, & eir con fatse,

Sigue explorando

Dónde vive
La Biblioteca

Expediente

Autor
Joan Pitschen Salutz
Título
Nouva Relatiun
Lengua
italiano
Época
Barroco
Sala
La Biblioteca
Identificador
ws-it-nouva-relatiun--joan-pitschen-salutz-b9d5af
Cita recomendada
Joan Pitschen Salutz, «Nouva Relatiun», Poetósfera, poetosfera.com/p/ws-it-nouva-relatiun--joan-pitschen-salutz-b9d5af.html

Las obras de dominio público se reproducen íntegras, con atribución y en la ortografía de su impreso. ¿Ves una errata o conoces una fuente mejor? Escríbenos desde Sobre la casa.